จดบริษัทดีไหม? คำนวณภาษี บุคคลธรรมดา vs บริษัท

ก่อนตัดสินใจ

สัญญาณว่าถึงเวลาคิดเรื่องจดบริษัท

ตัวเลขจากเครื่องคำนวณด้านบนเป็นแค่ด้านภาษี การจดบริษัทยังเปลี่ยนความรับผิด งานเอกสาร และวิธีเอาเงินออกจากธุรกิจด้วย ถ้าเจอข้อใดข้อหนึ่งด้านล่าง ควรเริ่มคิดอย่างจริงจัง

• กำไรสูงจนภาษีบุคคลธรรมดาเข้าขั้นสูง

  เงินได้สุทธิส่วนที่เกิน 750,000 บาท เสียภาษีบุคคลธรรมดา 20% ถึง 35% ขณะที่บริษัท SME เสีย 0% 15% และ 20% ตามขั้นกำไร แต่ต้องคิดภาษีตอนเอาเงินออกด้วย

• ลูกค้าเป็นบริษัทหรือหน่วยงาน

  คู่ค้านิติบุคคลมักต้องการเอกสารในนามบริษัท ใบกำกับภาษี และหักภาษี ณ ที่จ่ายให้ครบ การเป็นบริษัทช่วยเรื่องความน่าเชื่อถือในการประมูลและทำสัญญา

• ยอดขายใกล้หรือเกิน 1.8 ล้าน

  เกณฑ์จด VAT ใช้เหมือนกันทั้งบุคคลธรรมดาและบริษัท แต่ยอดขายระดับนี้มักเป็นจุดที่ควรเทียบรูปแบบกิจการ ดู ยอดเกิน 1.8 ล้าน ต้องทำยังไง

• อยากแยกความเสี่ยงธุรกิจออกจากทรัพย์สินส่วนตัว

  บุคคลธรรมดารับผิดในหนี้ธุรกิจไม่จำกัด ผู้ถือหุ้นบริษัทรับผิดไม่เกินค่าหุ้นที่ยังชำระไม่ครบ แต่ถ้ากรรมการค้ำประกันส่วนตัว ความรับผิดส่วนนั้นยังอยู่

• มีหุ้นส่วน หรือจะให้คนอื่นร่วมลงทุน

  บริษัทแบ่งความเป็นเจ้าของเป็นหุ้นได้ชัด รับผู้ถือหุ้นใหม่ เพิ่มทุน หรือโอนหุ้นได้เป็นระบบ ต่างจากการทำธุรกิจในชื่อคนเดียว

• พร้อมทำบัญชีและเอกสารอย่างเป็นระบบ

  บริษัทต้องทำบัญชีทุกเดือน ให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจงบทุกปี และยื่นแบบหลายรายการ ถ้ายังไม่พร้อมเรื่องนี้ ภาษีที่ประหยัดได้อาจไม่คุ้มภาระ

เทียบให้เห็นภาพ

บุคคลธรรมดา กับ บริษัทจำกัด ต่างกันตรงไหน

อ่านเทียบรูปแบบอื่นด้วย เช่น ห้างหุ้นส่วนสามัญ คณะบุคคล และ หจก. ได้ที่ บุคคลธรรมดา ห้างหุ้นส่วน คณะบุคคล หจก. บริษัท ต่างกันอย่างไร

ต้องรู้ก่อนจด

เตรียมอะไรบ้างก่อนจดทะเบียนบริษัท

1. ผู้เริ่มก่อการอย่างน้อย 2 คน

   เป็นบุคคลธรรมดา อายุตั้งแต่ 12 ปีขึ้นไป และจองหุ้นอย่างน้อยคนละ 1 หุ้น

2. ตั้งทุนให้พอดีกับธุรกิจ

   ไม่มีทุนขั้นต่ำทั่วไป มูลค่าหุ้นไม่ต่ำกว่าหุ้นละ 5 บาท ชำระค่าหุ้นอย่างน้อย 25% ถ้าทุนชำระแล้วเกิน 5 ล้านบาท ณ วันปิดบัญชี จะเสียสิทธิอัตรา SME ดู ทุนจดทะเบียนเท่าไหร่ดี

3. เลือกชื่อ วัตถุประสงค์ และกรรมการ

   จองชื่อกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กำหนดวัตถุประสงค์ให้ครอบคลุมงานจริง และตกลงว่าใครเป็นกรรมการผู้มีอำนาจลงนาม

4. ค่าธรรมเนียมจดทะเบียน

   ค่าธรรมเนียม DBD สำหรับจัดตั้งบริษัทประมาณ 6,000 บาท (บริคณห์สนธิ 500 + จดทะเบียน 5,000 + ใบสำคัญ 100 + หนังสือรับรองและสำเนาประมาณ 200–400) ไม่ขึ้นกับจำนวนทุน บวกอากรแสตมป์ ต้องการผู้ช่วยเตรียมความพร้อมก่อนจัดตั้ง ดู ที่ปรึกษาการจัดตั้งธุรกิจ

5. หลังได้หนังสือรับรอง

   เปิดบัญชีธนาคารในชื่อบริษัท แยกเงินส่วนตัวออกจากเงินบริษัท เก็บใบเสร็จและใบกำกับภาษีในชื่อบริษัทตั้งแต่วันแรก

6. ถ้ามีลูกจ้าง

   ขึ้นทะเบียนนายจ้างประกันสังคม ส่งเงินสมทบรายเดือน และหักภาษีเงินเดือนยื่น ภ.ง.ด.1 ทุกเดือนที่มีการจ่าย

หน้าที่ประจำปี

ปฏิทินงานของบริษัท (ปิดบัญชี 31 ธันวาคม)

บริษัทต้องยื่นทุกปีแม้ขาดทุนหรือยังไม่มีรายได้ ยื่นช้ามีค่าปรับทั้งฝั่งกรมพัฒนาธุรกิจการค้าและกรมสรรพากร

• ทุกเดือน ทำบัญชี ยื่นแบบหัก ณ ที่จ่าย (ภ.ง.ด.1 ภ.ง.ด.3 ภ.ง.ด.53) เมื่อมีการจ่าย และ ภ.พ.30 ถ้าจด VAT
• ภายใน 4 เดือนหลังปิดบัญชี (30 เม.ย.) ประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติงบการเงินที่ผู้สอบบัญชีตรวจแล้ว
• ภายใน 14 วันหลังวันประชุม ส่งบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5)
• ภายใน 1 เดือนหลังวันประชุม ยื่นงบการเงินผ่าน DBD e-Filing
• ภายใน 150 วันหลังปิดบัญชี (30 พ.ค.) ยื่น ภ.ง.ด.50 พร้อมชำระภาษี
• ภายใน 2 เดือนหลังครึ่งปีแรก (31 ส.ค.) ยื่น ภ.ง.ด.51 ภาษีครึ่งปีจากประมาณการกำไร

รายละเอียดและค่าปรับแต่ละรายการ: กำหนดเวลาและค่าปรับยื่นงบการเงิน · คำนวณค่าปรับยื่นช้า: เครื่องคำนวณค่าปรับภาษี

คำนิยาม

ศัพท์ที่ต้องเข้าใจก่อนเป็นบริษัท

นิติบุคคล

บุคคลตามกฎหมายที่แยกจากตัวเจ้าของ มีทรัพย์สิน หนี้ และหน้าที่เสียภาษีเป็นของตัวเอง เช่น บริษัทจำกัด และห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน

บริษัทจำกัด

นิติบุคคลที่แบ่งทุนเป็นหุ้นมูลค่าเท่ากัน ผู้ถือหุ้นรับผิดจำกัดไม่เกินค่าหุ้นที่ยังชำระไม่ครบ

ห้างหุ้นส่วนจำกัด (หจก.)

มีหุ้นส่วนสองจำพวก จำพวกจำกัดความรับผิด และจำพวกไม่จำกัดความรับผิดซึ่งเป็นผู้จัดการ หุ้นส่วนผู้จัดการจึงรับผิดในหนี้ของห้างไม่จำกัด

ห้างหุ้นส่วนสามัญ และคณะบุคคล

ถ้าไม่จดทะเบียนเป็นนิติบุคคล เสียภาษีเงินได้แบบบุคคลธรรมดาในชื่อห้างหรือคณะบุคคล ไม่ใช่ภาษีนิติบุคคล

ผู้เริ่มก่อการ

ผู้ร่วมกันก่อตั้งบริษัท ลงชื่อในหนังสือบริคณห์สนธิ และจองหุ้นอย่างน้อยคนละ 1 หุ้น

หนังสือบริคณห์สนธิ

เอกสารจัดตั้งที่ระบุชื่อบริษัท ที่ตั้ง วัตถุประสงค์ และทุนจดทะเบียน

ผู้ถือหุ้น และกรรมการ

ผู้ถือหุ้นคือเจ้าของ มีสิทธิรับเงินปันผลและออกเสียงในที่ประชุม กรรมการคือผู้บริหารที่ทำการแทนบริษัท คนเดียวกันเป็นทั้งสองอย่างได้

ทุนจดทะเบียน และทุนชำระแล้ว

ทุนจดทะเบียนคือจำนวนหุ้นคูณมูลค่าหุ้นที่จดไว้ ทุนชำระแล้วคือเงินค่าหุ้นที่จ่ายเข้าบริษัทจริง สิทธิ SME ดูจากทุนชำระแล้ว

กำไรสุทธิทางภาษี

กำไรทางบัญชีที่ปรับด้วยรายการที่กฎหมายภาษีไม่ยอมให้หัก หรือให้หักเพิ่ม เป็นฐานคำนวณภาษีเงินได้นิติบุคคล

อัตราภาษี SME

บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาท เสียภาษีกำไร 300,000 บาทแรก 0% ส่วนถัดไปถึง 3 ล้าน 15% ส่วนที่เกิน 20%

เงินเดือนและค่าตอบแทนกรรมการ

เงินเดือนที่จ่ายให้กรรมการที่ทำงานบริหารเป็นเงินได้ 40(1) ส่วนเบี้ยประชุมและบำเหน็จกรรมการเป็นเงินได้ 40(2) บริษัทหักเป็นรายจ่ายได้เมื่อสมควรกับงาน และต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายยื่น ภ.ง.ด.1

เงินปันผล

กำไรหลังภาษีที่แบ่งให้ผู้ถือหุ้น บริษัทหักภาษี ณ ที่จ่าย 10% ผู้รับเลือกจบที่ 10% หรือนำไปรวมคำนวณแล้วใช้เครดิตภาษีเงินปันผล (มาตรา 47 ทวิ)

เงินกู้ยืมกรรมการ

ถ้าบริษัทให้กรรมการหรือผู้ถือหุ้นกู้โดยไม่คิดดอกเบี้ย เจ้าพนักงานประเมินดอกเบี้ยตามราคาตลาดได้ (มาตรา 65 ทวิ (4)) การเอาเงินบริษัทไปใช้ส่วนตัวจึงมีภาษีตามมา

ผู้ทำบัญชี

ผู้รับผิดชอบจัดทำบัญชีของกิจการตามคุณสมบัติที่กฎหมายกำหนด ส่วนเจ้าของหรือกรรมการยังเป็นผู้มีหน้าที่จัดทำบัญชี

ผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) และผู้สอบบัญชีภาษีอากร (TA)

บริษัทจำกัดต้องใช้ CPA ตรวจงบ ส่วน หจก. ขนาดเล็ก (ทุนไม่เกิน 5 ล้าน สินทรัพย์ไม่เกิน 30 ล้าน รายได้ไม่เกิน 30 ล้าน) ใช้ TA ได้

ภ.ง.ด.50 และ ภ.ง.ด.51

ภ.ง.ด.50 คือแบบภาษีเงินได้นิติบุคคลประจำปี ภ.ง.ด.51 คือแบบภาษีครึ่งปีที่ยื่นจากประมาณการกำไรทั้งปี

บอจ.5

บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นที่บริษัทส่งกรมพัฒนาธุรกิจการค้าหลังประชุมสามัญทุกปี

หักค่าใช้จ่ายแบบเหมา และตามจริง

บุคคลธรรมดาบางประเภทเงินได้หักเหมาเป็นเปอร์เซ็นต์ได้โดยไม่ต้องมีหลักฐาน บริษัทหักได้เฉพาะค่าใช้จ่ายจริงที่มีหลักฐาน

เข้าใจให้ถูก

ความเข้าใจผิดที่เจอบ่อย

อ่านต่อ

บทความที่เกี่ยวข้องกับการตัดสินใจจดบริษัท

• เริ่มต้นธุรกิจ: ครบทุกขั้นตอน
• คำนวณภาษีบุคคลธรรมดา 2569 พร้อมค่าลดหย่อน
• ขั้นตอนจดทะเบียนบริษัท
• ยอดเกิน 1.8 ล้าน ต้องทำยังไง
• คู่มือรายได้เกิน 1.8 ล้าน ฉบับละเอียด
• บุคคลธรรมดา หจก. บริษัท ต่างกันอย่างไร
• เปิดบริษัท ทุนจดทะเบียนเท่าไหร่ดี
• ภาษีนิติบุคคล สิ่งที่ต้องรู้ก่อนเปิดบริษัท
• บริการจดทะเบียนบริษัทและ หจก.

ข้อมูลในหน้านี้เป็นหลักทั่วไปตามประมวลรัษฎากร ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ และคู่มือกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ณ ตุลาคม 2569 กรณีของแต่ละธุรกิจควรให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจตัวเลขจริงก่อนตัดสินใจ