ไม่ส่งงบการเงิน ไม่ยื่น บอจ.5 ไม่ประชุมผู้ถือหุ้น โดนปรับเท่าไร: ตารางค่าปรับเป็นพินัย ใครต้องจ่าย และวิธีแก้เมื่อยื่นล่าช้า

ถ้าบริษัทจำกัดส่งงบการเงินล่าช้า ตารางอัตราที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้า (DBD) เผยแพร่ไว้กำหนดให้บริษัทและกรรมการผู้จัดการจ่ายฝ่ายละ 1,000 บาทเมื่อช้าไม่เกิน 2 เดือน ฝ่ายละ 4,000 บาทเมื่อช้าเกิน 2 เดือนแต่ไม่เกิน 4 เดือน และฝ่ายละ 6,000 บาทเมื่อช้าเกิน 4 เดือนหรือไม่ยื่นเลย รวมสองฝ่ายเป็น 2,000, 8,000 และ 12,000 บาทต่อปีบัญชี ส่วนเพดานตามกฎหมายคือไม่เกิน 50,000 บาท (พ.ร.บ.การบัญชี มาตรา 30) ไม่ประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติงบภายใน 4 เดือน เพดานไม่เกิน 20,000 บาท (พ.ร.บ. พ.ศ. 2499 มาตรา 18) และกรรมการที่ไม่ส่ง บอจ.5 ภายใน 14 วันหลังประชุมสามัญ เพดานไม่เกิน 10,000 บาท (มาตรา 26)

เรื่องที่เจ้าของกิจการมักไม่รู้คือ ค่าปรับเหล่านี้ไม่ใช่ "โทษอาญา" แล้วตั้งแต่ 25 ตุลาคม 2566 เพราะพระราชบัญญัติว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ. 2565 เปลี่ยนความผิดที่มีโทษปรับสถานเดียวเป็น ค่าปรับเป็นพินัย ทั้งใน พ.ร.บ.การบัญชี และ พ.ร.บ.ห้างหุ้นส่วน บริษัท 2499 เพดานจำนวนเงินยังเท่าเดิม แต่ขั้นตอนต่างไป คือเจ้าหน้าที่ DBD ออกคำสั่งปรับ ไม่ใช่การเปรียบเทียบคดี และถ้าไม่จ่ายหรือปฏิเสธ จะส่งฟ้องศาล บทความนี้แยกค่าปรับตามความผิด บอกว่าใครต้องจ่าย (นิติบุคคลหรือกรรมการ) เทียบฝั่งกรมสรรพากรให้ครบ และสรุปขั้นตอนแก้เมื่อยื่นช้า

สรุปสั้นที่สุด: ตั้งแต่ 25 ต.ค. 2566 ค่าปรับตาม พ.ร.บ.การบัญชี (ม.27–32, 34, 35) และ พ.ร.บ.ห้างหุ้นส่วน บริษัท 2499 ที่มีโทษปรับสถานเดียว เป็นค่าปรับเป็นพินัย เพดานเท่าเดิม · ส่งงบช้า: เพดาน 50,000 บาท ตาราง DBD เดิม 2,000 / 8,000 / 12,000 บาท (นิติบุคคลรวมกรรมการ) ตามช้าไม่เกิน 2 เดือน / 2–4 เดือน / เกิน 4 เดือนหรือไม่ยื่น · ไม่ประชุมอนุมัติงบภายใน 4 เดือน: เพดาน 20,000 บาท ตาราง DBD เดิม 6,000 + 6,000 · ไม่ส่ง บอจ.5 ภายใน 14 วัน: เพดาน 10,000 บาท ตาราง DBD เดิม 2,000 บาท (กรรมการ) · ฝั่งกรมสรรพากร ภ.ง.ด.50 ยื่นแบบและบัญชีช้า ปรับ 2 กระทง กระทงละ 1,000 บาท (ช้าไม่เกิน 7 วัน) หรือ 2,000 บาท (ช้าเกิน 7 วัน) บวกเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ค้าง · ค่าปรับคิดแยกทุกปีบัญชี ไม่หายไปเอง และการค้างหลายปีเสี่ยงถูกขีดชื่อออกจากทะเบียน

1. ค่าปรับเป็นพินัยคืออะไร และเปลี่ยนอะไรตั้งแต่ 25 ตุลาคม 2566

พระราชบัญญัติว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ. 2565 ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม 139 ตอนที่ 66 ก เมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2565 มาตรา 39 กำหนดว่า เมื่อพ้น 365 วันนับแต่วันประกาศ ให้เปลี่ยนความผิดอาญาที่มีโทษปรับสถานเดียวตามกฎหมายใน "บัญชี 1" ท้ายพระราชบัญญัติ เป็นความผิดทางพินัย และให้ถืออัตราโทษปรับอาญาเดิมเป็นอัตราค่าปรับเป็นพินัย วันครบกำหนดจึงคือ 25 ตุลาคม 2566

กฎหมายสองฉบับที่เกี่ยวกับงบการเงินและการประชุมผู้ถือหุ้นอยู่ในบัญชี 1 โดยตรง

ตัวบท พ.ร.บ. 2499 ฉบับที่ DBD เผยแพร่ แก้ถ้อยคำเป็น "มีความผิดทางพินัยต้องชำระค่าปรับเป็นพินัยไม่เกิน…" ในมาตรา 18, 25 และ 26 พร้อมเชิงอรรถอ้างมาตรา 39 ของ พ.ร.บ.ปรับเป็นพินัย และมีหมายเหตุว่า ความผิดในหมวด 1 ที่มีโทษปรับสถานเดียวถูกเปลี่ยนเป็นความผิดทางพินัยแล้ว จึงไม่เป็นความผิดที่อธิบดีหรือผู้ที่อธิบดีมอบหมายมีอำนาจเปรียบเทียบได้ อีกต่อไป

ผลในทางปฏิบัติมีสามข้อ

• เพดานเงินเท่าเดิม ความผิดฐานส่งงบช้ายังไม่เกิน 50,000 บาท ไม่ได้ลดลงหรือเพิ่มขึ้น
• ไม่เป็นประวัติอาญาในคดีปรับสถานเดียว และมาตรา 47 ยังให้ประวัติอาญาเดิมของความผิดที่เปลี่ยนเป็นพินัยเป็นอันสิ้นผล ส่วนความผิดที่มีโทษจำคุกด้วย เช่น แจ้งความเท็จว่าบัญชีสูญหาย (พ.ร.บ.การบัญชี มาตรา 33) ยังเป็นความผิดอาญาตามเดิม
• ขั้นตอนเปลี่ยน เจ้าหน้าที่ต้องให้โอกาสชี้แจง ออกคำสั่งปรับเป็นหนังสือ ระบุอัตราตามกฎหมายและจำนวนที่กำหนด ให้เวลาชำระไม่น้อยกว่า 15 วันและไม่เกิน 30 วันนับแต่ได้รับแจ้ง (มาตรา 19–21) รายละเอียดในหัวข้อ 6

2. ใครต้องจ่าย: นิติบุคคลหรือกรรมการ

ความผิดแต่ละข้อมีผู้รับผิดต่างกัน และบางข้อรับผิดทั้งสองฝ่าย

ข้อสังเกตสำหรับเจ้าของ SME คือ กรรมการอาจต้องจ่ายค่าปรับในนามตัวเอง ไม่ใช่แค่บริษัทจ่าย โดยเฉพาะกรรมการที่สั่งการหรือละเว้นจนบริษัททำผิด (พ.ร.บ.การบัญชี ม.40, พ.ร.บ. 2499 ม.25) และกรรมการที่ต้องส่ง บอจ.5 (ม.26) ถ้าบริษัทปล่อยให้เรื่องค้างหลายปี ยอดสะสมของกรรมการอาจสูงกว่าที่คิด ส่วนจะเรียกเก็บจากกรรมการคนใดบ้างเป็นดุลพินิจของเจ้าหน้าที่ในแต่ละกรณี (เรื่องค่าปรับในฐานะรายจ่ายของบริษัท ดูหัวข้อ 5)

3. ตารางค่าปรับตามความผิด: ฝั่งกรมพัฒนาธุรกิจการค้า

3.1 ส่งงบการเงินช้า หรือไม่ส่ง

พ.ร.บ.การบัญชี พ.ศ. 2543 มาตรา 11 วรรคหนึ่ง กำหนดให้

• บริษัทจำกัด ยื่นงบการเงินภายใน 1 เดือน นับแต่วันที่งบนั้นได้รับอนุมัติในที่ประชุมใหญ่
• ห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน ยื่นภายใน 5 เดือน นับแต่วันปิดบัญชี

ผู้ที่ไม่ปฏิบัติตามมาตรา 11 วรรคหนึ่ง มีความผิดตามมาตรา 30 เพดานไม่เกิน 50,000 บาท ตารางอัตราค่าปรับของ DBD ซึ่งแนบท้ายระเบียบกรมพัฒนาธุรกิจการค้าว่าด้วยการเปรียบเทียบตามกฎหมายที่อยู่ในความรับผิดชอบของกรม พ.ศ. 2555 แบ่งตามระยะเวลาที่ช้า

ตารางนี้ใช้กับห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนและบริษัทจำกัด สำหรับบริษัทมหาชนจำกัดและนิติบุคคลต่างประเทศ ตารางกำหนดอัตราสูงกว่ามาก (รวม 4,000 / 48,000 / 72,000 บาท ตามลำดับ) และกิจการร่วมค้ามีอัตราของตัวเอง (2,000 / 24,000 / 36,000 บาท โดยไม่มีส่วนของผู้บริหาร)

ข้อควรระวังในการอ่านตาราง ตารางนี้ออกในยุคเปรียบเทียบปรับ ก่อนความผิดเปลี่ยนเป็นพินัย และหมายเหตุของ DBD เองระบุว่าความผิดหมวด 1 ที่เปลี่ยนเป็นพินัยแล้วไม่ใช่ความผิดที่อธิบดีเปรียบเทียบได้ ผู้เขียนไม่พบตารางฉบับใหม่ที่เป็นทางการ จึงใช้ตารางนี้เป็น เกณฑ์ประมาณการ จำนวนที่เรียกเก็บจริงเจ้าหน้าที่กำหนดโดยพิจารณาความรุนแรง ประวัติ การทำผิดซ้ำ ผลประโยชน์ที่ได้ และสถานะเศรษฐกิจของผู้กระทำผิด ภายในเพดานตามกฎหมาย (พ.ร.บ.ปรับเป็นพินัย มาตรา 9)

3.2 ไม่ประชุมสามัญผู้ถือหุ้นอนุมัติงบ

ป.พ.พ. มาตรา 1197 กำหนดให้บริษัทนำงบดุลเสนอที่ประชุมใหญ่เพื่ออนุมัติภายใน 4 เดือนนับแต่วันที่ลงในงบดุล ฝ่าฝืนมีความผิดตาม พ.ร.บ. 2499 มาตรา 18 เพดานไม่เกิน 20,000 บาท ตารางเปรียบเทียบของ DBD ลำดับ 8 กำหนด

ตารางหมายเหตุไว้ว่า ฐานไม่นำงบเสนอที่ประชุมภายใน 4 เดือนใช้อัตราสูงเพื่อให้สอดคล้องกับกรณีส่งงบการเงินล่าช้า ซึ่งแปลว่าบริษัทที่ประชุมไม่ทันและส่งงบช้า อาจโดนสองฐานพร้อมกัน

ข้อเท็จจริงที่ควรรู้ ถ้าบริษัท "ไม่เคยประชุมจริง" และจัดทำรายงานการประชุมย้อนหลัง วันประชุมที่ระบุจะเป็นตัวเริ่มนับกำหนด 14 วันของ บอจ.5 และ 1 เดือนของการยื่นงบ การทำเอกสารที่ไม่ตรงความจริงมีความเสี่ยงอื่นตามมา ควรปรึกษาก่อน

3.3 ไม่ส่ง บอจ.5

ป.พ.พ. มาตรา 1139 วรรคสอง ให้กรรมการส่งสำเนาบัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้นและผู้ที่ขาดจากการเป็นผู้ถือหุ้นต่อนายทะเบียนอย่างน้อยปีละครั้ง ภายใน 14 วันนับแต่วันประชุมสามัญ ฝ่าฝืนมีความผิดตาม พ.ร.บ. 2499 มาตรา 26 เพดานไม่เกิน 10,000 บาท ตารางเปรียบเทียบของ DBD ลำดับ 19 กำหนด 2,000 บาท ในช่อง "กรรมการ" ไม่มีส่วนของบริษัทแยก

บริษัทที่ผู้ถือหุ้นไม่เปลี่ยนแปลงเลยก็ยังต้องส่ง บอจ.5 ทุกปีหลังประชุมสามัญ

3.4 ความผิดอื่นที่มักมาพร้อมกัน

ข้อสุดท้ายสำคัญ การยื่นงบให้ทันด้วยการสร้างเอกสารหรือแจ้งว่าเอกสารหายทั้งที่ไม่ได้หาย เสี่ยงกว่าการยื่นช้าและจ่ายค่าปรับมาก

4. ฝั่งกรมสรรพากร: ภ.ง.ด.50 ช้า ปรับเท่าไร

การยื่นงบการเงินต่อ DBD และการยื่น ภ.ง.ด.50 ต่อกรมสรรพากรเป็นคนละหน้าที่ มีกำหนดและค่าปรับแยกกัน บริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลต้องยื่นแบบแสดงรายการตามมาตรา 68 พร้อมชำระภาษี (ถ้ามี) และยื่นบัญชีตามมาตรา 69 ภายใน 150 วันนับแต่วันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชี และต้องยื่น ทุกรอบบัญชีไม่ว่าจะมีรายได้หรือไม่ (หน้า "เตือน ยื่นแบบ ภ.ง.ด.50/52/55 และยื่นบัญชี เกินกำหนดเวลา ต้องเสียค่าปรับ" ของกรมสรรพากร)

กรมสรรพากรระบุว่า การยื่นแบบและยื่นบัญชีเกินกำหนดเป็น ความผิดสองกระทง จึงเสียค่าปรับ 4,000 บาทแม้บริษัทขาดทุนและไม่มีภาษีต้องชำระ (หน้าดังกล่าวปรับปรุงล่าสุดเมื่อ 9 มกราคม 2564) ถ้าอยากคำนวณเงินเพิ่มของกรณีของตัวเอง ใช้ เครื่องคำนวณค่าปรับ เงินเพิ่ม เบี้ยปรับ ยื่นภาษีล่าช้า และดูวิธียื่น ภ.ง.ด.50 พร้อมเอกสารแนบได้ที่ ภ.ง.ด.50 คืออะไร ยื่นอย่างไร: กำหนดเวลา 150 วัน เอกสารแนบ วิธีคำนวณกำไรสุทธิทางภาษี และค่าปรับยื่นช้า

ฝั่งกรมสรรพากรต่างจากฝั่ง DBD ตรงสถานะของค่าปรับ ประมวลรัษฎากร มาตรา 35 (ผู้ไม่ปฏิบัติตามมาตรา 17, 50 ทวิ, 51 หรือ 69 เว้นแต่มีเหตุสุดวิสัย) ยังบัญญัติเป็น "ต้องระวางโทษปรับไม่เกินสองพันบาท" ในตัวบทที่กรมสรรพากรเผยแพร่ และประมวลรัษฎากรไม่อยู่ในบัญชี 1 บัญชี 2 หรือบัญชี 3 ท้าย พ.ร.บ.ปรับเป็นพินัย ที่ผู้เขียนอ่านจากฉบับราชกิจจานุเบกษา จึงเข้าใจว่ายังเป็นโทษปรับทางอาญาที่เปรียบเทียบได้ตามมาตรา 3 ทวิ ไม่ใช่ค่าปรับเป็นพินัย ผู้เขียนไม่พบกฎหมายแก้ไขที่เปลี่ยนสถานะนี้ แต่ให้ตรวจหนังสือแจ้งหรือหลักเกณฑ์ที่กรมสรรพากรแจ้งในแต่ละกรณีอีกครั้ง

5. ตัวอย่างคำนวณ: บริษัทปิดงบช้าและประชุมไม่ทัน

ข้อเท็จจริงสมมติ บริษัท ค จำกัด รอบบัญชีสิ้นสุด 31 ธันวาคม 2569 มีกรรมการ 1 คน ภาษีเงินได้นิติบุคคลที่ต้องชำระ 60,000 บาท

• ประชุมผู้ถือหุ้นอนุมัติงบวันที่ 16 กรกฎาคม 2570 (เลยกำหนด 4 เดือนคือ 30 เมษายน 2570)
• ครบกำหนดยื่นงบต่อ DBD 16 สิงหาคม 2570 (1 เดือนนับแต่วันประชุม) ครบกำหนด บอจ.5 ใน 14 วัน คือ 30 กรกฎาคม 2570
• ยื่นงบ DBD, บอจ.5 และ ภ.ง.ด.50 พร้อมกันวันที่ 20 ธันวาคม 2570 (ครบกำหนด ภ.ง.ด.50 ตามนับ 150 วันคือวันที่ 30 พฤษภาคม 2570 ซึ่งตรงกับวันอาทิตย์ จึงเลื่อนเป็นวันทำการถัดไปคือ 31 พฤษภาคม 2570)

ภาษี 60,000 บาทยังต้องชำระเต็มจำนวนนอกเหนือจากนี้ และตัวเลขฝั่ง DBD เป็นเพียงประมาณการจากตารางเดิม อัตราจริงอยู่ในคำสั่งของเจ้าหน้าที่ภายในเพดาน (ประชุมไม่ทัน 20,000 / ส่งงบช้า 50,000 / บอจ.5 10,000 บาท) ข้อสังเกตจากตัวอย่าง

• ฐานไม่ประชุมกับฐานส่งงบช้าซ้อนกันได้ และคิด แยกทุกกรรม (พ.ร.บ.ปรับเป็นพินัย มาตรา 17 ให้ปรับทุกกระทงเมื่อเป็นความผิดหลายกรรมต่างกัน)
• เงินเพิ่มฝั่งสรรพากรเดินทุกเดือน ส่วนค่าปรับฝั่ง DBD เป็นขั้นบันได ถ้ายื่นได้ก่อนข้ามขั้น 2 เดือนหรือ 4 เดือน ตัวเลขตามตารางจะต่ำลง
• เบี้ยปรับและเงินเพิ่มภาษีอากรเป็นรายจ่ายต้องห้ามในการคำนวณกำไรสุทธิ ให้บวกกลับใน ภ.ง.ด.50 ของปีที่บันทึก (ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี (6) ตามที่สำนักงานอธิบายไว้ใน กำหนดยื่นงบการเงิน บริษัทและห้างหุ้นส่วน) ส่วนค่าปรับเป็นพินัยที่ DBD ปรับ ตัวบท มาตรา 65 ตรี (6) ระบุคำว่า ค่าปรับทางอาญา ซึ่งไม่ตรงกับค่าปรับเป็นพินัยโดยตรง และผู้เขียนไม่พบข้อหารือของกรมสรรพากรที่วินิจฉัยประเด็นนี้ ความเห็นของสำนักงานคือให้บวกกลับไว้ก่อนอย่างระมัดระวัง โดยเฉพาะค่าปรับที่กรรมการต้องรับเองซึ่งบริษัทจ่ายแทน เพราะไม่ใช่รายจ่ายเพื่อกิจการของบริษัท

6. ขั้นตอนเมื่อถูกแจ้งข้อกล่าวหาปรับเป็นพินัย

พ.ร.บ.ว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ. 2565 วางขั้นตอนทั่วไปไว้ดังนี้ (เว้นแต่กฎหมายเฉพาะกำหนดวิธีไว้เป็นอย่างอื่น ตามมาตรา 22)

1. เจ้าหน้าที่แสวงหาข้อเท็จจริง และต้องให้โอกาสผู้ถูกกล่าวหาชี้แจงหรือแก้ข้อกล่าวหาตามสมควร (มาตรา 19)
2. ออกคำสั่งปรับเป็นพินัย ส่งทางไปรษณีย์ลงทะเบียนตอบรับไปยังที่อยู่ตามทะเบียน ถือว่าได้รับแจ้งเมื่อครบ 15 วันนับแต่วันที่ปรากฏในใบตอบรับ (มาตรา 20)
3. คำสั่งต้องระบุ ข้อเท็จจริง อัตราค่าปรับที่กฎหมายบัญญัติ จำนวนที่กำหนดให้ชำระ ระยะเวลาชำระไม่น้อยกว่า 15 วันและไม่เกิน 30 วันนับแต่ได้รับแจ้ง และสิทธิขอผ่อนชำระหรือยื่นคำร้องต่อศาล (มาตรา 21)
4. ผ่อนชำระได้ ถ้าร้องขอและเจ้าหน้าที่เห็นว่าไม่อาจชำระครั้งเดียวได้ แต่ผิดนัดงวดใดโดยไม่มีเหตุอันสมควรจะถูกยกเลิกการผ่อน (มาตรา 9 วรรคสอง)
5. ถ้าปฏิเสธหรือไม่ชำระ เจ้าหน้าที่สรุปสำนวนส่งพนักงานอัยการฟ้องศาล (มาตรา 23)
6. อายุความ ถ้าไม่มีคำสั่งปรับหรือฟ้องภายใน 2 ปีนับแต่วันกระทำความผิด ขาดอายุความ เว้นแต่กฎหมายเฉพาะกำหนดเป็นอย่างอื่น (มาตรา 11) อย่ารอให้ขาดอายุความ เพราะการค้างงบต่อเนื่องหลายปีทำให้มีความผิดใหม่ทุกปี และบริษัทยังมีหน้าที่ต้องยื่นที่ค้างอยู่

กรมพัฒนาธุรกิจการค้าเคยเผยแพร่ข่าวเมื่อ 31 มีนาคม 2568 แจ้งนิติบุคคลว่า หากได้รับหนังสือแจ้งค่าปรับไม่ส่งงบการเงิน ให้ตั้งสติ ตรวจสอบว่าทำงบการเงินแล้วหรือยัง และถ้าทำแล้วให้นำส่งผ่านระบบ DBD e-Filing ซึ่งใช้ได้ตลอด 24 ชั่วโมง ถ้าได้รับหนังสือทำนองนี้ ให้อ่านวันที่ในหนังสือและเก็บซองหรือใบตอบรับไว้ เพราะวันที่ได้รับแจ้งเป็นตัวเริ่มนับเวลาชำระ

7. ความเสี่ยงที่ใหญ่กว่าค่าปรับ: ถูกขีดชื่อออกจากทะเบียน

ป.พ.พ. มาตรา 1273/1 ให้นายทะเบียนที่มีมูลเหตุอันควรเชื่อว่าห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนจำกัด หรือบริษัทจำกัด มิได้ทำการค้าขายหรือประกอบการงานแล้ว ส่งหนังสือทางไปรษณีย์ตอบรับสอบถามว่ายังดำเนินกิจการอยู่หรือไม่ ถ้าไม่ได้รับคำตอบภายใน 30 วัน นายทะเบียนโฆษณาในหนังสือพิมพ์และส่งหนังสือบอกกล่าวว่า เมื่อพ้น 90 วันนับแต่วันที่ส่งหนังสือ ห้างหรือบริษัทจะถูกขีดชื่อออกจากทะเบียน เว้นแต่จะแสดงเหตุให้เห็นเป็นอย่างอื่น

เมื่อสิ้นกำหนดตามหนังสือบอกกล่าว และบริษัทไม่ได้แสดงเหตุให้เห็นเป็นอย่างอื่น นายทะเบียนจะขีดชื่อออกจากทะเบียนก็ได้ตามมาตรา 1273/3 (เป็นดุลพินิจ) และเมื่อถูกขีดชื่อ บริษัทสิ้นสภาพนิติบุคคลตั้งแต่วันขีดชื่อ แต่ ความรับผิดของกรรมการ ผู้จัดการ และผู้ถือหุ้นยังคงอยู่ และเรียกบังคับได้เสมือนบริษัทยังไม่สิ้นสภาพ

ตัวบทไม่ได้ระบุว่าการไม่ส่งงบเป็นเหตุขีดชื่อโดยตรง เกณฑ์คือนายทะเบียนมีมูลเหตุอันควรเชื่อว่าไม่ได้ประกอบกิจการแล้ว การไม่ยื่นงบหลายปีติดกันเป็นข้อมูลที่ทำให้เกิดข้อสงสัยได้ (ข่าวไทยโพสต์เมื่อ 14 กรกฎาคม 2563 รายงานว่า DBD เคยใช้เกณฑ์ไม่ส่งงบการเงินติดต่อกัน 3 ปี คัดรายชื่อบริษัทร้างรอบหนึ่ง ซึ่งเป็นแนวปฏิบัติที่เคยเผยแพร่ ไม่ใช่เกณฑ์ที่ระบุในตัวบท) ถ้าบริษัทยังดำเนินกิจการอยู่ ให้ตอบหนังสือสอบถามภายในเวลา และแสดงเหตุต่อนายทะเบียนภายใน 90 วัน พร้อมยื่นงบที่ค้างให้ครบ ถ้าถูกขีดชื่อไปแล้ว การขอกลับเข้าทะเบียนต้องผ่านศาลตามมาตรา 1273/4 โดยผู้ร้องคือห้างหุ้นส่วนหรือบริษัท ผู้เป็นหุ้นส่วน ผู้ถือหุ้น หรือเจ้าหนี้ที่เสียหายโดยไม่เป็นธรรม และห้ามร้องเมื่อพ้น 10 ปีนับแต่วันขีดชื่อ รายละเอียดการแก้เรื่องค้างหลายปีอยู่ใน ทำบัญชีย้อนหลัง เมื่อไม่ได้ส่งงบการเงินหลายปี: ค่าปรับ ความเสี่ยงถูกขีดชื่อร้าง และขั้นตอนแก้ให้ถูกต้อง

8. ขั้นตอนแก้เมื่อยื่นล่าช้า

ไม่ว่าช้า 1 เดือนหรือหลายปี ลำดับที่ลดความเสียหายได้มากที่สุดคือ

1. ตรวจสถานะรายปี ว่าปีไหนค้างอะไร: งบการเงินต่อ DBD, บอจ.5, การประชุมสามัญ, ภ.ง.ด.50 พร้อมบัญชี, ภ.ง.ด.51, ภ.พ.30 และแบบหัก ณ ที่จ่าย ตารางหนึ่งแถวต่อปีบัญชีช่วยให้ไม่ตกหล่น
2. ดูหนังสือที่ได้รับ ถ้ามีหนังสือแจ้งข้อกล่าวหาหรือคำสั่งปรับ ให้เก็บวันที่ได้รับ ตรวจฐานความผิดและจำนวนเงิน แล้วตัดสินใจภายในเวลาที่กำหนด หากมีเหตุให้ชี้แจง ให้ทำเป็นหนังสือก่อนครบกำหนด
3. ทำบัญชีและปิดงบปีที่ค้างให้เสร็จ เริ่มจากปีเก่าที่สุด เพราะยอดยกมาต่อกัน ให้ผู้สอบบัญชีรับอนุญาตตรวจ (ถ้ากิจการเข้าเกณฑ์ที่ต้องตรวจ) การยื่นงบโดยไม่ผ่านผู้สอบบัญชีทั้งที่ต้องตรวจเป็นความผิดอีกฐานตามมาตรา 32
4. ประชุมอนุมัติงบ (บริษัทจำกัด) จัดประชุมจริงตามข้อบังคับ ทำรายงานการประชุมให้ตรงกับวันที่ประชุมจริง
5. ยื่น บอจ.5 และงบการเงินผ่าน DBD e-Filing ยื่นให้ทันก่อนเกินขั้น 2 เดือนหรือ 4 เดือนถ้ายังทำได้ ปีที่เก่ายื่นย้อนหลังได้ตามปกติ
6. ยื่น ภ.ง.ด.50 และแบบภาษีที่ค้าง พร้อมชำระภาษีและเงินเพิ่ม ใช้เครื่องคำนวณช่วยตรวจตัวเลข
7. ชำระค่าปรับตามคำสั่ง เก็บใบเสร็จ ถ้าชำระครั้งเดียวไม่ได้ให้ขอผ่อนชำระตามมาตรา 9
8. ตั้งปฏิทินป้องกัน ให้กำหนดทั้งห้าวันสำคัญ (ปิดบัญชี, ประชุมภายใน 4 เดือน, บอจ.5 ภายใน 14 วัน, งบ DBD ภายใน 1 เดือน, ภ.ง.ด.50 ภายใน 150 วัน) อยู่ในปฏิทินเดียวกัน ดูปฏิทินเต็มได้ที่ กำหนดยื่นงบการเงิน บริษัทและห้างหุ้นส่วน

คำถามที่พบบ่อย

1. ไม่ส่งงบการเงิน โดนปรับเท่าไร

เพดานตามกฎหมายคือไม่เกิน 50,000 บาท (พ.ร.บ.การบัญชี มาตรา 30) ตารางเดิมของ DBD สำหรับบริษัทจำกัดและห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนคือ 12,000 บาทต่อปีบัญชีเมื่อช้าเกิน 4 เดือนหรือไม่ยื่น แบ่งเป็นฝั่งนิติบุคคล 6,000 บาทและฝั่งกรรมการ 6,000 บาท ตัวเลขนี้เป็นประมาณการ จำนวนจริงอยู่ในคำสั่งปรับ และคิดแยกทุกปีบัญชีที่ค้าง

2. ส่งงบช้าแค่ 1 เดือน โดนปรับเท่าไร

ตารางเดิมของ DBD กำหนดรวม 2,000 บาท (นิติบุคคล 1,000 บาท กรรมการ 1,000 บาท) เมื่อช้าไม่เกิน 2 เดือน ถ้าบริษัทยื่น ภ.ง.ด.50 ช้าด้วย กรมสรรพากรปรับแยกอีกกระทงละ 1,000 บาทสองกระทง เมื่อช้าไม่เกิน 7 วัน หรือกระทงละ 2,000 บาทเมื่อช้าเกิน 7 วัน

3. ไม่ส่ง บอจ.5 ปรับเท่าไร และใครรับผิด

กรรมการเป็นผู้รับผิด เพดานไม่เกิน 10,000 บาท (พ.ร.บ. 2499 มาตรา 26) ตารางเปรียบเทียบเดิมของ DBD กำหนด 2,000 บาท ต้องส่งภายใน 14 วันนับแต่วันประชุมสามัญ และต้องส่งทุกปีแม้ผู้ถือหุ้นไม่เปลี่ยน

4. ไม่จัดประชุมสามัญผู้ถือหุ้นใน 4 เดือน โดนอะไร

ผิดตาม ป.พ.พ. มาตรา 1197 และ พ.ร.บ. 2499 มาตรา 18 เพดานไม่เกิน 20,000 บาท ตารางเดิมของ DBD กำหนดบริษัท 6,000 บาทและกรรมการผู้มีอำนาจคนละ 6,000 บาท และเมื่อประชุมช้า การยื่นงบและ บอจ.5 ก็มักช้าตามไปด้วย จึงมีหลายฐานซ้อนกัน

5. บริษัทไม่มีรายได้เลย ต้องส่งงบการเงินไหม

ต้องส่ง บริษัทและห้างหุ้นส่วนจดทะเบียนมีหน้าที่ทำและยื่นงบการเงินทุกรอบบัญชี และฝั่งกรมสรรพากรก็ระบุว่าต้องยื่น ภ.ง.ด.50 ทุกรอบไม่ว่าจะมีรายได้หรือไม่ ค่าปรับกรณีไม่มีภาษีต้องชำระยังเกิดได้ ถ้าไม่ได้ทำธุรกิจแล้ว ให้พิจารณาจดเลิกและชำระบัญชีตามขั้นตอนแทนการปล่อยค้าง

6. ค่าปรับเป็นพินัยต่างจากโทษปรับอาญาอย่างไร

ค่าปรับเป็นพินัยเป็นความผิดทางพินัย ไม่ใช่คดีอาญา อัตราเท่ากับโทษปรับอาญาเดิม แต่เจ้าหน้าที่ของรัฐออกคำสั่งปรับเป็นหนังสือ ให้เวลาชำระ 15–30 วัน และถ้าไม่ชำระหรือปฏิเสธจึงส่งอัยการฟ้องศาล (พ.ร.บ.ปรับเป็นพินัย มาตรา 20, 21, 23) ความผิดที่มีโทษจำคุกด้วยยังเป็นความผิดอาญาตามเดิม

7. ค้างงบหลายปี จะถูกขีดชื่อร้างไหม

อาจถูกได้ถ้านายทะเบียนมีมูลเหตุอันควรเชื่อว่าบริษัทไม่ได้ประกอบกิจการแล้ว (ป.พ.พ. มาตรา 1273/1) ซึ่งต้องผ่านหนังสือสอบถาม 30 วัน และประกาศแจ้ง 90 วัน ก่อนขีดชื่อ ถ้าบริษัทยังทำธุรกิจ ให้ตอบหนังสือและยื่นงบที่ค้างโดยเร็ว เพราะการขอกลับเข้าทะเบียนต้องผ่านศาล

ให้ Tawan Consultant ช่วยดูแลเรื่องนี้

ทีมบัญชีของ ตะวัน คอนซัลแทนท์ (Tawan Consultant) ช่วยเจ้าของ SME ตรวจรายการที่ค้างรายปี ทำบัญชีและปิดงบย้อนหลัง จัดประชุมและ บอจ.5 ยื่นงบผ่าน DBD e-Filing ยื่น ภ.ง.ด.50 และดูแลเมื่อได้รับหนังสือแจ้งค่าปรับ สอบถามเบื้องต้นฟรีได้ผ่านช่องทางด้านล่าง

• โทร: 096-692-2528
• LINE: @962iwlqe
• ที่อยู่: 34 ซอยเพชรเกษม 28 แยก 16 แขวงปากคลองภาษีเจริญ เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร 10160
• เวลาทำการ: จันทร์–ศุกร์ 8:30–17:30
• เว็บไซต์: www.tawanconsultant.com

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือภาษีสำหรับกรณีเฉพาะ กฎหมายและแนวปฏิบัติอาจเปลี่ยนแปลง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ

แหล่งอ้างอิง

1. พระราชบัญญัติว่าด้วยการปรับเป็นพินัย พ.ศ. 2565 (มาตรา 9, 11, 17, 19–23, 39, 47 และบัญชี 1 ลำดับ 16 และ 29) ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 139 ตอนที่ 66 ก 25 ตุลาคม 2565 https://ratchakitcha.soc.go.th/documents/139A066N0000000002200.pdf
2. พระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 (มาตรา 8–11, 19, 28–33, 40) กรมพัฒนาธุรกิจการค้า https://www.dbd.go.th/data-storage/attachment/cf553ff61a275899be24bbc4.pdf
3. พระราชบัญญัติกำหนดความผิดเกี่ยวกับห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนจำกัด บริษัทจำกัด สมาคม และมูลนิธิ พ.ศ. 2499 (มาตรา 18, 25, 26 และเชิงอรรถเรื่องมาตรา 39 พ.ร.บ.ปรับเป็นพินัย) กรมพัฒนาธุรกิจการค้า https://www.dbd.go.th/storage/law/de4950ce-254b-4da5-9dcb-8e28def7d7e0.pdf
4. ตารางอัตราค่าปรับ กรณียื่นงบการเงินเกินกว่าระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด ตามพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 แนบท้ายระเบียบกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ว่าด้วยการเปรียบเทียบตามกฎหมายที่อยู่ในความรับผิดชอบของกรมพัฒนาธุรกิจการค้า พ.ศ. 2555 https://www.dbd.go.th/download/downloads/13_fine/Rate_of_fine_financial_statement.pdf
5. ตารางอัตราเปรียบเทียบความผิดตามพระราชบัญญัติกำหนดความผิดเกี่ยวกับห้างหุ้นส่วนจดทะเบียน ห้างหุ้นส่วนจำกัด บริษัทจำกัด สมาคมและมูลนิธิ พ.ศ. 2499 (ลำดับ 8, 19, 20; ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1139 วรรคสอง และ 1197) กรมพัฒนาธุรกิจการค้า https://www.dbd.go.th/download/downloads/13_fine/Rate_of_fine_civil_commerce_code.pdf
6. เตือน ยื่นแบบ ภ.ง.ด.50/52/55 และยื่นบัญชี เกินกำหนดเวลา ต้องเสียค่าปรับ (ประมวลรัษฎากร มาตรา 27, 35, 3 ทวิ (1), 68, 69) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/60363.html
7. ประมวลรัษฎากร มาตรา 65–76 (มาตรา 65 ตรี (6)) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5939.html · ประมวลรัษฎากร มาตรา 28–37 (มาตรา 35) https://www.rd.go.th/5942.html
8. ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1273/1, 1273/3 และ 1273/4 (สำเนาตัวบทจากฐานข้อมูล ThaiDeka) https://deka.in.th/laws/ccc/1273/1 · https://deka.in.th/laws/ccc/1273/3 · https://deka.in.th/laws/ccc/1273/4
9. กรมพัฒนาธุรกิจการค้า แจ้งนิติบุคคล หากได้รับหนังสือแจ้งค่าปรับไม่ส่งงบการเงิน ไม่ต้องตกใจ (31 มีนาคม 2568) เผยแพร่ซ้ำโดยศูนย์บริการประชาชนกระทรวงพาณิชย์ https://mocsc.moc.go.th/th/content/category/detail/id/3623/iid/98826
10. ไทยโพสต์ พาณิชย์จ่อขีดชื่อบริษัทร้าง 12,629 แห่งออกจากระบบ (14 กรกฎาคม 2563) https://www.thaipost.net/main/detail/71384