ระบบบัญชีและภาษีที่ดีคือรากฐานที่ทำให้ธุรกิจเติบโตอย่างยั่งยืน เจ้าของกิจการที่เข้าใจพื้นฐานจะคุยกับนักบัญชีรู้เรื่อง วางแผนแม่นยำ และเลี่ยงค่าปรับย้อนหลังหลักแสน-หลักล้าน บทความนี้สรุปสิ่งที่ต้องรู้เมื่อเปิดบริษัทใหม่ในปี 2569
ส่วนที่ 1: ภาษี 4 ประเภทที่นิติบุคคลต้องรับผิดชอบ
1.1 ภาษีเงินได้นิติบุคคล
คำนวณจากกำไรสุทธิทางภาษี (รายได้ − ค่าใช้จ่ายที่กฎหมายยอมรับ ซึ่งอาจต่างจากกำไรทางบัญชี) ยื่นปีละ 2 ครั้ง: กลางปี ภ.ง.ด.51 (ภายใน 2 เดือนหลังครึ่งรอบบัญชีแรก) และสิ้นปี ภ.ง.ด.50 (ภายใน 150 วันหลังสิ้นรอบบัญชี)
SME (ทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้าน และรายได้ไม่เกิน 30 ล้าน/ปี) ได้อัตราขั้นบันได:
| กำไรสุทธิ (บาท) | อัตราภาษี |
|---|---|
| 0 – 300,000 | ยกเว้น |
| 300,001 – 3,000,000 | 15% |
| เกิน 3,000,000 | 20% |
ตัวอย่าง: กำไรสุทธิ 2,000,000 บาท → 300,000 แรกยกเว้น + (1,700,000 × 15%) = 255,000 บาท · นิติบุคคลทั่วไปที่ไม่เข้าเกณฑ์ SME เสีย 20%
1.2 ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT 7%)
เก็บจากยอดขาย (ไม่ดูกำไร/ขาดทุน) เมื่อรายได้เกิน 1.8 ล้านบาท/ปี บังคับจดทะเบียนภายใน 30 วัน แล้วต้อง: ออกใบกำกับภาษีเต็มรูป เก็บใบกำกับภาษีซื้อ และยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน (ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป) แม้เดือนที่ไม่มีรายได้ก็ต้องยื่นเป็น 0
1.3 ภาษีหัก ณ ที่จ่าย (WHT)
เมื่อบริษัทจ่ายค่าบริการ/ค่าเช่าให้ผู้อื่น ต้องหักภาษีไว้และนำส่งภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป (ภ.ง.ด.3 สำหรับบุคคลธรรมดา / ภ.ง.ด.53 สำหรับนิติบุคคล) พร้อมออกหนังสือรับรอง 50 ทวิ อัตราที่พบบ่อย:
| ประเภทรายจ่าย | อัตรา |
|---|---|
| ค่าขนส่ง | 1% |
| ค่าโฆษณา | 2% |
| ค่าบริการ / ค่าจ้างทำของ / ค่าที่ปรึกษา / ค่าทำบัญชี | 3% |
| ค่าเช่าสถานที่ | 5% |
1.4 ภาษีธุรกิจเฉพาะ
ธุรกิจบางประเภทที่ไม่อยู่ในระบบ VAT เสียภาษีธุรกิจเฉพาะแทน เช่น อสังหาริมทรัพย์ ธุรกิจการเงิน โรงรับจำนำ — คำนวณจากรายได้ในอัตราตามประเภทกิจการ ยื่นแบบ ภ.ธ.40
ส่วนที่ 2: เอกสาร 5 หมวดที่ต้องเก็บ (อย่างน้อย 5 ปี)
- ใบกำกับภาษีซื้อ — ต้องเป็นใบกำกับภาษีเต็มรูป (ชื่อ/เลขผู้เสียภาษีถูกต้องทุกตัว, แยกยอด VAT) บิลเงินสดทั่วไปใช้หักภาษีซื้อไม่ได้
- หนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) — ฝั่งที่เราถูกหัก (ใช้เป็นเครดิตตอนยื่น ภ.ง.ด.50) และฝั่งที่เราหักผู้อื่น (ต้องออกให้ผู้รับเงิน)
- Statement ธนาคาร — แยกบัญชีบริษัทออกจากบัญชีส่วนตัว 100% ถ้าต้องใช้เงินส่วนตัวให้จ่ายผ่านเงินเดือนกรรมการหรือเงินปันผลที่ถูกต้อง
- สัญญาต่าง ๆ — สัญญาเช่า/จ้าง/ซื้อขาย เพื่อยืนยันว่ารายจ่ายเกิดขึ้นจริงและสมเหตุสมผล
- ใบเสร็จ/ใบสำคัญจ่าย — ทุกเงินที่ออกจากบริษัทต้องมีหลักฐาน กรณีไม่มีใบเสร็จ (เช่นซื้อจากตลาด) ให้ทำใบรับรองแทนใบเสร็จพร้อมข้อมูลผู้รับเงิน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
เพิ่งจดบริษัท ยังไม่มีรายได้ ต้องยื่นภาษีไหม
ต้องยื่น แม้ไม่มีรายได้ ต้องยื่น ภ.ง.ด.50/51 (กรอกรายได้เป็น 0) และนำส่งงบการเงินประจำปี มิฉะนั้นมีค่าปรับจากทั้งกรมสรรพากรและกรมพัฒนาธุรกิจการค้า
กรรมการกู้ยืมเงินจากบริษัทได้ไหม
ทำได้แต่ต้องมีสัญญากู้ชัดเจน คิดดอกเบี้ยใกล้เคียงอัตราตลาด และบริษัทต้องรับรู้ดอกเบี้ยเป็นรายได้ มิฉะนั้นเสี่ยงถูกมองเป็นการหลีกเลี่ยงภาษีหรือเงินปันผลแฝง
ค่ารับรองลูกค้าหักภาษีได้ไหม
ได้ ภายใต้เพดานไม่เกิน 0.3% ของรายได้ (หรือทุนที่ชำระแล้ว แล้วแต่อย่างใดมากกว่า) และสูงสุดไม่เกิน 10 ล้านบาท ทั้งนี้หากเป็นค่าสิ่งของที่ให้ ให้แต่ละคนไม่เกิน 2,000 บาทต่อคราว และต้องเป็นไปเพื่อประโยชน์ธุรกิจพร้อมเอกสารครบ
บริษัทขาดทุนต้องเสียภาษีไหม
ไม่ต้องเสีย แต่ยังต้องยื่นแบบพร้อมงบการเงิน ข้อดีคือผลขาดทุนสะสมนำไปหักกำไรในปีถัดไปได้ภายใน 5 ปี
อ่านต่อ
- ภาษีที่เกี่ยวข้องกับนิติบุคคล (ฉบับเริ่มต้น)
- ภ.ง.ด.51 ภาษีนิติบุคคลกลางปี
- วางแผนภาษีสิ้นปีสำหรับ SME และบุคคลธรรมดา
เนื้อหาอ้างอิงประมวลรัษฎากร (ภาษีเงินได้นิติบุคคล ม.65, VAT ม.77–85, ภาษีธุรกิจเฉพาะ ม.91, ภาษีหัก ณ ที่จ่าย) พระราชกฤษฎีกาอัตรา SME และกรมสรรพากร — ตรวจสอบล่าสุดที่ rd.go.th หรือโทร 1161
