ภ.ง.ด.94 คืออะไร ใครต้องยื่น + ค่าลดหย่อนภาษีครึ่งปีมีอะไรบ้าง

ภ.ง.ด.94 คือแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาครึ่งปี สำหรับผู้มีเงินได้ประเภทที่ 5–8 (ค่าเช่า วิชาชีพอิสระ รับเหมา ธุรกิจ/พาณิชย์) ที่ได้รับระหว่าง ม.ค.–มิ.ย. ต้องยื่นภายใน เดือนกันยายน ของปีเดียวกัน ตามมาตรา 56 ทวิ แห่งประมวลรัษฎากร ภาษีที่จ่ายตาม ภ.ง.ด.94 นำไปเป็นเครดิตหักออกจากภาษีสิ้นปี (ภ.ง.ด.90) ได้ บทความนี้สรุปครบ พร้อมรายการค่าลดหย่อนครึ่งปีทุกกลุ่ม

โดย Attarot Teeraworawong — ตะวัน คอนซัลแทนท์

สรุปสั้น (TL;DR)

• ยื่นเฉพาะเงินได้ 40(5)(6)(7)(8) ที่รับ ม.ค.–มิ.ย. (เงินเดือน 40(1) ไม่ต้องยื่นครึ่งปี)
• กำหนดยื่น: ก.ค.–ก.ย. (ออนไลน์ขยายได้อีก 8 วัน)
• ค่าลดหย่อนกลุ่มส่วนตัว/ครอบครัวใช้ได้ ครึ่งเดียว (ส่วนตัว 30,000 บาท)
• เบี้ยประกัน/กองทุน/บริจาค หัก ตามที่จ่ายจริงในครึ่งปีแรก ภายใต้เพดาน
• ใช้ อัตราภาษีขั้นบันไดปกติ (มาตรา 48) คำนวณ
• ภาษีที่จ่าย เครดิตคืน ตอนยื่นภาษีสิ้นปีได้

ภ.ง.ด.94 คืออะไร

ภ.ง.ด.94 คือการยื่นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา “ครึ่งปีแรก” เพื่อให้ผู้มีเงินได้บางประเภททยอยชำระภาษีระหว่างปี ไม่ต้องจ่ายก้อนใหญ่ทีเดียวตอนสิ้นปี เป็นการยื่นเฉพาะเงินได้ที่ได้รับ 1 มกราคม–30 มิถุนายน ตามมาตรา 56 ทวิ แห่งประมวลรัษฎากร

ใครต้องยื่น ภ.ง.ด.94

ผู้ที่มีเงินได้พึงประเมิน (ตามมาตรา 40) ประเภทต่อไปนี้ระหว่าง ม.ค.–มิ.ย.:

• 40(5) ค่าเช่าทรัพย์สิน (บ้าน ที่ดิน รถ ฯลฯ)
• 40(6) วิชาชีพอิสระ (แพทย์ กฎหมาย วิศวกรรม สถาปัตย์ บัญชี ประณีตศิลป์)
• 40(7) รับเหมาที่ผู้รับเหมาลงทุนวัสดุด้วย
• 40(8) ธุรกิจ พาณิชย์ อุตสาหกรรม เกษตร ขนส่ง ขายของออนไลน์ ฯลฯ

หากมีแต่เงินเดือน (40(1)) อย่างเดียว ไม่ต้องยื่น ภ.ง.ด.94 · กรณีสามีภริยาต่างมีเงินได้ 40(5)-(8) ต่างฝ่ายต่างยื่นของตน · ดูภาพรวมว่าใครบ้างต้องยื่นภาษีบุคคลธรรมดาและใช้แบบอะไรได้ที่นี่

ยื่น ภ.ง.ด.94 เมื่อไร ยื่นช้ามีโทษไหม

ยื่นภายใน เดือนกันยายน ของปีภาษี (ยื่นกระดาษ 1 ก.ค.–30 ก.ย. / ออนไลน์ผ่าน rd.go.th ขยายได้อีก 8 วัน) หากยื่นช้าหรือไม่ยื่นมีเบี้ยปรับและเงินเพิ่มตามกฎหมาย (ดูรายละเอียดโทษด้านล่าง)

วิธีคำนวณภาษีครึ่งปี

1. รวมเงินได้ 40(5)-(8) ที่รับ ม.ค.–มิ.ย.
2. หักค่าใช้จ่าย (ตามอัตราเหมาของแต่ละประเภท หรือตามจริง)
3. หักค่าลดหย่อน (กลุ่มส่วนตัว/ครอบครัวหักครึ่งเดียว · กลุ่มประกัน/กองทุน/บริจาคตามจ่ายจริงครึ่งปีแรก)
4. ได้เงินได้สุทธิครึ่งปี
5. คำนวณด้วยอัตราภาษีขั้นบันไดปกติ 0–35% ตามมาตรา 48

ตัวอย่างการคำนวณภาษีครึ่งปี

นายบี สถาปนิกอิสระ (เงินได้ 40(6)) มีรายได้ค่าวิชาชีพ ม.ค.–มิ.ย. รวม 500,000 บาท ยังไม่สมรส:

• เงินได้ 40(6) = 500,000
• หักค่าใช้จ่ายเหมา (วิชาชีพอื่นนอกจากการประกอบโรคศิลปะ 30%) = 150,000 → เหลือ 350,000
• หักลดหย่อนส่วนตัวครึ่งปี 30,000 → เงินได้สุทธิ 320,000

คำนวณภาษีตามขั้นบันได (มาตรา 48):

• 0–150,000 = ยกเว้น → 0 บาท
• 150,001–300,000 (150,000 × 5%) = 7,500 บาท
• 300,001–320,000 (20,000 × 10%) = 2,000 บาท
• ภาษีวิธีเงินได้สุทธิ = 9,500 บาท

เปรียบเทียบกับวิธี 0.5% ของเงินได้ (มาตรา 48(2) ใช้เมื่อเงินได้ 40(5)-(8) เกิน 120,000 บาท): 500,000 × 0.5% = 2,500 บาท → ต้องเสียภาษีตามจำนวนที่สูงกว่า คือ 9,500 บาท

ภาษี ภ.ง.ด.94 เป็นเครดิตของภาษีสิ้นปี (ภ.ง.ด.90)

มาตรา 56 ทวิ กำหนดให้ภาษีที่ชำระตอนยื่น ภ.ง.ด.94 ถือเป็น เครดิต ในการคำนวณภาษีที่ต้องชำระตอนสิ้นปี (ภ.ง.ด.90) กล่าวคือ:

• ตอนสิ้นปีคำนวณภาษีจากเงินได้ทั้งปี (ม.ค.–ธ.ค.) ตามปกติ
• นำภาษีที่จ่ายไว้แล้วตาม ภ.ง.ด.94 มาหักออก
• เหลือเท่าไรคือภาษีที่ต้องจ่ายเพิ่ม · หากจ่ายครึ่งปีไว้เกิน ขอคืนได้

จากตัวอย่างข้างต้น นายบีจ่ายภาษีครึ่งปีไว้ 9,500 บาท เมื่อยื่น ภ.ง.ด.90 ตอนสิ้นปีจะนำ 9,500 บาทนี้ไปหักออกจากภาษีทั้งปี จึงไม่ใช่การจ่ายภาษีซ้ำซ้อน

โทษกรณียื่นล่าช้าหรือไม่ยื่น

• ค่าปรับอาญา กรณียื่นแบบล่าช้าหรือไม่ยื่น ไม่เกิน 2,000 บาท (มาตรา 35)
• เงินเพิ่ม อัตรา 1.5% ต่อเดือน (เศษของเดือนนับเป็น 1 เดือน) ของภาษีที่ต้องชำระ (มาตรา 27)
• กรณีตรวจพบว่ายื่นขาดหรือคลาดเคลื่อน อาจถูกประเมินเบี้ยปรับเพิ่มตามกฎหมาย

ค่าลดหย่อน ภ.ง.ด.94 มีอะไรบ้าง (ครบทุกกลุ่ม)

หลักสำคัญของภาษีครึ่งปี: ค่าลดหย่อนกลุ่มส่วนตัวและครอบครัว (ตามมาตรา 47) หักได้เพียงกึ่งหนึ่งของเพดานเต็มปี ส่วนเบี้ยประกัน เงินสะสมกองทุน และเงินบริจาค หักได้ ตามที่จ่ายจริงในช่วง ม.ค.–มิ.ย. ภายใต้เพดานที่กฎหมายกำหนด

กลุ่มที่ 1: ค่าลดหย่อนส่วนตัวและครอบครัว (หักกึ่งหนึ่ง)

หมายเหตุ: บุตรคนที่ 2 เป็นต้นไปที่เกิดตั้งแต่ปี 2561 มีสิทธิเต็มปี 60,000 บาท/คน · ค่าฝากครรภ์และคลอดบุตร (สูงสุด 60,000/ครรภ์) และค่าลดหย่อนอุปการะคนพิการ (60,000/คน) ให้คำนวณตามหลักกึ่งหนึ่งเช่นกัน โปรดตรวจสอบตัวเลขกับแบบ ภ.ง.ด.94 ปีภาษีล่าสุด

กลุ่มที่ 2: ประกัน เงินออม และการลงทุน (หักตามจ่ายจริงครึ่งปีแรก ภายใต้เพดาน)

กลุ่มที่ 3: กระตุ้นเศรษฐกิจและอื่นๆ

• ดอกเบี้ยกู้ยืมเพื่อซื้อ/สร้างที่อยู่อาศัย — ไม่เกิน 100,000 (ครึ่งปีใช้ดอกเบี้ยที่จ่ายจริง ม.ค.–มิ.ย.)
• มาตรการช้อปลดหย่อน (เช่น Easy E-Receipt) — เฉพาะการใช้จ่ายที่อยู่ในช่วงมาตรการและอยู่ในครึ่งปีแรก ตรวจเงื่อนไขปีนั้น ๆ

กลุ่มที่ 4: เงินบริจาค (หักท้ายสุด)

• บริจาคเพื่อการศึกษา กีฬา โรงพยาบาลรัฐ พัฒนาสังคม (ที่ให้สิทธิ 2 เท่า) — หัก 2 เท่าของที่จ่ายจริง แต่รวมไม่เกิน 10% ของเงินได้หลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน
• บริจาคทั่วไป — ตามจ่ายจริง รวมไม่เกิน 10% ของเงินได้หลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อน
• บริจาคพรรคการเมือง — ไม่เกิน 10,000

เทคนิควางแผนภาษีครึ่งปี

• เก็บเอกสารค่าใช้จ่ายให้ครบ — ถ้าค่าใช้จ่ายจริงสูงกว่าอัตราเหมา เลือกหักตามจริงได้ ประหยัดกว่า
• จัดจังหวะจ่ายเบี้ยประกัน/กองทุน — ที่จ่ายในครึ่งปีแรกใช้ลดหย่อน ภ.ง.ด.94 ได้เลย ช่วยลดภาษีกลางปี
• อย่าลืมว่าเป็นเครดิต — ภาษี ภ.ง.ด.94 ที่จ่าย นำไปหักภาษีสิ้นปีได้ ไม่ใช่จ่ายซ้ำ
• ประมาณการรายได้ทั้งปี — วางแผนกระแสเงินสดไว้จ่ายภาษีสิ้นปีส่วนที่เหลือ
• ยื่นตรงเวลา — เลี่ยงเบี้ยปรับเงินเพิ่ม

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

มีแต่เงินเดือนต้องยื่น ภ.ง.ด.94 ไหม

ไม่ต้อง ภ.ง.ด.94 ยื่นเฉพาะเงินได้ประเภท 40(5)-(8) หากมีแต่เงินเดือน (40(1)) ยื่นแค่ภาษีสิ้นปี (ภ.ง.ด.91)

ค่าลดหย่อน ภ.ง.ด.94 หักได้เท่าไร

กลุ่มส่วนตัวและครอบครัว (ส่วนตัว คู่สมรส บุตร บิดามารดา) หักได้กึ่งหนึ่งของเพดานเต็มปี เช่น ส่วนตัว 30,000 บาท ส่วนเบี้ยประกัน เงินกองทุน และเงินบริจาค หักได้ตามที่จ่ายจริงในช่วง ม.ค.–มิ.ย. ภายใต้เพดานที่กำหนด

ภาษีที่จ่ายตาม ภ.ง.ด.94 เสียเปล่าไหม

ไม่เสียเปล่า นำไปเป็นเครดิตหักออกจากภาษีที่ต้องชำระตอนยื่นภาษีสิ้นปี (ภ.ง.ด.90) ได้เต็มจำนวน

ยื่น ภ.ง.ด.94 ช้ามีโทษอย่างไร

มีค่าปรับอาญากรณียื่นล่าช้าหรือไม่ยื่นไม่เกิน 2,000 บาท (มาตรา 35) และเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ต้องชำระ (มาตรา 27) ควรยื่นภายในกำหนด

คำนวณเองไม่มั่นใจ ทำอย่างไร

ปรึกษาสำนักงานบัญชีเพื่อคำนวณและยื่น ภ.ง.ด.94 ให้ถูกต้อง ตะวัน คอนซัลแทนท์ ให้บริการวางแผนและยื่นภาษีบุคคลธรรมดาครบวงจร

อ่านต่อ

• ใครบ้างต้องยื่นภาษีบุคคลธรรมดา และใช้แบบอะไร (ภ.ง.ด.90/91/94)
• วิธีคำนวณและยื่น ภ.ง.ด.94 สำหรับอาชีพอิสระ
• วิธีคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภาษีสิ้นปี)
• เจาะลึกภาษีวิชาชีพอิสระ 40(6)
• วางแผนภาษีสิ้นปีสำหรับ SME และบุคคลธรรมดา

เนื้อหาอ้างอิงประมวลรัษฎากร (มาตรา 27, 35, 40, 47, 48, 56 ทวิ) และกรมสรรพากร — ตรวจสอบล่าสุดที่ rd.go.th หรือโทร 1161