ทำความเข้าใจธุรกิจ Freight Forwarder
ธุรกิจ Freight Forwarder หรือผู้รับจัดการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศ มีความซับซ้อนทางบัญชีและภาษีสูง เพราะมีทั้งค่าระวางที่จ่ายผ่านให้สายเรือ/สายการบิน ค่าบริการจริงของตนเอง ค่าบำเหน็จ และส่วนแบ่งกำไรกับ Network Partner ในต่างประเทศ ซึ่งแต่ละรายการมีภาระ VAT และภาษีหัก ณ ที่จ่ายต่างกัน บทความนี้อธิบายหลักภาษีที่ถูกต้องโดยอ้างอิงข้อหารือของกรมสรรพากรโดยตรง
Freight Forwarder ทำหน้าที่เป็นตัวกลางประสานงานระหว่างผู้ส่งสินค้า (Shipper) กับผู้ให้บริการขนส่งจริง โดยมักไม่ได้เป็นเจ้าของพาหนะขนส่งเอง แต่จองพื้นที่ขนส่งแล้วนำมาจัดการและขายบริการต่อ จึงต้องแยกรายได้ที่เป็นค่าบริการจริงของธุรกิจออกจากค่าระวางที่จ่ายให้ผู้ให้บริการขนส่งให้ชัดเจน
หลักการรับรู้รายได้และต้นทุน
รายได้ของ Freight Forwarder แบ่งเป็น: รายได้ค่าบริการ (ค่าจัดการขนส่ง ค่าธรรมเนียม Handling), ค่าระวาง ที่เรียกเก็บพร้อมกับค่าบริการ, ค่าบำเหน็จ (Commission) และ ส่วนแบ่งกำไร/ขาดทุน กับ Forwarder ต่างประเทศ ส่วนต้นทุนหลักคือค่าระวางที่จ่ายให้สายเรือ/สายการบิน ค่าบริการท่าเรือ/สนามบิน (Terminal Handling, Port Charge) และค่าใช้จ่ายดำเนินงาน
1. ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)
VAT เป็นภาษีที่ซับซ้อนที่สุดของธุรกิจนี้ เพราะอัตราต่างกันตามลักษณะบริการ ตารางด้านล่างอ้างอิงประมวลรัษฎากรและข้อหารือกรมสรรพากร
| ประเภทบริการ | อัตรา VAT | ข้อกฎหมาย/ข้อหารือ |
|---|---|---|
| ค่าบริการรับจัดการขนส่ง (Handling) ในประเทศ | 7% | มาตรา 77/1(10), 77/2 |
| การให้บริการขนส่งระหว่างประเทศโดยเรือเดินทะเล/อากาศยาน (นิติบุคคล) | 0% | มาตรา 80/1(3) |
| ค่าระวางขนส่งสินค้าทางทะเลขาเข้า (ค่าระวาง, CFS, THC, D/O fee) | ไม่เป็นฐานภาษี | มาตรา 79/1(2) (กค 0811/10115) |
| ค่าบริการ Handling ของงานขาเข้า | 7% | กค 0811/10115 |
| บริการที่กระทำนอกราชอาณาจักร (เช่น Break bulk fee ในต่างประเทศ) | ไม่อยู่ในบังคับ VAT | มาตรา 77/2 (กค 0706/พ./5768) |
| ส่วนแบ่งกำไร/ขาดทุนกับ Forwarder ต่างประเทศ | ไม่อยู่ในบังคับ VAT | มาตรา 77/2 (กค 0706/พ./5768) |
ตามข้อหารือ กค 0706/พ./5768 (6 กรกฎาคม 2549) การรับจัดการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศเข้าลักษณะเป็นการให้บริการตามมาตรา 77/1(10) ความรับผิด VAT เกิดเมื่อได้รับชำระราคาค่าบริการ (มาตรา 78/1) และส่วนแบ่งกำไร/ขาดทุนจากผลต่างค่าระวางกับ Forwarder ต่างประเทศไม่ถือเป็นค่าตอบแทนจากการให้บริการ จึงไม่อยู่ในบังคับต้องเสีย VAT ตามมาตรา 77/2
2. ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย (Withholding Tax)
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายของธุรกิจนี้แตกต่างกันตามว่าเป็นการขนส่งทางทะเลหรือทางอากาศ และเป็นงานขาออกหรือขาเข้า อ้างอิงข้อหารือกรมสรรพากรโดยตรง
การขนส่งทางทะเล (อ้างอิง กค 0811/10115 ลงวันที่ 22 ตุลาคม 2544)
| กรณี | อัตราหัก ณ ที่จ่าย | อ้างอิง |
|---|---|---|
| จ่ายค่าระวางขนส่งสินค้าทางทะเลขาออก (Freight, CFS, THC, B/L fee) | 1% | กฎกระทรวง ฉบับที่ 234 (2544); กค 0811/10115 |
| จ่ายค่าระวางขนส่งสินค้าทางทะเลขาเข้า ให้ Freight Forwarder | ไม่หัก | มาตรา 67 (กค 0811/10115) |
| จ่ายค่าบริการ (Handling Charge) ให้ Freight Forwarder | 3% | กค 0811/10115 |
การขนส่งทางอากาศขาออก (อ้างอิง กค 0811/8244 ลงวันที่ 27 สิงหาคม 2544)
| กรณีจ่ายค่าระวางขาออกให้สายการบิน | อัตราหัก ณ ที่จ่าย |
|---|---|
| สายการบินไทย | 3% ของยอดรวมทั้งหมด |
| สายการบินต่างประเทศ (ประเทศที่ไม่มีอนุสัญญาภาษีซ้อน) | 3% ของยอดรวมทั้งหมด |
| สายการบินต่างประเทศ (มี DTA ที่เก็บภาษีได้เฉพาะรัฐผู้ทำสัญญา) | ไม่ต้องหัก |
| สายการบินต่างประเทศ (มี DTA ที่ให้เก็บได้ 1.5% ของรายได้) | 1.5% ของยอดรวมทั้งหมด |
ค่าบริการอื่น ๆ ของ Freight Forwarder
| กรณี | อัตราหัก | อ้างอิง |
|---|---|---|
| ลูกค้าจ่ายค่าบริการ (Handling/บริการอื่น) ให้ Freight Forwarder | 3% | ท.ป.4/2528 ข้อ 12/1 |
เมื่อ Freight Forwarder ให้บริการรับจัดการขนส่ง ลูกค้าที่เป็นนิติบุคคลต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย 3% ของค่าบริการตามข้อ 12/1 ของคำสั่งกรมสรรพากร ท.ป.4/2528 (การให้บริการอื่นตามมาตรา 40(8)) และ Freight Forwarder สามารถนำภาษีที่ถูกหักไปเครดิตกับภาษีเงินได้นิติบุคคลได้
3. ภาษีเงินได้นิติบุคคล
รายได้ที่นำมาคำนวณรวมถึงค่าบริการจากลูกค้า ค่าบำเหน็จ และส่วนแบ่งกำไรจาก Network Partner ส่วนต้นทุนที่หักได้ประกอบด้วยค่าระวางที่จ่ายจริง ส่วนแบ่งขาดทุนที่จ่าย และค่าใช้จ่ายดำเนินงานที่จำเป็นและสมเหตุสมผล
อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลสำหรับ SME (บริษัทที่มีทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาทต่อรอบบัญชี ตามพระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 530 พ.ศ. 2554 และที่แก้ไขเพิ่มเติม):
| กำไรสุทธิ (บาท) | อัตราภาษี |
|---|---|
| 0 − 300,000 | ยกเว้น |
| 300,001 − 3,000,000 | 15% |
| เกิน 3,000,000 | 20% |
กรณีบริษัทที่ไม่เข้าเงื่อนไข SME จะเสียภาษีในอัตราปกติ 20% ของกำไรสุทธิ ควรตรวจสอบคุณสมบัติ SME ของกิจการทุกรอบบัญชี
กลยุทธ์การวางแผนภาษี
1. การจัดการเอกสารและหลักฐาน
ด้านรายรับ: ใบแจ้งหนี้ ใบเสร็จรับเงิน ใบกำกับภาษี หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย และ Master/House Bill of Lading ด้านรายจ่าย: ใบกำกับภาษีจากผู้ให้บริการขนส่ง ใบเสร็จค่าบริการต่าง ๆ และเอกสารการจ่ายเงินให้ต่างประเทศ
2. การแยกประเภทรายได้อย่างชัดเจน
- แยกรายได้บริการในประเทศ (VAT 7%) กับบริการขนส่งระหว่างประเทศทางเรือ/อากาศ (VAT 0%)
- แยกรายได้ขาเข้ากับขาออก (มีผลต่อภาระ VAT และการหัก ณ ที่จ่าย)
- แยกค่าบริการจริงออกจากค่าระวางที่เรียกเก็บแทนสายเรือ/สายการบิน
- แยกค่าบำเหน็จและส่วนแบ่งกำไรที่ไม่อยู่ในบังคับ VAT
3. การใช้ประโยชน์จากอนุสัญญาภาษีซ้อน (DTA)
กรณีจ่ายค่าระวางให้สายการบิน/สายเรือต่างประเทศ ควรตรวจสอบอนุสัญญาภาษีซ้อนที่ไทยมีกับประเทศคู่สัญญา เพราะอาจได้รับยกเว้นการหัก ณ ที่จ่าย หรือหักในอัตราลดลง (เช่น 1.5%) ตามที่ระบุในอนุสัญญาแต่ละฉบับ
4. การบริหารภาษีซื้อ-ภาษีขาย
วางแผนรับ-จ่ายเงินให้มีภาษีซื้อหักกลบกับภาษีขายในแต่ละเดือน โดยเฉพาะงานที่ได้ VAT 0% ซึ่งยังมีภาษีซื้อขอคืนได้ ช่วยเพิ่มสภาพคล่องของกิจการ
การรายงานและยื่นภาษี
รายเดือน: ภ.พ.30 (VAT) ยื่นภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป และ ภ.ง.ด.53 (ภาษีหัก ณ ที่จ่าย) ยื่นภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป รายครึ่งปี: ภ.ง.ด.51 รายปี: ภ.ง.ด.50 ยื่นภายใน 150 วันหลังสิ้นรอบบัญชี
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ค่าบริการ Freight Forwarder เสีย VAT เท่าไร?
ค่าบริการรับจัดการขนส่ง (Handling) เสีย VAT 7% ตามมาตรา 77/1(10), 77/2 ส่วนการให้บริการขนส่งระหว่างประเทศโดยเรือ/อากาศยานของนิติบุคคลได้ VAT อัตรา 0% ตามมาตรา 80/1(3)
จ่ายค่าระวางขาออกให้สายการบินไทย หักภาษี ณ ที่จ่ายกี่เปอร์เซ็นต์?
3% ของยอดรวมทั้งหมด ตามข้อหารือ กค 0811/8244 (ทางอากาศ) ส่วนค่าระวางทางทะเลขาออกหักในอัตรา 1% ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 234 และข้อหารือ กค 0811/10115
ค่าระวางขาเข้าต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายไหม?
ค่าระวางขนส่งทางทะเลขาเข้าไม่ต้องหัก ณ ที่จ่าย (ไม่เป็นฐานภาษีตามมาตรา 67) แต่ค่าบริการ Handling Charge ยังต้องหัก 3% ตาม กค 0811/10115
บริการของสำนักงานบัญชี ตะวัน คอนซัลแทนท์
เราช่วยธุรกิจ Freight Forwarder วางระบบบัญชีและภาษีที่ถูกต้อง ตั้งแต่การจำแนก VAT 0%/7%/ยกเว้น การจัดการภาษีหัก ณ ที่จ่ายให้ตรงตามข้อหารือกรมสรรพากร ไปจนถึงการวางแผน DTA และการขอคืนภาษีซื้อ เพื่อลดความเสี่ยงจากการตรวจสอบและเพิ่มประสิทธิภาพทางภาษี
บทความที่เกี่ยวข้อง:
- เปิดบริษัทใหม่ ต้องรู้อะไรบ้าง: ภาษี 4 ประเภท
- Tax Point จุดความรับผิดในการเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม (มาตรา 78)
- วางแผนภาษีสิ้นปีสำหรับ SME และบุคคลธรรมดา
อ้างอิงข้อกฎหมายและข้อหารือ: ประมวลรัษฎากร มาตรา 77/1(10), 77/2, 78/1, 79/1(2), 80/1(3), 67; คำสั่งกรมสรรพากร ท.ป.4/2528 ข้อ 12/1; กฎกระทรวง ฉบับที่ 234 (พ.ศ. 2544); พระราชกฤษฎีกา ฉบับที่ 530 พ.ศ. 2554; ข้อหารือกรมสรรพากร กค 0811/8244 (27 สิงหาคม 2544), กค 0811/10115 (22 ตุลาคม 2544) และ กค 0706/พ./5768 (6 กรกฎาคม 2549)
หมายเหตุ: บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปตามข้อกฎหมาย ณ วันที่เผยแพร่ มิใช่คำแนะนำทางภาษีเฉพาะราย อัตราหัก ณ ที่จ่ายบางกรณีอาจมีมาตรการชั่วคราวหรือขึ้นกับอนุสัญญาภาษีซ้อนแต่ละฉบับ โปรดปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ
