บัญชีร้านอาหาร 2569: คู่มือเจ้าของร้านครบจบ 11 เรื่อง อ่านจบทำเองได้
⏱️ 15 นาที
📂 ภาษี · ทำบัญชี · F&B
สำนักงานบัญชีและที่ปรึกษาภาษี SME · ประสบการณ์ 10+ ปี · ดูแลบัญชีร้านอาหารกว่า [X] ร้าน

📌 สรุปสั้นๆ สำหรับคนเวลาน้อย
การทำบัญชีร้านอาหารมี "จุดสลบ" ที่ต่างจากธุรกิจอื่นชัดเจน จากประสบการณ์ที่ดูแลลูกค้ามา ปัญหามักวนอยู่กับ 5 เรื่องนี้:
- รายได้มาจากหลายทาง — หน้าร้าน, GrabFood, LINE MAN, ShopeeFood ตัวเลขที่เข้าบัญชี กับยอดขายจริง "ไม่เคยตรงกัน"
- ของสดเน่าเสียได้ — สต็อกหายไปกับตา ถ้าไม่มีระบบนับ สิ้นปีงบเพี้ยนหนัก
- Tip vs Service Charge — หลายร้านรวมกัน แต่ในมุมภาษีเป็นคนละเรื่อง
- เพดาน VAT 1.8 ล้าน — ขายดีเดือนละ 150,000 บาท ทะลุเกณฑ์ทันที
- ถูกหัก WHT จากแอป Delivery — โดนหัก 1% หรือ 3% แบบงงๆ มักลืมเอามาเครดิตปลายปี
ถ้าอ่านจบ คุณจะรู้ทุกเรื่องบัญชีร้านอาหารที่จำเป็นต่อการอยู่รอด
1. บัญชีร้านอาหาร: บันทึกรายได้ยังไง — หลุมพรางที่เจ้าของร้าน 80% พลาด
1.1 ช่องทางรายได้ที่ซับซ้อนของร้านอาหารยุคนี้
บัญชีร้านอาหารยุคนี้ซับซ้อนกว่าเดิมเยอะ เพราะร้านเดียวมีช่องทางรับเงินเป็นกะตั้ก ลองนึกภาพตามนี้:
| ช่องทาง | ลักษณะเงินที่ได้รับ | สิ่งที่ต้องระวัง |
|---|---|---|
| หน้าร้าน (เงินสด) | รับเต็ม 100% | นับเงินสดขาดหายถ้าไม่มี POS |
| หน้าร้าน (โอน/รูดบัตร) | หักค่าธรรมเนียม 0-2% | ยอดเข้าช้ากว่าวันขาย 1-2 วัน |
| Delivery (Grab/LINE MAN/Shopee) | หัก GP 25-35% + WHT 1-3% | ยอดเข้า ≠ ยอดขายจริง |
| รับจัดเลี้ยง (Catering) | รับตามที่ตกลง | มักออกใบแจ้งหนี้ก่อนรับเงิน |
| ขายออนไลน์ FB/LINE | หักค่าธรรมเนียมชำระเงิน | ต้องแยกยอดจากรายได้ส่วนตัว |
1.2 ตัวอย่างจริงให้เห็นภาพ
สมมติลูกค้าสั่งอาหารผ่าน Grab ราคา 500 บาท:
วิธีบันทึกบัญชีร้านอาหารที่ถูกต้อง:
| บัญชี | เดบิต | เครดิต |
|---|---|---|
| เงินสด/เงินฝากธนาคาร | 335 | — |
| ภาษีถูกหัก ณ ที่จ่าย (สินทรัพย์) | 5 | — |
| ค่าธรรมเนียม GP (ค่าใช้จ่าย) | 160 | — |
| รายได้จากการขาย | — | 500 |
1.3 วิธีจัดการให้เป๊ะ: Revenue Reconciliation ทุกสิ้นเดือน
นี่คือหัวใจของบัญชีร้านอาหารที่ถูกต้อง — ทุกสิ้นเดือนต้องกระทบยอด:
- ดาวน์โหลด Sales Report จากระบบหลังบ้านทุกแพลตฟอร์ม
- ดึง Bank Statement ยอดที่โอนเข้าจริง
- กระทบยอด: ยอดขายเต็ม − ค่า GP − WHT = เงินรับเข้าบัญชี
- บันทึกแยกช่องทาง ว่าแต่ละเดือนยอดมาจากไหนเท่าไร
ตัวอย่าง Revenue Reconciliation รายเดือน:
| ช่องทาง | ยอดขาย (เต็ม) | ค่า GP | WHT | รับเข้าบัญชี |
|---|---|---|---|---|
| หน้าร้าน | 80,000 | — | — | 80,000 |
| GrabFood | 50,000 | 16,000 | 500 | 33,500 |
| LINE MAN | 30,000 | 9,000 | 300 | 20,700 |
| รวม | 160,000 | 25,000 | 800 | 134,200 |

2. VAT สำหรับบัญชีร้านอาหาร — จดหรือไม่จดดี?
2.1 กฎเหล็กที่หลบไม่ได้
ในมุมของบัญชีร้านอาหาร การจด VAT มีผลกระทบเยอะ จำตัวเลขนี้ไว้: รายได้เกิน 1,800,000 บาท/ปี = บังคับจด VAT
- ขายเฉลี่ย 150,000/เดือน → ปีละ 1.8M พอดี
- ขายเฉลี่ย 200,000/เดือน → ทะลุเกณฑ์ ต้องจดใน 30 วัน
- เบี้ยปรับ 2 เท่าของภาษีที่ต้องชำระ
- เงินเพิ่ม 1.5%/เดือน นับย้อนหลังตั้งแต่วันที่ควรจด
- กรณีร้ายแรงอาจถูกดำเนินคดีอาญา
2.2 สรรพากรนับ "รายได้" กันยังไง?
สรรพากรนับจาก "ยอดขายเต็ม" ก่อนหักค่า GP ไม่ใช่เงินที่โอนเข้าบัญชี — เป็นจุดที่บัญชีร้านอาหารผิดบ่อยมาก
2.3 VAT ทำงานยังไงในทางปฏิบัติ?
เมื่อจด VAT ทุกเดือนต้องยื่นแบบ ภ.พ.30:
กำหนดส่ง: ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป (ออนไลน์ขยายถึง 23)
2.4 ถ้ายังไม่ถึง 1.8 ล้าน ควรชิงจด VAT ก่อนไหม?
- ซื้อวัตถุดิบจาก Makro/Big C ที่ออกใบกำกับ VAT ได้ — Input VAT สูง คุ้ม
- รับ Catering / ส่งบริษัทเอกชน — ลูกค้าต้องการใบกำกับภาษี
- กำลังขยายสาขา / มีแผนระดมทุน
- ดูทิศทางปีหน้าเกิน 1.8M แน่ๆ — จดเตรียมระบบดีกว่ารีบ
- ลูกค้า B2C ล้วน — บวก VAT 7% กระทบลูกค้า / แบกเอง = กำไรหด
- ซื้อจากตลาดสด ไม่มีใบกำกับ — Input VAT ต่ำมาก
- หลังบ้านยังไม่พร้อม — ยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือนเป็นภาระ
3. บุคคลธรรมดา vs นิติบุคคล — ใช้ตัวเลขตัดสิน อย่าใช้ความรู้สึก
ตอนเริ่มทำบัญชีร้านอาหาร หลายคนใช้ชื่อตัวเอง (บุคคลธรรมดา) เพราะง่าย แต่พอยอดเริ่มโต คำถามคลาสสิกก็มาว่า "เปิดเป็นบริษัทดีไหม?"
3.1 เปรียบเทียบหัวใจหลัก
| หัวข้อ | บุคคลธรรมดา | นิติบุคคล |
|---|---|---|
| อัตราภาษีเงินได้ | ขั้นบันได 0–35% | สูงสุด 20% (SME เริ่ม 15%) |
| หักค่าใช้จ่าย | เหมา 60% หรือตามจริง | ตามจริงเท่านั้น |
| ยื่นภาษี | ภ.ง.ด.94 / ภ.ง.ด.90 | ภ.ง.ด.51 / ภ.ง.ด.50 |
| ภาระเอกสาร | น้อย | สูง ต้องมีงบ + ผู้สอบบัญชี |
| ค่าใช้จ่ายรายปี | แทบไม่มี | หลักหมื่นบาท/ปี |
| ความรับผิด | ไม่จำกัด | จำกัด แยกส่วนตัว/บริษัท |
3.2 จุดคุ้มทุนอยู่ตรงไหน?
- กำไรสุทธิ < 750,000/ปี → บุคคลธรรมดาไปก่อน
- กำไรสุทธิ 750,000 – 2,000,000 → สูสี ต้องกางตัวเลขดู
- กำไรสุทธิ > 2,000,000 → เปิดบริษัทเลย
- บุคคลธรรมดา: ภาษีประมาณ 297,500 บาท
- นิติบุคคล (SME): ภาษี 165,000 + ค่าบัญชี 60,000 = 225,000 บาท
- → ประหยัด ~72,500 บาท/ปี + จำกัดความรับผิด
4. WHT — ภาษีหัก ณ ที่จ่ายในบัญชีร้านอาหาร
4.1 เมื่อเราเป็นคนจ่ายเงิน (เราต้องหักเขา)
| ประเภทการจ่ายเงิน | อัตรา WHT | ตัวอย่าง |
|---|---|---|
| ค่าเช่าสถานที่ | 5% | ค่าเช่า 30,000 → หัก 1,500 |
| ค่าโฆษณา (ผ่าน Agency) | 2% | ค่าแอด 10,000 → หัก 200 |
| ค่าจ้างทำของ | 3% | จ้างถ่ายรูปเมนู 5,000 → หัก 150 |
| ค่าขนส่ง (ประจำ) | 1% | จ้างส่งวัตถุดิบ 8,000 → หัก 80 |
| ค่าบริการซ่อมบำรุง | 3% | ซ่อมแอร์ 4,000 → หัก 120 |
โทษถ้าลืม: ค่าปรับ 200 บาท/ใบ + เงินเพิ่ม 1.5%/เดือน — ถ้ามี 50 รายการ ค่าปรับก็ 10,000 บาทแล้ว
4.2 เมื่อเราเป็นคนรับเงิน (โดนเขาหัก)
| รูปแบบผู้ประกอบการ | อัตรา WHT ที่โดนหัก |
|---|---|
| บุคคลธรรมดา | 1% |
| นิติบุคคล (บริษัท/หจก.) | 3% |
5. Stock Management — จุดอ่อนของบัญชีร้านอาหารโดยเฉพาะ
5.1 ทำไมเรื่องสต็อกถึงกระทบภาษี?
เรื่องสต็อกคือจุดอ่อนของบัญชีร้านอาหารโดยเฉพาะ เพราะของเน่าเสียได้ สิ้นปีต้องตีมูลค่า "สินค้าคงเหลือ" ออกมา:
| ถ้านับสต็อก... | ผลที่เกิดขึ้น | ความเสี่ยง |
|---|---|---|
| สูงเกินจริง | กำไรในกระดาษสูงเกิน | จ่ายภาษีแพงโดยไม่จำเป็น |
| ต่ำกว่าจริง | กำไรดูต่ำผิดปกติ | สรรพากรสงสัย เสี่ยงตรวจ |
| ถูกต้อง | งบน่าเชื่อถือ | ใช้ตัดสินใจได้ |
5.2 วิธีนับสต็อกแบบคนทำงานจริง
ของสด (เนื้อสัตว์, ผัก, อาหารทะเล):
- นับทุกวัน ตอนปิดกะ
- เน้นวัตถุดิบหลัก 5-10 อย่างที่ราคาแพง
ของแห้ง:
- นับสัปดาห์ละครั้ง
- ตั้ง Par Level (จุดสั่งซื้อขั้นต่ำ)
เครื่องดื่ม:
- นับทุกวัน — อัตราหายสูงที่สุด
6. Tip vs Service Charge — อีกหนึ่งจุดที่บัญชีร้านอาหารทำผิดบ่อย
6.1 Service Charge (ค่าบริการ)
- ในทางกฎหมาย: รายได้ของร้าน 100%
- VAT: ต้องคำนวณ VAT รวม (ถ้าจด VAT)
- การบันทึก: รายได้ก่อน → แบ่งให้พนักงานค่อยบันทึกเป็นค่าใช้จ่าย
6.2 Tip (เงินทิป)
- ในทางกฎหมาย: รายได้ส่วนตัวของพนักงาน
- VAT: ไม่ต้องคิด
- เงื่อนไข: ลูกค้าให้พนักงานโดยตรง ไม่ผ่านกระเป๋าร้าน
7. ภาษีพนักงาน — เรื่องที่บัญชีร้านอาหารมักมองข้าม
7.1 ประกันสังคม
ถ้าร้านมีลูกจ้างตั้งแต่ 1 คนขึ้นไป ต้องขึ้นทะเบียนนายจ้างกับประกันสังคม ภายใน 30 วัน
| หัวข้อ | รายละเอียด |
|---|---|
| เงินสมทบนายจ้าง | 5% ของค่าจ้าง (เพดาน 750 บาท/คน/เดือน) |
| เงินสมทบลูกจ้าง | 5% ของค่าจ้าง (นายจ้างหักแทน) |
| กำหนดนำส่ง | ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป |
7.2 ภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย (ภ.ง.ด.1)
ถ้าพนักงานมีรายได้ถึงเกณฑ์เสียภาษี นายจ้างต้องหักภาษีจากเงินเดือนทุกเดือนและนำส่งด้วยแบบ ภ.ง.ด.1
8. เอกสารสำหรับบัญชีร้านอาหารที่ต้องเก็บ
กฎหมายกำหนดให้เก็บเอกสารบัญชีร้านอาหารไว้อย่างน้อย 5 ปี นับจากวันที่ยื่นแบบ
Checklist บัญชีร้านอาหาร ที่ต้องทำทุกวัน
- สลิปสรุปยอดขายจากเครื่อง POS (X-Report / Z-Report)
- สลิปจบกะ (Cash Report)
- บิล/ใบเสร็จค่าซื้อวัตถุดิบ
- สมุดบันทึกของเสีย (Wastage Log)
Checklist บัญชีร้านอาหาร ที่ต้องทำทุกสัปดาห์
- รายงานยอดขายจากแพลตฟอร์ม Delivery ทุกเจ้า
- ใบแจ้งยอดเงินโอน (Payout Statement)
- รายงานสต็อกของแห้งและเครื่องดื่ม
Checklist บัญชีร้านอาหาร ที่ต้องทำทุกเดือน
- Bank Statement ของบัญชีร้านทุกบัญชี
- ใบกำกับภาษีซื้อ (กรณีจด VAT)
- หนังสือรับรองการหัก ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) ทั้ง 2 ฝั่ง
- สลิปเงินเดือนพนักงาน / เอกสารส่งประกันสังคม
- Revenue Reconciliation
Checklist บัญชีร้านอาหาร ที่ต้องทำทุกปี
- รายงานนับสต็อกวันสิ้นปี (พร้อมลายเซ็นผู้นับ)
- ทะเบียนทรัพย์สิน (โต๊ะ ตู้แช่ เตาอบ)
- หนังสือรับรอง WHT ประจำปีจากแพลตฟอร์ม Delivery
9. ค่าเสื่อมราคาในบัญชีร้านอาหาร
| ประเภททรัพย์สิน | ราคาซื้อ | วิธีหักค่าใช้จ่าย |
|---|---|---|
| อุปกรณ์ < 50,000 บาท | ทุกราคา | ตัดเป็นค่าใช้จ่ายปีที่ซื้อ |
| เครื่องครัว เตาอบ ตู้แช่ | ≥ 50,000 | หักค่าเสื่อม 20%/ปี (5 ปี) |
| เครื่องตกแต่งร้าน | ≥ 50,000 | หักค่าเสื่อม 20%/ปี (5 ปี) |
| คอมพิวเตอร์ / POS | ≥ 50,000 | หักค่าเสื่อม 33%/ปี (3 ปี) |
ตัวอย่าง: ซื้อเตาอบอุตสาหกรรม 150,000 บาท → ปีที่ 1-5 หักได้ปีละ 30,000 (ไม่สามารถตัดทั้งก้อนในปีเดียว)
10. ข้อผิดพลาดของบัญชีร้านอาหารที่เราเจอบ่อยที่สุด
❌ 1. ใช้บัญชีส่วนตัวปนกับบัญชีร้าน
เงินกงสีปนกับเงินร้าน พอสิ้นปีแยกไม่ออก
🎯 วิธีแก้
เปิดบัญชีธนาคารแยกสำหรับร้านโดยเฉพาะ ไม่ว่าเล็กแค่ไหน
❌ 2. ซื้อของแล้วไม่เก็บใบเสร็จ
จ่ายเงินไปแต่ไม่มีหลักฐาน กลายเป็นว่าร้านมีกำไรสูงปรี๊ด
🎯 วิธีแก้
ถ่ายรูปใบเสร็จทุกใบทันที เก็บใน Google Drive แยกตามเดือน
❌ 3. เข้าใจว่ายอดเงินโอนเข้า = ยอดขาย
ลืมบันทึกค่า GP และ WHT ทำให้ตัวเลขในงบเละเทะ
❌ 4. ละเลยการนับสต็อก
สิ้นปีใช้วิธี "กะๆ เอา" พอสรรพากรมาตรวจ โดนภาษีย้อนหลัง
❌ 5. ลืมหักภาษี ณ ที่จ่ายค่าเช่าที่
จ่ายค่าเช่าเต็มจำนวน ต้องควักเนื้อจ่ายภาษีแทนเจ้าของที่
🎯 วิธีแก้
ตั้งตารางเตือน "หัก WHT ค่าเช่า" ทุกเดือน
❌ 6. ขายเพลินจนลืมดูยอด 1.8 ล้าน
มารู้ตัวอีกทีตอนสรรพากรส่งจดหมายมา พร้อมค่าปรับเบี้ยปรับ
🎯 วิธีแก้
ติดตามยอดสะสมทุกเดือน ถ้าทะลุ 1.5 ล้าน เตรียมปรึกษานักบัญชี
❌ 7. เปิดบริษัทตามเทรนด์ แต่ไม่ยอมทำบัญชี
คิดว่าจดบริษัทแล้วดูเท่ แต่ไม่จ้างคนทำบัญชีร้านอาหาร ปล่อยทิ้งร้าง สรรพากรมีค่าปรับสะสมรออยู่
11. ควรจ้างสำนักงานบัญชีร้านอาหารตอนไหนดี?
- รายได้ยังไม่เกิน 1.5 ล้าน/ปี
- ทำในนามบุคคลธรรมดา หักค่าใช้จ่ายเหมา 60%
- มีช่องทางรับเงินไม่เยอะ
- ยังไม่จด VAT
- รายได้แตะ 1.8 ล้านแล้ว (ต้องทำ VAT)
- เปิดขายหลายแอป Delivery 3-4 เจ้า
- จดทะเบียนเป็นบริษัท/หจก. แล้ว
- มีคำถามภาษีที่เซิร์ชแล้วยังไม่แน่ใจ
เรทราคาสำนักงานบัญชีร้านอาหาร (โดยประมาณ)
| ขนาดร้าน / ความซับซ้อน | ค่าบริการ |
|---|---|
| ร้านเล็ก บุคคลธรรมดา ไม่จด VAT | 1,500 – 3,000 บาท/เดือน |
| ร้านขนาดกลาง จด VAT | 3,000 – 6,000 บาท/เดือน |
| บริษัท/หจก. หลายช่องทาง | 6,000 – 15,000 บาท/เดือน |
| เชนร้านอาหาร หลายสาขา | เริ่ม 15,000 บาท/เดือนขึ้นไป |
🎯 ปรึกษาฟรี 30 นาที — เฉพาะคนทำร้านอาหาร
ทีมที่ปรึกษาบัญชีร้านอาหาร Tawan Consultant ดูแลลูกค้าตั้งแต่ร้านสตรีทฟู้ดไปจนถึงเชน 10+ สาขา
คุยกับเรา 30 นาที คุณจะได้:
- ประเมินสุขภาพธุรกิจว่าตอนนี้ควรจด VAT แล้วหรือยัง
- เคาะตัวเลขเบื้องต้น บุคคลธรรมดา vs บริษัท แบบไหนเซฟภาษีกว่า
- รายการเอกสารที่ร้านคุณควรเน้นเก็บ
- คุยแบบเพื่อนช่วยเพื่อน ไม่กดดันขายคอร์ส ไม่บังคับทำบัญชี
FAQ — คำถามยอดฮิตเรื่องบัญชีร้านอาหาร
นิติบุคคล: 2 ครั้ง — ภ.ง.ด.51 (ประมาณการครึ่งปี) และ ภ.ง.ด.50 (สรุปทั้งปี ภายใน 150 วันหลังรอบบัญชีสิ้นสุด)
จด VAT: เพิ่ม ภ.พ.30 ทุกเดือน
📚 บทความที่เกี่ยวข้อง
- เปิดบริษัทใหม่ ต้องรู้อะไรบ้าง (ปี 2569)
- การวางแผนภาษีสิ้นปี 2568 สำหรับ SME
- Checklist เตรียมเอกสารสำนักงานบัญชี
- ความแตกต่างระหว่าง VAT 0% และการยกเว้น VAT
ข้อมูลอ้างอิงเพิ่มเติม: กรมสรรพากร
#บัญชีร้านอาหาร
#ภาษีร้านอาหาร
#ภาษีGrabFood
#ภาษีLINEMAN
#VATร้านอาหาร
#เปิดร้านอาหาร
#สำนักงานบัญชี
#SME
#ทำบัญชีSME
#วางแผนภาษี
#DeliveryPlatform