ค่าลดหย่อนภาษี 2569 รายการหลัก: ฉบับเจ้าของกิจการ ฟรีแลนซ์ และกรรมการบริษัท พร้อมตัวอย่างคำนวณและเช็กลิสต์ก่อนสิ้นปี

ค่าลดหย่อนภาษี 2569 คือรายการที่ผู้มีเงินได้นำมาหักออกจากเงินได้หลังหักค่าใช้จ่ายแล้ว ก่อนนำไปคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสำหรับเงินได้ที่ได้รับตั้งแต่ 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม 2569 และยื่น ภ.ง.ด.90 หรือ ภ.ง.ด.91 ในช่วงมกราคมถึงมีนาคม 2570 รายการหลักยังเหมือนปีก่อน ได้แก่ ค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท คู่สมรส บุตร บิดามารดา คนพิการ ประกันสังคม ประกันชีวิตและสุขภาพ กองทุนเพื่อการเกษียณ ดอกเบี้ยเงินกู้ซื้อบ้าน และเงินบริจาค มาตรการใหม่ที่มีกฎหมายรองรับแล้วสำหรับปี 2569 คือค่าติดตั้ง Solar Rooftop ไม่เกิน 200,000 บาท

บทความนี้เขียนสำหรับเจ้าของกิจการ ฟรีแลนซ์ และกรรมการบริษัท ไม่ใช่เฉพาะพนักงานประจำ เพราะคนกลุ่มนี้มีประเด็นที่พนักงานไม่ค่อยเจอ เช่น ภาษีวิธีที่ 2 (0.5% ของเงินได้) ที่ทำให้ค่าลดหย่อนบางส่วนไม่ช่วยอะไร หรือการใช้ค่าลดหย่อนเพียงครึ่งเดียวตอนยื่น ภ.ง.ด.94 ทุกจำนวนเงินในบทความนี้อ้างอิงประมวลรัษฎากร กฎกระทรวง และเอกสารของกรมสรรพากร (ดูแหล่งอ้างอิงท้ายบทความ)

สรุปสั้นที่สุด: ค่าลดหย่อนพื้นฐานปี 2569 ยังเหมือนเดิม: ตัวเอง 60,000 · คู่สมรสไม่มีเงินได้ 60,000 · บุตรคนละ 30,000 (คนที่สองขึ้นไปที่เกิดตั้งแต่ปี 2561 ได้ 60,000) · บิดามารดาคนละ 30,000 · คนพิการคนละ 60,000 · ประกันชีวิตรวมประกันสุขภาพไม่เกิน 100,000 · ประกันสุขภาพบิดามารดา 15,000 · ดอกเบี้ยบ้าน 100,000 · RMF ประกันบำนาญ กองทุนสำรองเลี้ยงชีพ กอช. รวมกันไม่เกิน 500,000 · Thai ESG ซื้อในปี 2569 ได้ 30% ไม่เกิน 300,000 แยกจากกลุ่ม 500,000 · SSF ไม่มีสิทธิแล้ว · ใหม่ปี 2569: Solar Rooftop ไม่เกิน 200,000 · Easy E-Receipt สำหรับปี 2569 ยังไม่มีกฎหมายรองรับ ณ วันที่เขียน

1. ค่าลดหย่อนอยู่ตรงไหนในการคำนวณภาษี

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาคำนวณตามลำดับนี้ (ประมวลรัษฎากร มาตรา 47 และ 48)

เงินได้พึงประเมิน − ค่าใช้จ่าย − ค่าลดหย่อน − เงินบริจาค = เงินได้สุทธิ แล้วนำไปคูณอัตราก้าวหน้า

ข้อสังเกต 3 ข้อที่เจ้าของกิจการควรรู้ก่อนวางแผน

1. ค่าลดหย่อนช่วยประหยัดภาษีเท่ากับอัตราภาษีขั้นสุดท้ายของคุณ เช่น ถ้าเงินได้สุทธิอยู่ในขั้น 20% ค่าลดหย่อน 100,000 บาทช่วยลดภาษีได้ประมาณ 20,000 บาท ไม่ใช่ 100,000 บาท
2. เงินบริจาคหักทีหลังสุด และหักได้ไม่เกิน 10% ของเงินได้หลังหักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนอื่นแล้ว (ประมวลรัษฎากร มาตรา 47 (7))
3. ผู้มีเงินได้ประเภท 40(2) ถึง 40(8) อาจต้องเสียภาษีวิธีที่ 2 คือ 0.5% ของเงินได้พึงประเมิน (มาตรา 48 (2)) ภาษีวิธีนี้ไม่สนใจค่าลดหย่อนเลย และเสียตามวิธีที่ได้ยอดสูงกว่า คำแนะนำการกรอกแบบ ภ.ง.ด.90 ของกรมสรรพากรระบุว่าถ้าคำนวณตามวิธีที่ 2 แล้วไม่เกิน 5,000 บาท ได้รับยกเว้น ดังนั้นประเด็นนี้มีผลเมื่อเงินได้กลุ่มนี้เกิน 1,000,000 บาท ดูตัวอย่างในข้อ 9

2. ค่าลดหย่อนส่วนตัวและครอบครัว

รายละเอียดที่มักพลาด

บุตร: หักได้เฉพาะบุตรที่เป็นผู้เยาว์ หรืออายุไม่เกิน 25 ปีและกำลังเรียนมหาวิทยาลัยหรืออุดมศึกษา หรือศาลสั่งให้เป็นคนไร้ความสามารถหรือเสมือนไร้ความสามารถ และบุตรต้องมีเงินได้ไม่ถึง 30,000 บาทในปีนั้น การนับลำดับบุตรเพื่อสิทธิ 60,000 บาท ให้นับบุตรทุกคนไม่ว่าจะมีชีวิตอยู่หรือไม่ (ม.47 (1)(ค))

บิดามารดา: ต้องเป็นบิดามารดาที่ชอบด้วยกฎหมาย บุตรบุญธรรมใช้สิทธินี้ไม่ได้ ถ้าพี่น้องหลายคนช่วยกันดูแล ให้คนใดคนหนึ่งที่มีหนังสือรับรอง (แบบ ล.ย.03) เป็นผู้ใช้สิทธิ คู่สมรสที่ไม่มีเงินได้ ผู้มีเงินได้หักบิดามารดาของคู่สมรสได้อีกคนละ 30,000 บาท

คนพิการ: ใช้กับบิดามารดา คู่สมรส บุตร บิดามารดาหรือบุตรของคู่สมรส และบุคคลอื่นที่ผู้มีเงินได้เป็นผู้ดูแลตามบัตรคนพิการได้อีก 1 คน ถ้าผู้ดูแลในบัตรมีหลายคน ต้องทำหนังสือตกลงให้คนใดคนหนึ่งใช้สิทธิ

3. ประกันสังคมและประกันภัย

ประกันสังคมสำหรับเจ้าของกิจการ: กรรมการที่รับเงินเดือนจากบริษัทและอยู่ในระบบประกันสังคมมาตรา 33 หักเงินสมทบที่ถูกหักจากเงินเดือนได้ตามจริง ผู้ที่ทำประกันตนเองตามมาตรา 39 หรือมาตรา 40 ก็เป็นผู้ประกันตนตามกฎหมายประกันสังคมเช่นกัน ให้เก็บหลักฐานการจ่ายเงินสมทบไว้

ต้องแจ้งบริษัทประกัน: กรมธรรม์ประกันชีวิตที่เริ่มทำตั้งแต่ 1 มกราคม 2563 ต้องแจ้งความประสงค์ใช้สิทธิลดหย่อนกับบริษัทประกัน เพื่อให้ข้อมูลส่งถึงกรมสรรพากร ถ้าไม่แจ้ง ระบบยื่นแบบอาจไม่ยอมรับยอดที่กรอก

ประกันชีวิตที่มีความคุ้มครองอื่นเพิ่มเติม (สัญญาเพิ่มเติม) เบี้ยของสัญญาเพิ่มเติมนำมาหักเป็นเบี้ยประกันชีวิตไม่ได้ และหนังสือรับรองจากบริษัทประกันต้องแยกยอดเบี้ยประกันชีวิตกับเบี้ยความคุ้มครองเพิ่มเติมออกจากกัน

4. กลุ่มเงินออมเพื่อเกษียณ: เพดานรวม 500,000 บาท

รายการกลุ่มนี้แต่ละรายการมีเพดานของตัวเอง และ เมื่อรวมกันทั้งกลุ่มต้องไม่เกิน 500,000 บาท (กฎกระทรวง 126 ข้อ 2 (35), (55), (61), (90))

SSF ไม่มีสิทธิลดหย่อนแล้วสำหรับปี 2569 กฎกระทรวง 126 ข้อ 2 (102) ให้สิทธิค่าซื้อหน่วยลงทุนในกองทุนรวมเพื่อการออม (SSF) เฉพาะเงินได้ที่ได้รับตั้งแต่ 1 มกราคม 2563 ถึง 31 ธันวาคม 2567 หน่วยที่ซื้อในปี 2569 จึงนำมาลดหย่อนไม่ได้ ส่วนหน่วยที่ซื้อและใช้สิทธิไปแล้วยังต้องถือให้ครบ 10 ปี

ฐาน 30% ใช้เงินได้พึงประเมินทั้งหมด ไม่ใช่เงินได้หลังหักค่าใช้จ่าย ฟรีแลนซ์หรือผู้ค้าที่มีรายรับสูงแต่กำไรต่ำจึงมีวงเงิน RMF สูงกว่าที่คิด แต่ต้องระวังภาษีวิธีที่ 2 (ข้อ 9)

ต้องแจ้งบริษัทจัดการกองทุน: การซื้อ RMF ตั้งแต่ 1 มกราคม 2565 ต้องแจ้งความประสงค์ใช้สิทธิกับ บลจ. ถ้าผิดเงื่อนไข เช่น ขายก่อนกำหนด ต้องคืนสิทธิภาษีย้อนหลังสูงสุด 5 ปีพร้อมเงินเพิ่ม

5. Thai ESG: ซื้อในปี 2569 ได้ 30% ไม่เกิน 300,000 บาท

กฎกระทรวง 126 ข้อ 2 (105) ซึ่งแก้ไขโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ 395 (พ.ศ. 2567) กำหนดว่า ถ้าซื้อหน่วยลงทุนในกองทุนรวมไทยเพื่อความยั่งยืน (Thai ESG) ระหว่าง 1 มกราคม 2567 ถึง 31 ธันวาคม 2569 หักได้ไม่เกิน 30% ของเงินได้พึงประเมิน และไม่เกิน 300,000 บาทต่อปี โดยต้องถือหน่วยลงทุนไม่น้อยกว่า 5 ปีนับแต่วันซื้อ

ปี 2569 จึงเป็น ปีสุดท้ายตามกฎหมายปัจจุบัน ที่ได้เพดาน 300,000 บาทและถือเพียง 5 ปี ผู้ที่วางแผนจะซื้อควรทำก่อน 31 ธันวาคม 2569 และแจ้งความประสงค์ใช้สิทธิกับบริษัทจัดการกองทุน

ThaiESGX (กองทุนแบบพิเศษที่เปิดขายในปี 2568 สำหรับผู้ย้ายเงินจาก LTF) เป็นสิทธิที่ใช้ได้เฉพาะผู้ที่ซื้อหรือสับเปลี่ยนในช่วงเปิดขายไม่เกิน 30 มิถุนายน 2568 ผู้ที่สับเปลี่ยนจาก LTF ไว้ จะได้รับยกเว้นส่วนที่เกิน 300,000 บาทแต่ไม่เกิน 500,000 บาท แบ่งเท่า ๆ กันในปีภาษี 2569 ถึง 2572 ตามคำแนะนำการกรอกแบบ ภ.ง.ด.90 ของกรมสรรพากร ผู้ที่ไม่ได้ซื้อในช่วงนั้นไม่มีสิทธินี้

6. ดอกเบี้ยเงินกู้ซื้อหรือสร้างที่อยู่อาศัย: ไม่เกิน 100,000 บาท

หักได้ตามจ่ายจริงไม่เกิน 100,000 บาทต่อปี (ม.47 (1)(ซ) ประกอบกฎกระทรวง 126 ข้อ 2 (52), (53)) เงื่อนไขหลัก

• กู้จากธนาคาร บริษัทเงินทุน บริษัทประกันชีวิต สหกรณ์ นายจ้างที่มีระเบียบกองทุนสวัสดิการให้ลูกจ้างกู้ หรือหน่วยงานอื่นที่กฎหมายกำหนด การกู้จากบุคคลธรรมดาหรือผู้ให้กู้ที่ไม่อยู่ในรายชื่อนี้ไม่ได้สิทธิ
• กู้เพื่อซื้อ เช่าซื้อ หรือสร้างอาคารที่อยู่อาศัย และจำนองอาคารนั้นเป็นประกันตลอดอายุเงินกู้
• ต้องใช้เป็นที่อยู่อาศัยในปีที่ใช้สิทธิ มีหลายแห่งก็หักได้ทุกแห่ง แต่รวมกันไม่เกิน 100,000 บาท
• กู้ร่วมหลายคน ให้เฉลี่ยตามจำนวนผู้กู้ คู่สมรสที่มีเงินได้ทั้งคู่และกู้ร่วมกัน ต่างฝ่ายหักได้กึ่งหนึ่ง รวมกันไม่เกิน 100,000 บาท
• รีไฟแนนซ์ยังใช้สิทธิได้ เฉพาะดอกเบี้ยของยอดที่ไม่เกินหนี้เดิมที่ค้างอยู่

ค่าจ้างสร้างบ้านใหม่ (สูงสุด 100,000 บาท) ไม่ใช่มาตรการปี 2569 มาตรการตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 393 (พ.ศ. 2567) ใช้กับสัญญาจ้างที่ทำและเริ่มก่อสร้างระหว่าง 9 เมษายน 2567 ถึง 31 ธันวาคม 2568 และใช้สิทธิในปีที่ก่อสร้างเสร็จ ผู้ที่ทำสัญญาในช่วงนั้นแต่บ้านสร้างเสร็จในปี 2569 ควรให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจเงื่อนไขก่อนใช้สิทธิ สัญญาที่ทำในปี 2569 ไม่ได้สิทธินี้

7. เงินบริจาค

ข้อควรรู้สำหรับปี 2569

1. หลายมาตรการ 2 เท่าต้องบริจาคผ่านระบบ e-Donation เมื่อบริจาค ให้แจ้งเลขประจำตัวประชาชนกับหน่วยรับบริจาค ข้อมูลจะเข้าระบบกรมสรรพากรเอง
2. บริจาคเพื่อการศึกษาและการกีฬา 2 เท่า: ข่าวกรมสรรพากร ปชส. 15/2569 (16 มิถุนายน 2569) แจ้งว่าคณะรัฐมนตรีเห็นชอบร่าง พ.ร.ฎ. 2 ฉบับ เพื่อขยายมาตรการเดิมที่สิ้นสุดเมื่อ 31 ธันวาคม 2567 ให้หัก 2 เท่าสำหรับการบริจาคผ่าน e-Donation ตั้งแต่ 1 มกราคม 2568 ถึง 31 ธันวาคม 2570 ณ วันที่เขียนบทความนี้ ยังไม่พบ พ.ร.ฎ. ทั้งสองฉบับนี้ในรายการกฎหมายออกใหม่ของกรมสรรพากร ถ้าจะบริจาคเพื่อหวังสิทธิ 2 เท่า ควรตรวจว่ากฎหมายประกาศใช้แล้วก่อนยื่นแบบ
3. คู่สมรสที่ไม่มีเงินได้ นำเงินที่ตนบริจาคมาหักไม่ได้

8. มาตรการเฉพาะปี 2569 และมาตรการชั่วคราวที่ยังใช้ได้

ส่วนนี้เปลี่ยนทุกปี ตารางด้านล่างแยกรายการที่ มีกฎหมายรองรับแล้ว ออกจากรายการที่ ต้องตรวจสอบก่อนใช้

ณ วันที่เขียนบทความ (3 ตุลาคม 2569) กรมสรรพากรยังไม่ได้ประกาศกฎหมายมาตรการกระตุ้นการใช้จ่ายแบบ Easy E-Receipt สำหรับปี 2569 ถ้ารัฐบาลออกมาตรการใหม่ในช่วงปลายปี จะมีผลเฉพาะตามช่วงเวลาและเงื่อนไขที่กฎหมายฉบับนั้นกำหนด อย่าซื้อของล่วงหน้าโดยคาดว่าจะได้สิทธิ

8.1 Solar Rooftop: เงื่อนไขที่ต้องทำให้ครบ

ตาม พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 805 มาตรา 3 และประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีเงินได้ ฉบับที่ 470

1. ผู้ใช้สิทธิเป็นบุคคลธรรมดา ไม่รวมห้างหุ้นส่วนสามัญ คณะบุคคล และกองมรดก
2. ติดตั้งบนหลังคา ดาดฟ้า หรือส่วนใดของอาคาร เช่น หลังคาบ้าน โรงจอดรถ หรือโรงเก็บของในบริเวณบ้าน เป็นผู้ใช้ไฟฟ้าประเภทบ้านอยู่อาศัย และกำลังผลิตติดตั้งรวมไม่เกิน 10 กิโลวัตต์
3. เชื่อมต่อกับระบบของการไฟฟ้านครหลวงหรือการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค โดย ผู้มีเงินได้ต้องมีชื่อเป็นผู้ใช้ไฟฟ้าและเป็นผู้ขออนุญาตเชื่อมต่อ และ ทั้งสัญญาซื้อหรือจ้างติดตั้ง (ใบสั่งซื้อ ใบสั่งจ้าง หรือข้อตกลงทำนองเดียวกัน) กับการยื่นขออนุญาตเชื่อมต่อ ต้องเกิดขึ้นในช่วง 3 มีนาคม 2569 ถึง 31 ธันวาคม 2571 ทั้งคู่ (ประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 470 ข้อ 2 (2)) ผู้ที่ทำสัญญาหรือยื่นขอเชื่อมต่อก่อน 3 มีนาคม 2569 จึงไม่เข้าเงื่อนไข
4. จ่ายให้ผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และได้รับ ใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์ (e-Tax Invoice) ที่ระบุเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้มีเงินได้ และระบุว่าเป็นค่าระบบผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์
5. ใช้สิทธิได้ 1 ระบบและ 1 ครั้งตลอดมาตรการ ในปีภาษีที่เชื่อมต่อกับระบบโครงข่ายสำเร็จ ถ้าติดตั้งเดือนธันวาคม 2569 แต่การไฟฟ้าอนุญาตเชื่อมต่อในปี 2570 จะใช้สิทธิในปีภาษี 2570
6. แจ้งความประสงค์ใช้สิทธิต่อการไฟฟ้า เพื่อให้การไฟฟ้าส่งข้อมูลให้กรมสรรพากร
7. ผู้ที่จดทะเบียน VAT และนำภาษีซื้อตามใบกำกับนั้นไปเครดิตแล้ว ใช้สิทธินี้ไม่ได้

8.2 มาตรการฝั่งธุรกิจที่เจ้าของกิจการบุคคลธรรมดาควรรู้

พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 805 มาตรา 4 ยังให้ผู้มีเงินได้ 40(5) ถึง 40(8) และนิติบุคคลที่ลงทุนในเครื่องจักร อุปกรณ์ประสิทธิภาพสูง หรือวัสดุเพื่อการอนุรักษ์พลังงานที่ได้รับฉลากประสิทธิภาพพลังงานระดับ 5 ดาว ได้รับยกเว้นภาษีเพิ่มอีก 50% ของรายจ่าย (ข่าวกรมสรรพากร ปชส. 3/2569 สรุปว่าเท่ากับหักได้ 1.5 เท่า) จ่ายให้ผู้ประกอบการจดทะเบียน VAT และได้ e-Tax Invoice ตั้งแต่วันที่ พ.ร.ฎ. มีผลถึง 31 ธันวาคม 2571 รายการนี้เป็นสิทธิด้านค่าใช้จ่ายของกิจการ ไม่ใช่ค่าลดหย่อนส่วนตัว รายละเอียดเงื่อนไขอยู่ในประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 471 ควรให้ผู้ทำบัญชีตรวจก่อนสั่งซื้อ

9. ตัวอย่างคำนวณ: กรรมการบริษัท และผู้ค้าออนไลน์ที่มีรายได้สูง

ตัวเลขทั้งหมดเป็นตัวเลขสมมติเพื่ออธิบายวิธีคิด

9.1 คุณเอ กรรมการผู้จัดการบริษัทของตัวเอง

• เงินเดือนจากบริษัท 100,000 บาทต่อเดือน รวม 1,200,000 บาท (เงินได้ 40(1))
• คู่สมรสไม่มีเงินได้ บุตร 2 คน เกิดปี 2560 และ 2563 บิดาอายุ 65 ปีไม่มีเงินได้
• เงินสมทบประกันสังคมทั้งปี 10,500 บาท (ฐานค่าจ้างสูงสุด 17,500 บาท × 5% × 12 เดือน ตามกฎกระทรวงที่ใช้ปี 2569–2571) เบี้ยประกันชีวิต 60,000 บาท ประกันสุขภาพตนเอง 20,000 บาท ดอกเบี้ยบ้าน 80,000 บาท

ขั้นที่ 1 ค่าลดหย่อนที่มีอยู่แล้ว

ขั้นที่ 2 วางแผนเพิ่มก่อน 31 ธันวาคม 2569

ภาษีลดลง 37,975 บาท สิ่งที่ต้องเข้าใจคือ RMF และ Thai ESG เป็นเงินลงทุนที่ต้องถือตามเงื่อนไข (RMF ถึงอายุ 55 ปี Thai ESG ที่ซื้อปี 2569 ถือ 5 ปี) ไม่ใช่เงินที่หายไป แต่ก็เป็นเงินที่ใช้ไม่ได้ในช่วงนั้น ควรซื้อเท่าที่สภาพคล่องรับไหว

มุมของกรรมการบริษัท: ค่าลดหย่อนเหล่านี้เป็นของบุคคลธรรมดาเท่านั้น บริษัทนำไปใช้ไม่ได้ กรรมการที่กำหนดเงินเดือนตัวเองได้มักถามว่าควรรับเงินเดือนมากขึ้นหรือรับเงินปันผลแทน คำตอบขึ้นกับกำไรของบริษัทและอัตราภาษีส่วนบุคคล ลองใช้ เครื่องคำนวณภาษีบุคคลธรรมดา vs บริษัท เทียบตัวเลขของคุณ และถ้ารับเงินปันผล ผู้มีเงินได้ที่อยู่ในประเทศไทยเลือกเสียภาษี 10% โดยไม่นำไปรวมคำนวณ (มาตรา 48) หรือนำมารวมคำนวณเพื่อขอเครดิตภาษีเงินปันผลตามมาตรา 47 ทวิ ซึ่งแต่ละทางให้ผลต่างกันตามขั้นภาษีของแต่ละคน

9.2 คุณบี ผู้ค้าออนไลน์ เงินได้ 40(8) รายรับ 3,000,000 บาท

คุณบีขายสินค้าที่ซื้อมาขายไป เลือกหักค่าใช้จ่ายเหมา 60% (พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 11 มาตรา 8) และมีค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท

ภาษีลดลงมากก็จริง แต่เมื่อเงินได้สุทธิต่ำกว่า 375,000 บาท ภาษีวิธีที่ 1 จะต่ำกว่า 15,000 บาท และคุณบีต้องเสียตามวิธีที่ 2 อยู่ดี ในตัวอย่างนี้ Thai ESG ส่วนที่ทำให้เงินได้สุทธิลดจาก 375,000 ลงเหลือ 340,000 บาท (35,000 บาท) ไม่ได้ช่วยประหยัดภาษีเลย ผู้ที่มีเงินได้ 40(2) ถึง 40(8) สูงควรคำนวณจุดนี้ก่อนซื้อกองทุน

สูตรง่าย ๆ คือ หาภาษีวิธีที่ 2 ของตัวเองก่อน (เงินได้พึงประเมินที่ไม่ใช่ 40(1) × 0.5%) แล้วซื้อกองทุนเพียงพอให้ภาษีวิธีที่ 1 ลงมาใกล้ตัวเลขนั้น ไม่ต้องลดต่ำกว่า

10. ภ.ง.ด.94 กับค่าลดหย่อนครึ่งเดียว

ผู้มีเงินได้ 40(5) ถึง 40(8) ที่ยื่นภาษีครึ่งปี (ภ.ง.ด.94) ไปแล้วเมื่อเดือนกันยายน 2569 ใช้ค่าลดหย่อนเพียง กึ่งหนึ่ง ตามมาตรา 56 ทวิ เช่น ค่าลดหย่อนส่วนตัว 30,000 บาท ค่าลดหย่อนเต็มปีจะใช้ตอนยื่น ภ.ง.ด.90 ในปี 2570 และภาษีที่จ่ายไปกับ ภ.ง.ด.94 นำมาเครดิตได้ อ่านรายละเอียดได้ที่ ภ.ง.ด.94 คืออะไร ใครต้องยื่น และค่าลดหย่อนภาษีครึ่งปีมีอะไรบ้าง

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าตัวเองต้องยื่นแบบไหน หรือรายได้ถึงเกณฑ์ต้องยื่นหรือยัง อ่าน ผู้มีเงินได้บุคคลธรรมดา ใครบ้างต้องยื่นภาษี และยื่นแบบอะไร

11. เช็กลิสต์ 3 เดือนสุดท้ายของปี 2569 (ตุลาคม–ธันวาคม)

ค่าลดหย่อนส่วนใหญ่นับตามวันที่จ่ายเงินในปีภาษี การจ่ายหลัง 31 ธันวาคม 2569 นำมาใช้กับปี 2569 ไม่ได้

ตุลาคม: ประมาณการก่อน

• รวมเงินได้ทั้งปีโดยประมาณ แยกตามประเภท 40(1) ถึง 40(8) และรวม 50 ทวิ ที่ได้รับแล้ว
• คำนวณภาษีวิธีที่ 1 และวิธีที่ 2 เพื่อรู้ขั้นภาษีและจุดที่ค่าลดหย่อนเพิ่มจะไม่ช่วยแล้ว
• ตรวจสถานะครอบครัว: คู่สมรสมีเงินได้ไหม บุตรยังเรียนอยู่ไหม บิดามารดามีเงินได้ถึง 30,000 บาทไหม
• ถ้าพี่น้องหลายคนดูแลบิดามารดา ตกลงกันว่าใครใช้สิทธิ และเตรียมแบบ ล.ย.03

พฤศจิกายน: เติมสิทธิที่ยังว่าง

• ตรวจยอดเบี้ยประกันชีวิตและสุขภาพ ว่ารวมกันยังไม่ถึง 100,000 บาทหรือไม่
• ตรวจว่าแจ้งความประสงค์ใช้สิทธิกับบริษัทประกันและ บลจ. แล้วทุกกรมธรรม์และทุกกองทุน
• คำนวณวงเงิน RMF ประกันบำนาญ PVD กอช. ให้รวมไม่เกิน 500,000 บาท
• ตัดสินใจเรื่อง Thai ESG ปีนี้เป็นปีสุดท้ายของเพดาน 300,000 บาท ตามกฎหมายปัจจุบัน
• ถ้ากำลังติดตั้ง Solar Rooftop ตรวจว่าการไฟฟ้าจะอนุญาตเชื่อมต่อทันปีนี้หรือไม่ และใบกำกับภาษีเป็น e-Tax Invoice ที่ระบุเลขผู้เสียภาษีของคุณ

ธันวาคม: ปิดงานก่อนวันหยุดยาว

• ซื้อกองทุนให้เสร็จก่อนวันทำการสุดท้ายของ บลจ. (บางแห่งปิดรับคำสั่งซื้อก่อน 31 ธันวาคม)
• บริจาคผ่านระบบ e-Donation และแจ้งเลขประจำตัวประชาชน
• ขอหนังสือรับรองดอกเบี้ยเงินกู้จากธนาคาร ใบรับรองเบี้ยประกัน และหนังสือรับรองการซื้อหน่วยลงทุน
• ขอ 50 ทวิ จากลูกค้าที่ยังไม่ส่งให้ และเก็บแยกไว้สำหรับยื่นภาษีในเดือนมกราคมถึงมีนาคม 2570
• ผู้มีเงินได้ 40(5)–40(8) ที่หักค่าใช้จ่ายตามจริง ตรวจว่ารายจ่ายธุรกิจปลายปีมีหลักฐานครบ

วางแผนภาษีฝั่งบริษัทไปพร้อมกันได้ที่ วางแผนภาษีสิ้นปีสำหรับ SME และบุคคลธรรมดา: เช็กลิสต์ก่อน 31 ธ.ค.

คำถามที่พบบ่อย

1. ค่าลดหย่อนภาษี 2569 เปลี่ยนจากปี 2568 อย่างไร

รายการพื้นฐานไม่เปลี่ยน สิ่งที่เปลี่ยนคือ Solar Rooftop ไม่เกิน 200,000 บาทเป็นมาตรการใหม่ที่ใช้ได้ตั้งแต่ปี 2569 ส่วน Easy E-Receipt 2.0 และค่าท่องเที่ยวเป็นมาตรการของปี 2568 ที่สิ้นสุดแล้ว และ ณ วันที่เขียนยังไม่มีกฎหมายมาตรการลักษณะเดียวกันสำหรับปี 2569

2. เป็นฟรีแลนซ์ ไม่มีนายจ้าง ใช้ค่าลดหย่อนได้เหมือนพนักงานไหม

ได้เกือบทั้งหมด ยกเว้นกองทุนสำรองเลี้ยงชีพที่ต้องเป็นลูกจ้างของนายจ้างที่มีกองทุน ฟรีแลนซ์ใช้ RMF ประกันบำนาญ และ กอช. แทนได้ภายในเพดานรวม 500,000 บาท ข้อที่ต้องระวังคือภาษีวิธีที่ 2 ถ้าเงินได้ 40(2) ถึง 40(8) เกิน 1 ล้านบาท

3. คู่สมรสมีเงินได้ทั้งคู่ แบ่งสิทธิดอกเบี้ยบ้านและบุตรอย่างไร

ดอกเบี้ยบ้านที่คู่สมรสกู้ร่วมกันและมีเงินได้ทั้งคู่ ต่างฝ่ายหักได้กึ่งหนึ่ง รวมกันไม่เกิน 100,000 บาท ตามคำแนะนำการกรอกแบบ ภ.ง.ด.90 ส่วนการแบ่งสิทธิลดหย่อนบุตรระหว่างคู่สมรสมีหลักเกณฑ์เฉพาะ ควรตรวจกับคำแนะนำการกรอกแบบของปีนั้น ในทางวางแผน สิทธิที่เลือกได้ควรให้ฝ่ายที่อยู่ในขั้นภาษีสูงกว่าใช้ เพราะประหยัดภาษีได้มากกว่า

4. ซื้อ SSF ในปี 2569 ได้ลดหย่อนไหม

ไม่ได้ สิทธิตามกฎกระทรวง 126 ข้อ 2 (102) ใช้กับเงินได้ปี 2563 ถึง 2567 เท่านั้น ผู้ที่ต้องการลดหย่อนผ่านกองทุนในปี 2569 ใช้ RMF หรือ Thai ESG แทน

5. ติดตั้งโซลาร์ที่สำนักงานหรือโรงงานของกิจการ ใช้สิทธิ 200,000 บาทได้ไหม

ไม่ได้ สิทธิ 200,000 บาทใช้กับผู้ใช้ไฟฟ้าประเภทบ้านอยู่อาศัยที่ติดตั้งไม่เกิน 10 กิโลวัตต์ การลงทุนเพื่อกิจการให้ดูสิทธิด้านค่าใช้จ่าย เช่น มาตรการอุปกรณ์ประหยัดพลังงานตามข้อ 8.2 และค่าเสื่อมราคาตามปกติ

6. ยื่นแบบไปแล้วเพิ่งพบว่าลืมใส่ค่าลดหย่อน ทำอย่างไร

ยื่นแบบเพิ่มเติม (ภ.ง.ด.90 หรือ 91 เพิ่มเติม) ได้ โดยกรอกข้อมูลทั้งปีใหม่ให้ครบ ถ้ามีภาษีชำระเกินจะได้รับคืน ควรเก็บหลักฐานค่าลดหย่อนไว้ เพราะกรมสรรพากรอาจขอให้ส่งเอกสารก่อนคืนภาษี

7. ซื้อประกันหรือกองทุนให้บิดามารดาหรือบุตร นำมาลดหย่อนของเราได้ไหม

เบี้ยประกันสุขภาพบิดามารดาหักได้ไม่เกิน 15,000 บาท แต่เบี้ยประกันชีวิตของบุตรหรือบิดามารดา และกองทุนที่ซื้อในชื่อคนอื่น นำมาลดหย่อนของเราไม่ได้ ค่าลดหย่อนกลุ่มกองทุนและประกันชีวิตต้องเป็นของผู้มีเงินได้เอง (หรือประกันชีวิตคู่สมรสที่ไม่มีเงินได้ ไม่เกิน 10,000 บาท)

ให้ Tawan Consultant ช่วยดูแลเรื่องนี้

ทีมบัญชีของ ตะวัน คอนซัลแทนท์ (Tawan Consultant) ช่วยเจ้าของกิจการ ฟรีแลนซ์ และกรรมการบริษัทประมาณการภาษีปลายปี เปรียบเทียบภาษีวิธีที่ 1 และวิธีที่ 2 วางแผนค่าลดหย่อนให้พอดีกับขั้นภาษี และยื่น ภ.ง.ด.94 และ ภ.ง.ด.90

• โทร: 096-692-2528
• LINE: @962iwlqe
• ที่อยู่: 34 ซอยเพชรเกษม 28 แยก 16 แขวงภาษีเจริญ เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร 10160
• เวลาทำการ: จันทร์–ศุกร์ 8:30–17:30
• เว็บไซต์: www.tawanconsultant.com

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือภาษีสำหรับกรณีเฉพาะ กฎหมายและแนวปฏิบัติอาจเปลี่ยนแปลง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ

แหล่งอ้างอิง

1. ประมวลรัษฎากร มาตรา 38-64 (มาตรา 42 ทวิ, 47, 47 ทวิ, 48, 56 ทวิ) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5937.html
2. กฎกระทรวง ฉบับที่ 126 (พ.ศ. 2509) ออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร ข้อ 2 (35), (52), (53), (55), (61), (76), (90), (97), (99), (102), (105) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/2502.html
3. คำแนะนำการกรอกแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภ.ง.ด.90 ปีภาษี 2568 (รายการลดหย่อนและยกเว้น ข้อ 1-22 เงินบริจาค อัตราภาษี และการคำนวณภาษี 2 วิธี) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/fileadmin/tax_pdf/pit/2568/Ins90_241268.pdf
4. พระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร (ฉบับที่ 805) พ.ศ. 2569 มาตรา 3, 4 และ 5 (Solar Rooftop และเครื่องจักรอุปกรณ์ประหยัดพลังงาน) https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/dc805.pdf
5. ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีเงินได้ (ฉบับที่ 470) เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ และเงื่อนไข การยกเว้นภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสำหรับเงินได้เท่าที่ได้จ่ายเป็นค่าซื้ออุปกรณ์และค่าติดตั้งระบบการผลิตไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/dg470A.pdf
6. ข่าวกรมสรรพากร ปชส. 3/2569 (มาตรการภาษีเพื่อส่งเสริมการติดตั้ง Solar Rooftop และเครื่องจักร อุปกรณ์ประสิทธิภาพสูง) https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/news/2569thai/news3_2569.pdf
7. ข่าวกรมสรรพากร ปชส. 15/2569 (ขยายสิทธิหัก 2 เท่า สำหรับการบริจาคเพื่อการศึกษาและการกีฬาผ่าน e-Donation) https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/news/2569thai/news15_2569.pdf
8. พระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการกำหนดค่าใช้จ่ายที่ยอมให้หักจากเงินได้พึงประเมิน (ฉบับที่ 11) พ.ศ. 2502 มาตรา 8 (ค่าใช้จ่ายเหมาเงินได้ 40(8)) https://www.rd.go.th/2375.html