การยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาครึ่งปี หรือ ภ.ง.ด.94 เป็นหน้าที่สำคัญของผู้มีรายได้จากอาชีพอิสระและธุรกิจส่วนตัว บทความนี้เจาะลึกเฉพาะมุมผู้ประกอบอาชีพอิสระ ตั้งแต่ใครต้องยื่น วิธีคำนวณที่ถูกต้อง การยื่นออนไลน์ ผ่อนชำระ ไปจนถึงค่าปรับ
ภ.ง.ด.94 คืออะไร
ภ.ง.ด.94 คือแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาครึ่งปี ตามมาตรา 56 ทวิ แห่งประมวลรัษฎากร สำหรับผู้มีเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(5)–(8) ที่ได้รับระหว่างเดือนมกราคม–มิถุนายน เสมือนการชำระภาษีล่วงหน้า เพื่อแบ่งเบาภาระตอนปลายปี ภาษีที่จ่ายนำไปเป็นเครดิตหักออกจากภาษีสิ้นปี (ภ.ง.ด.90) ได้
ใครต้องยื่น ภ.ง.ด.94
ผู้มีหน้าที่ยื่น ได้แก่ บุคคลธรรมดา ห้างหุ้นส่วนสามัญ และคณะบุคคลที่มิใช่นิติบุคคล ที่มีเงินได้พึงประเมิน (ตามมาตรา 40) ประเภทต่อไปนี้ในช่วง ม.ค.–มิ.ย.:
- 40(5) เงินได้จากการให้เช่าทรัพย์สิน (ที่ดิน อาคาร ทรัพย์สินอื่น)
- 40(6) วิชาชีพอิสระ — แพทย์ ทนายความ วิศวกร สถาปนิก นักบัญชี ประณีตศิลป์
- 40(7) การรับเหมาที่ผู้รับเหมาต้องลงทุนจัดหาวัสดุด้วย
- 40(8) ธุรกิจ พาณิชย์ การขายสินค้า/บริการ ขายอสังหาริมทรัพย์ และเงินได้อื่น
เกณฑ์เงินได้ขั้นต่ำที่ต้องยื่น: บุคคลธรรมดา (โสด) เงินได้เกิน 60,000 บาท · กรณีมีคู่สมรส หรือห้างหุ้นส่วนสามัญ/คณะบุคคล เกณฑ์ตามที่กฎหมายกำหนด · หากมีแต่เงินเดือน 40(1) อย่างเดียว ไม่ต้องยื่น ภ.ง.ด.94
วิธีคำนวณภาษี ภ.ง.ด.94
ตามมาตรา 48 คำนวณ 2 วิธี แล้วเสียภาษีตามจำนวนที่มากกว่า:
วิธีที่ 1: วิธีเงินได้สุทธิ (อัตราขั้นบันได)
เงินได้สุทธิ = เงินได้ − ค่าใช้จ่าย − ค่าลดหย่อน แล้วนำไปคำนวณตามอัตราภาษีขั้นบันได (มาตรา 48(1)):
| เงินได้สุทธิ (บาท) | อัตราภาษี |
|---|---|
| 0 – 150,000 | ได้รับยกเว้น |
| 150,001 – 300,000 | 5% |
| 300,001 – 500,000 | 10% |
| 500,001 – 750,000 | 15% |
| 750,001 – 1,000,000 | 20% |
| 1,000,001 – 2,000,000 | 25% |
| 2,000,001 – 5,000,000 | 30% |
| เกิน 5,000,000 | 35% |
วิธีที่ 2: วิธี 0.5% ของเงินได้ (มาตรา 48(2))
ใช้เมื่อเงินได้ 40(5)-(8) รวมเกิน 1,000,000 บาท และหากภาษีที่คำนวณด้วยวิธีนี้ไม่เกิน 5,000 บาท ได้รับยกเว้น (จึงมีผลจริงเมื่อเงินได้เกิน 1 ล้านบาท)
ค่าลดหย่อนครึ่งปี (สรุป)
หลักของภาษีครึ่งปี: ค่าลดหย่อนกลุ่มส่วนตัวและครอบครัว (มาตรา 47) หักได้กึ่งหนึ่งของเพดานเต็มปี ส่วนเบี้ยประกัน เงินสะสมกองทุน และเงินบริจาค หักตามที่จ่ายจริงในช่วง ม.ค.–มิ.ย. ภายใต้เพดาน
- ผู้มีเงินได้ (ส่วนตัว): 30,000 บาท (ครึ่งของ 60,000)
- คู่สมรสไม่มีเงินได้: 30,000 บาท
- บุตร: 15,000 บาท/คน (บุตรคนที่ 2 เป็นต้นไปที่เกิดตั้งแต่ปี 2561 สิทธิเต็มปี 60,000)
- บิดามารดา (อายุ 60+ รายได้ไม่เกิน 30,000/ปี): 15,000 บาท/คน
- เบี้ยประกันชีวิต/สุขภาพ, RMF, SSF, กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ, Thai ESG, ดอกเบี้ยบ้าน, เงินบริจาค: ตามที่จ่ายจริงครึ่งปีแรก ภายใต้เพดาน
กำหนดเวลายื่นและการผ่อนชำระ
- ยื่นกระดาษที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่/ธนาคาร: 1 กรกฎาคม – 30 กันยายน
- ยื่นออนไลน์ผ่าน rd.go.th: ขยายเวลาอีก 8 วันจากกำหนดปกติ
การผ่อนชำระ: หากภาษีที่ต้องชำระตั้งแต่ 3,000 บาทขึ้นไป และยื่นภายในกำหนด ผ่อนได้ไม่เกิน 3 งวดเท่า ๆ กัน (งวดแรกพร้อมยื่น งวดถัดไปเดือนละครั้ง)
ค่าปรับและเงินเพิ่มกรณียื่นช้า
- ยื่นแบบล่าช้า: ค่าปรับอาญาตามระยะเวลาที่ล่าช้า (สูงสุด 2,000 บาทตามกฎหมาย)
- เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน (หรือเศษของเดือน) ของภาษีที่ต้องชำระ
ขั้นตอนยื่นออนไลน์ (RD E-Filing)
- เข้าระบบ E-Filing ที่ rd.go.th ด้วยเลขประจำตัวผู้เสียภาษี
- เลือกแบบ ภ.ง.ด.94
- ตรวจสอบข้อมูลส่วนตัวให้ถูกต้อง
- กรอกเงินได้ประเภท 40(5)-(8) และค่าใช้จ่าย
- กรอกค่าลดหย่อนตามสิทธิ (ครึ่งปี)
- ตรวจสอบยอดภาษีและยืนยันการส่งแบบ
เคล็ดลับสำหรับอาชีพอิสระ
- เก็บหลักฐานรายรับรายจ่ายให้ครบ เผื่อเลือกหักค่าใช้จ่ายตามจริง
- เลือกวิธีหักค่าใช้จ่ายให้เหมาะสม (เหมา vs ตามจริง)
- วางแผนกระแสเงินสดไว้จ่ายภาษีสิ้นปีส่วนที่เหลือ
- ยื่นให้ทันกำหนดเพื่อเลี่ยงค่าปรับและเงินเพิ่ม
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
มีเงินเดือนและรายได้อื่น ต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ไหม
นำเฉพาะเงินได้ประเภท 40(5)-(8) มายื่น ไม่รวมเงินเดือน (40(1))
ยื่น ภ.ง.ด.94 แล้วต้องยื่น ภ.ง.ด.90 อีกไหม
ต้องยื่น ภ.ง.ด.90 ตอนสิ้นปีเพื่อคำนวณภาษีรวมทั้งปี โดยนำภาษี ภ.ง.ด.94 ที่จ่ายไปแล้วมาเป็นเครดิตหักได้
สามีภริยาต่างคนต่างมีรายได้ ใครต้องยื่น
แต่ละคนมีหน้าที่ยื่นแบบสำหรับเงินได้ 40(5)-(8) ของตนเอง
อ่านต่อ
- ภ.ง.ด.94 คืออะไร ใครต้องยื่น + ค่าลดหย่อนภาษีครึ่งปี
- วิธีคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภาษีสิ้นปี)
- เจาะลึกรายได้และภาษีวิชาชีพอิสระ 40(6)
- วางแผนภาษีสิ้นปีสำหรับ SME และบุคคลธรรมดา
เนื้อหาอ้างอิงประมวลรัษฎากร (มาตรา 40, 47, 48, 56 ทวิ) และกรมสรรพากร — ตรวจสอบล่าสุดที่ rd.go.th หรือโทร 1161
