ค่าใช้จ่ายอะไรหักได้ อะไรเป็นรายจ่ายต้องห้าม สำหรับบริษัท SME: บิลเงินสด ใบรับรองแทนใบสำคัญรับเงิน ค่ารับรอง รถยนต์ และสิทธิหักเพิ่ม 2569

บริษัทเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลจาก กำไรสุทธิ คือรายได้จากกิจการในรอบบัญชี หักรายจ่ายตามเงื่อนไขของประมวลรัษฎากรมาตรา 65 ทวิ และมาตรา 65 ตรี (ประมวลรัษฎากร มาตรา 65) รายจ่ายจึงหักได้เมื่อผ่าน 3 ชั้น คือ เป็นรายจ่ายเพื่อหากำไรหรือเพื่อกิจการของบริษัทในรอบบัญชีนั้น ไม่อยู่ในรายการต้องห้าม 20 อนุมาตราของมาตรา 65 ตรี และมีหลักฐานพิสูจน์ได้ว่าจ่ายให้ใคร

ส่วนที่บริษัท SME พลาดบ่อยไม่ใช่การบันทึกบัญชี แต่คือ "บันทึกได้ทางบัญชี แต่ต้องบวกกลับทางภาษี" เช่น ค่ารับรองที่เกินเพดาน ค่าเสื่อมราคารถยนต์นั่งส่วนที่เกิน 1 ล้านบาท ค่าใช้จ่ายส่วนตัวของกรรมการ หรือรายจ่ายที่ไม่มีใบเสร็จและไม่ได้ทำเอกสารทดแทนให้ถูกต้อง บทความนี้สรุปเฉพาะเรื่องที่ยืนยันได้จากตัวบทและคู่มือของกรมสรรพากร (ดูแหล่งอ้างอิงท้ายบทความ)

สรุปสั้นที่สุด: รายจ่ายหักได้เมื่อจ่ายเพื่อกิจการ ไม่ติดมาตรา 65 ตรี และพิสูจน์ผู้รับเงินได้ · ร้านไม่ออกใบเสร็จ ให้ทำใบสำคัญจ่ายหรือ "ใบรับรองแทนใบสำคัญรับเงิน" ที่มีผู้อนุมัติ · ใบกำกับภาษีอย่างย่อ ขอเครดิตภาษีซื้อไม่ได้ แต่ภาษีส่วนนั้นถือเป็นรายจ่ายได้ · ค่ารับรองหักได้ไม่เกิน 0.3% ของรายได้หรือทุนชำระแล้ว (แล้วแต่จำนวนใดมากกว่า) สูงสุด 10 ล้านบาท ของขวัญไม่เกินคนละ 2,000 บาทต่อคราว · รถยนต์นั่งไม่เกิน 10 ที่นั่ง หักค่าเสื่อมจากต้นทุนได้ไม่เกินคันละ 1,000,000 บาท ค่าเช่าไม่เกินเดือนละ 36,000 บาทรวม VAT · สิทธิหักเพิ่มที่ยังใช้ได้ ณ ต.ค. 2569 เช่น พ.ร.ฎ. 802 (บริการดิจิทัล) ส่วนมาตรการ e-Tax Invoice (พ.ร.ฎ. 766) และอบรมสัมมนา (พ.ร.ฎ. 801) สิ้นสุดแล้ว

1. หลักคิด 3 ชั้น: รายจ่ายแบบไหนหักได้ทางภาษี

ชั้นที่ 1 เป็นรายจ่ายของกิจการ ในรอบบัญชีที่ถูกต้อง

มาตรา 65 วรรคสอง ให้บริษัทใช้ เกณฑ์สิทธิ คือรายจ่ายทั้งสิ้นที่เกี่ยวกับรายได้ของรอบบัญชีใด แม้ยังไม่ได้จ่ายในรอบนั้น ให้นับเป็นรายจ่ายของรอบนั้น ในทางกลับกัน มาตรา 65 ตรี (9) ห้ามรายจ่ายที่ "กำหนดขึ้นเองโดยไม่มีการจ่ายจริง" หรือรายจ่ายที่ควรจ่ายในรอบบัญชีอื่น เว้นแต่รายจ่ายที่ไม่อาจลงในรอบที่เกิดได้ ให้ลงในรอบถัดไปได้

ตัวอย่างในทางปฏิบัติ: ค่าบริการเดือนธันวาคมที่ได้ใบแจ้งหนี้เดือนมกราคม เป็นรายจ่ายของรอบบัญชีที่มีเดือนธันวาคม ส่วนการ "ตั้งค้างจ่าย" ไว้ลอย ๆ โดยไม่มีภาระจริงรองรับ เสี่ยงต้องห้ามตาม (9)

ชั้นที่ 2 ไม่ติดรายการต้องห้ามในมาตรา 65 ตรี

มาตรา 65 ทวิ (1) และมาตรา 65 ตรี กำหนดว่ารายการในมาตรา 65 ตรี ไม่ให้ถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิ แม้มาตรฐานการบัญชีจะให้บันทึกเป็นค่าใช้จ่ายก็ตาม ผลคือ บันทึกบัญชีตามจริง แล้วบวกกลับในแบบ ภ.ง.ด.50 ดูวิธีกระทบยอดได้ที่ การกระทบยอดรายได้ทางบัญชีและภาษี: บวกกลับ/หักออก ใน ภ.ง.ด.50

ชั้นที่ 3 พิสูจน์ได้ว่าใครเป็นผู้รับเงิน

มาตรา 65 ตรี (18) ห้าม "รายจ่ายซึ่งผู้จ่ายพิสูจน์ไม่ได้ว่าใครเป็นผู้รับ" ประเด็นนี้คือที่มาของคำถามเรื่องบิลเงินสด ใบรับรองแทน และใบสำคัญจ่าย ซึ่งอธิบายในข้อ 4

2. รายจ่ายต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี (1)–(20) ฉบับย่อ

ที่มา: ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ตรี และคำอธิบายของกรมสรรพากร

ข้อสังเกตเรื่องรายจ่ายส่วนตัว (3) และ (13): กรมสรรพากรอธิบายว่ารายจ่าย "ส่วนตัว" คือรายจ่ายที่บุคคลควรรับภาระเองโดยไม่เกี่ยวกับบริษัท และ "การให้โดยเสน่หา" คือการให้เปล่าที่ผู้รับไม่มีความผูกพันทางธุรกิจกับบริษัท ตัวอย่างที่กรมสรรพากรยกไว้คือ บริษัทจ่ายเงินสมนาคุณให้ครอบครัวลูกจ้างที่เสียชีวิตโดยไม่มีระเบียบรองรับ ถือเป็นรายจ่ายต้องห้ามตาม (3) ดังนั้นสวัสดิการพนักงานควรมีระเบียบที่ใช้กับพนักงานเป็นการทั่วไป

ข้อสังเกตเรื่องรายจ่ายลงทุน (5): การซ่อมแซมให้ทรัพย์สินคงสภาพเดิม หักเป็นค่าใช้จ่ายได้ทันที แต่การต่อเติม ขยาย หรือทำให้ดีขึ้นกว่าเดิม ต้องตั้งเป็นสินทรัพย์และทยอยหักค่าเสื่อมราคาตามข้อ 7

3. ตารางค่าใช้จ่ายที่พบบ่อยของบริษัท SME: หักได้ มีเงื่อนไข หรือต้องห้าม

4. เอกสารหลักฐาน: บิลเงินสด ใบกำกับภาษีอย่างย่อ ใบสำคัญจ่าย และใบรับรองแทนใบสำคัญรับเงิน

4.1 หลักฐานที่ดีที่สุดคือใบกำกับภาษีหรือใบรับที่ครบรายการ

คู่มือของกรมสรรพากรเรื่องการจัดทำเอกสารประกอบการลงบัญชีระบุว่า เอกสารทั่วไปที่ใช้ลงรายจ่ายได้คือ ใบกำกับภาษีเต็มรูป (ผู้ขายที่จด VAT ต้องออกให้ผู้ซื้อ ตามมาตรา 86/4 และการไม่ออกมีโทษตามมาตรา 90/2) หรือใบรับ/ใบเสร็จรับเงินที่มีรายการครบตามมาตรา 105 ทวิ ซึ่งอย่างน้อยต้องมี

• ชื่อหรือยี่ห้อ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ออก
• เลขลำดับของเล่มและของใบ
• วัน เดือน ปีที่ออก
• จำนวนเงินที่ได้รับ
• ชนิด ชื่อ จำนวน และราคาสินค้า (สำหรับสินค้าชนิดที่ราคาตั้งแต่ 100 บาทขึ้นไป)

4.2 บิลเงินสดจากร้านทั่วไป

"บิลเงินสด" ไม่ใช่ชื่อเอกสารในกฎหมาย คำถามที่ต้องถามคือ บิลนั้นพิสูจน์ได้ไหมว่าใครเป็นผู้รับเงิน ถ้าบิลมีชื่อร้าน ที่อยู่ วันที่ รายการ และจำนวนเงิน ก็ทำหน้าที่เป็นหลักฐานการรับเงินได้ แต่ถ้าไม่มีข้อมูลผู้ขาย หรือเขียนเองทั้งใบ ความเสี่ยงต่อมาตรา 65 ตรี (18) จะสูงขึ้น ควรเสริมด้วยใบสำคัญจ่ายตามข้อ 4.4

ใบกำกับภาษีหรือใบเสร็จที่ไม่ระบุชื่อบริษัทผู้ซื้อ ในทาง VAT ภาษีซื้อจะเป็นภาษีซื้อต้องห้ามตามมาตรา 82/5 (1) และภาษีส่วนนั้นลงเป็นรายจ่ายไม่ได้ตามมาตรา 65 ตรี (6 ทวิ) แต่ตัวค่าสินค้าหรือบริการยังหักเป็นรายจ่ายได้ถ้าจ่ายจริงเพื่อกิจการ (หนังสือ กค 0811(กม)/พ.277 ตามที่คู่มือกรมสรรพากรยกไว้)

4.3 ใบกำกับภาษีอย่างย่อ (ปั๊มน้ำมัน ร้านสะดวกซื้อ ห้าง)

• ขอเครดิตภาษีซื้อไม่ได้: ภาษีซื้อตามใบกำกับภาษีอย่างย่อเป็นภาษีซื้อต้องห้ามตามมาตรา 82/5 (6) ประกอบประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 42) ข้อ 2 (2)
• แต่ถือเป็นรายจ่ายทางภาษีได้: พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 243 (พ.ศ. 2534) มาตรา 3 ให้บริษัทนำภาษีซื้อตามมาตรา 82/5 (6) ไปถือเป็นรายจ่ายในการคำนวณกำไรสุทธิได้ ดังนั้นทั้งค่าสินค้าและภาษีในใบกำกับภาษีอย่างย่อ ลงเป็นค่าใช้จ่ายได้เมื่อจ่ายเพื่อกิจการ
• ใบเสร็จค่าน้ำมัน: กรมสรรพากรตอบข้อหารือว่า ใบเสร็จค่าน้ำมันที่เป็นฉบับเดียวกับใบกำกับภาษีอย่างย่อ ใช้ลงรายจ่ายได้เมื่อมีลักษณะเป็นใบรับตามมาตรา 105 ทวิ ที่พิสูจน์ได้ว่าใครเป็นผู้รับเงิน (ข้อหารือ กค 0706/พ./3316 ตามที่คู่มือกรมสรรพากรยกไว้)

สำหรับบริษัทที่จด VAT การขอใบกำกับภาษีเต็มรูปยังคุ้มกว่า เพราะได้เครดิตภาษีซื้อ 7% แทนที่จะได้เพียงลงเป็นค่าใช้จ่าย

4.4 จ่ายให้บุคคลหรือร้านที่ไม่ออกใบเสร็จ: ใบสำคัญจ่าย

ตามคู่มือกรมสรรพากร เมื่อผู้รับเงินไม่ออกหลักฐานการรับเงิน บริษัทจัดทำ ใบสำคัญจ่าย (Payment Voucher) ได้ โดยต้องระบุ

1. ชื่อ ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษีหรือเลขบัตรประชาชนของผู้รับเงิน
2. วันที่จ่ายเงิน
3. รายการที่จ่าย และจำนวนเงิน
4. ลายมือชื่อผู้รับเงิน
5. ลายมือชื่อผู้มีอำนาจอนุมัติจ่าย

และควรแนบหลักฐานการจ่าย เช่น สำเนาเช็คขีดคร่อมเข้าบัญชีผู้รับที่ตัดบัญชีแล้ว หรือหลักฐานการโอนเงิน กรณีจ่ายเงินสดให้แนบสำเนาบัตรประชาชนผู้รับ

ข้อหารือที่คู่มือกรมสรรพากรยกไว้สนับสนุนแนวนี้ เช่น ผู้ขายไม่ออกบิล บริษัททำหลักฐานการจ่ายที่มีชื่อ ที่อยู่ เลขประจำตัว วันที่ จำนวนเงิน รายการ และให้ผู้รับลงชื่อ ไม่ต้องห้ามตาม (18) (กค 0802/14110) ซื้อผักผลไม้จากชาวสวนโดยใช้ใบสำคัญจ่ายที่ผู้รับลงชื่อ (กค 0802/15656) ค่าจ้างรายวันจ่ายเงินสดที่ระบุชื่อ ที่อยู่ เลขบัตร และลายมือผู้รับ (กค 0706/4722) และใบโอนเงินของธนาคารที่พิสูจน์ผู้รับได้ (กค 0706/4259)

ในทางกลับกัน คู่มือยกตัวอย่างที่ หักไม่ได้ เช่น ค่านายหน้าที่ไม่มีลายมือชื่อผู้รับและจ่ายด้วยเช็คที่ไม่ระบุชื่อผู้รับ (กค 0811/742) และรายการหักบัญชีธนาคารหรืออินวอยซ์ของเจ้าหนี้ที่ไม่มีใบเสร็จหรือสำเนาเช็คที่ตัดบัญชี (กค 0802/2395)

4.5 ใบรับรองแทนใบสำคัญรับเงิน

ใช้กับ รายจ่ายที่ผู้รับเงินออกหลักฐานไม่ได้โดยลักษณะ คู่มือกรมสรรพากรยกตัวอย่าง ค่าเดินทาง ค่า Taxi ค่าจ้างคนส่งเอกสาร เงื่อนไขที่คู่มือกำหนดคือ

1. มีมติที่ประชุม หรือเอกสารอนุมัติจากผู้มีอำนาจ ให้ถือเป็นรายจ่ายของบริษัท
2. จัดทำใบรับรองแทนใบสำคัญรับเงิน โดยพนักงานผู้เบิกจ่ายเป็นผู้รับรอง และผู้อนุมัติลงนาม
3. ผู้รับเงินต้องประกอบอาชีพนั้นจริง

กรมสรรพากรตอบข้อหารือว่า บริษัทจ่ายคืนค่า Taxi ให้พนักงานตามใบขอเบิก เป็นรายจ่ายได้ถ้ามีเอกสารแสดงว่าจ่ายให้ใคร (กค 0706/พ.8779 ตามที่คู่มือยกไว้)

คำเตือน: ใบรับรองแทนไม่ใช่ช่องทางสร้างรายจ่าย คู่มือเดียวกันเตือนว่าการนำหลักฐานเท็จมาแสดงเพื่อหลีกเลี่ยงภาษี มีโทษจำคุก 3 เดือนถึง 7 ปี และปรับ 2,000–200,000 บาท (ประมวลรัษฎากร มาตรา 37) และมีโทษตามพระราชบัญญัติการบัญชี พ.ศ. 2543 มาตรา 39 ด้วย ใช้ใบรับรองแทนเฉพาะรายการเล็กที่เรียกใบเสร็จไม่ได้จริง

4.6 เช็กลิสต์เอกสารต่อรายจ่าย 1 รายการ

• ใบกำกับภาษีเต็มรูประบุชื่อ ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษีของบริษัท (ถ้าผู้ขายจด VAT)
• หรือใบเสร็จ/ใบรับที่มีรายการครบตามมาตรา 105 ทวิ
• ถ้าไม่มีใบเสร็จ: ใบสำคัญจ่ายที่ผู้รับลงชื่อ + สำเนาบัตรประชาชนผู้รับ + หลักฐานโอนเงิน
• ถ้าเป็นรายจ่ายที่ออกหลักฐานไม่ได้โดยลักษณะ: ใบรับรองแทนใบสำคัญรับเงิน + เอกสารอนุมัติ
• ใบขอซื้อ ใบสั่งซื้อ ใบส่งของ หรือสัญญา (แสดงว่าเป็นรายจ่ายของกิจการ)
• ลายมือชื่อผู้อนุมัติจ่าย
• หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) และแบบ ภ.ง.ด.3/ภ.ง.ด.53 ถ้ารายการนั้นต้องหัก
• ค่ารับรอง: ระบุชื่อลูกค้าหรือผู้ได้รับการรับรอง วัตถุประสงค์ และผู้อนุมัติ
• เก็บเอกสารตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด ดู เอกสารอะไรบ้างที่ต้องเก็บไว้สำหรับทำบัญชี + ต้องเก็บกี่ปี

5. ภาษีมูลค่าเพิ่มที่ลงเป็นค่าใช้จ่ายได้และไม่ได้

มาตรา 65 ตรี (6 ทวิ) ห้ามบริษัทที่จด VAT ลงภาษีมูลค่าเพิ่มและภาษีซื้อเป็นรายจ่าย เพราะภาษีซื้อโดยปกติขอเครดิตได้อยู่แล้ว แต่มีข้อยกเว้น 3 กลุ่ม

6. ค่ารับรอง: หักได้เท่าไร พร้อมตัวอย่างคำนวณ

6.1 หลักเกณฑ์

ค่ารับรองหรือค่าบริการส่วนที่ไม่เป็นไปตามกฎกระทรวงเป็นรายจ่ายต้องห้าม (ม.65 ตรี (4)) หลักเกณฑ์อยู่ในกฎกระทรวง ฉบับที่ 143 (พ.ศ. 2522) ข้อ 3–5 ซึ่งตัวเลขปัจจุบันแก้ไขโดยกฎกระทรวง ฉบับที่ 222 (พ.ศ. 2542)

1. ต้องเป็นค่ารับรองที่จำเป็นตามธรรมเนียมประเพณีทางธุรกิจ และผู้ได้รับการรับรองไม่ใช่ลูกจ้างของบริษัท (เว้นแต่ลูกจ้างที่มีหน้าที่ต้องเข้าร่วม)
2. เป็นค่าใช้จ่ายโดยตรง เช่น ค่าที่พัก อาหาร เครื่องดื่ม มหรสพ กีฬา หรือ ค่าสิ่งของที่ให้ไม่เกินคนละ 2,000 บาทในแต่ละคราว (ข้อ 3)
3. รวมกันไม่เกิน 0.3% ของยอดรายได้หรือยอดขายก่อนหักรายจ่าย หรือ 0.3% ของทุนชำระแล้ว ณ วันสุดท้ายของรอบบัญชี แล้วแต่จำนวนใดมากกว่า และสูงสุดไม่เกิน 10 ล้านบาท (ข้อ 4)
4. ต้องมีกรรมการ ผู้จัดการ หรือผู้ได้รับมอบหมายอนุมัติหรือสั่งจ่าย และมีใบรับหรือหลักฐานของผู้รับเงิน (ข้อ 5)

ภาษีซื้อของค่ารับรองขอเครดิตไม่ได้ (ม.82/5 (4)) แต่ลงเป็นรายจ่ายได้ (ม.65 ตรี (6 ทวิ)) โดยคู่มือกรมสรรพากรเรื่องประเด็นด้านต้นทุนและค่าใช้จ่ายถือว่าภาษีส่วนนี้เป็นรายจ่ายเพื่อการรับรอง จึงควรนับรวมในวงเงิน 0.3% ด้วย

6.2 ตัวอย่าง: บริษัท SME รายได้ 20 ล้านบาท

สมมติบริษัทจด VAT มีข้อมูลในรอบบัญชี 2569 ดังนี้ (ตัวเลขสมมติ)

• รายได้จากการขายและบริการ 20,000,000 บาท
• ทุนชำระแล้ว ณ วันสิ้นรอบบัญชี 5,000,000 บาท
• ค่ารับรองที่บันทึกบัญชี รวมภาษีซื้อที่ขอคืนไม่ได้ 100,000 บาท (ทุกรายการเข้าหลักเกณฑ์ข้อ 3 และ 5 ของขวัญไม่เกินคนละ 2,000 บาท)
• กำไรสุทธิทางภาษีก่อนบวกกลับค่ารับรอง 1,160,000 บาท

ผลต่อภาษี ถ้าบริษัทเข้าเงื่อนไขอัตราภาษี SME (ทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาท และรายได้จากการขายสินค้าหรือให้บริการไม่เกิน 30 ล้านบาท ตามเอกสารสรุปสิทธิประโยชน์ SME ของกรมสรรพากร): กำไรสุทธิ 300,000 บาทแรกยกเว้น ส่วน 300,001–1,000,000 บาท เสีย 15% และส่วนที่เกิน 1,000,000 บาท เสีย 20%

ค่ารับรองส่วนเกิน 40,000 บาท ทำให้ภาษีเพิ่ม 8,000 บาท ถ้าไม่บวกกลับเองแล้วถูกตรวจพบภายหลัง จะมีเงินเพิ่มและเบี้ยปรับตามมาด้วย ซึ่งเงินเพิ่มและเบี้ยปรับนั้นก็เป็นรายจ่ายต้องห้ามตาม (6) อีกชั้นหนึ่ง

7. ค่าเสื่อมราคา และรถยนต์นั่ง: เพดาน 1 ล้านบาท

7.1 อัตราค่าเสื่อมราคาสูงสุดทางภาษี

ค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคาหักได้ตามหลักเกณฑ์ใน พ.ร.ฎ. (ม.65 ทวิ (2)) ซึ่งคือ พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 145 (พ.ศ. 2527) อัตราสูงสุดที่ใช้บ่อย

หลักที่ควรรู้: ที่ดินหักค่าเสื่อมไม่ได้ ทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างรอบบัญชีให้คิดตามส่วนเฉลี่ยของระยะเวลา (นับเป็นวัน) และหักจนหมดไม่ได้ ต้องเหลือมูลค่าไว้ 1 บาท ตัวอย่างของกรมสรรพากร: เครื่องจักร 500,000 บาท ซื้อ 1 ธันวาคม หักได้ 500,000 × 20% × 31/365 = 8,493.15 บาท

สิทธิสำหรับ SME ใน พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 145 ที่ไม่มีวันสิ้นสุดในตัวบท (SME ในที่นี้คือบริษัทที่มีสินทรัพย์ถาวรไม่รวมที่ดิน ไม่เกิน 200 ล้านบาท และจ้างงานไม่เกิน 200 คน):

• คอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ รวมโปรแกรม: หักเบื้องต้น 40% ของต้นทุนในวันที่ได้มา ส่วนที่เหลือหักภายใน 3 รอบบัญชี (ม.4 จัตวา)
• เครื่องจักรและอุปกรณ์: หักเบื้องต้น 40% ในวันที่ได้มา (ม.4 ฉ)
• อาคารโรงงาน: หักเบื้องต้น 25% (ม.4 เบญจ)

มาตรการเก่าบางข้อที่ยังปรากฏในเอกสารเผยแพร่ของกรมสรรพากร เช่น หักเครื่องจักรใหม่ 100% (พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 563 ใช้กับทรัพย์สินที่ได้มาปี 2555–2556) สิ้นสุดไปแล้ว ไม่ควรนำมาใช้

7.2 รถยนต์นั่ง: หักได้จากต้นทุนไม่เกินคันละ 1,000,000 บาท

รถยนต์นั่งหรือรถยนต์โดยสารที่มีที่นั่งไม่เกิน 10 คน ตามกฎหมายว่าด้วยพิกัดอัตราภาษีสรรพสามิต

• ค่าเสื่อมราคา: คิดจากต้นทุนเฉพาะส่วนที่ไม่เกินคันละ 1,000,000 บาท (พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 145 ม.5) และต้นทุนส่วนที่เกิน 1,000,000 บาท ไม่ให้ถือเป็นรายจ่าย (พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 315 ม.4 (1))
• ข้อยกเว้น: บริษัทที่ซื้อขายหรือให้เช่าซื้อรถยนต์ประเภทนี้เป็นสินค้า หรือประกอบธุรกิจให้เช่ารถยนต์ (พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 315 ม.5)
• ภาษีซื้อ: ภาษีซื้อของรถยนต์นั่งขอเครดิตไม่ได้ (ม.82/5 (6)) แต่ถือเป็นรายจ่ายได้ (พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 243 ม.3)

กรมสรรพากรเคยตอบข้อหารือกรณีรถยนต์นั่งราคา 1,480,743 บาท ว่าหักค่าเสื่อมได้ไม่เกินอัตรา 20% ของต้นทุนส่วนที่ไม่เกิน 1,000,000 บาท (กค 0706/6627 ตามที่คู่มือกรมสรรพากรยกไว้)

7.3 ตัวอย่าง: ซื้อรถยนต์นั่ง 1,500,000 บาท ระหว่างปี

สมมติบริษัทรอบบัญชีตรงกับปีปฏิทิน ซื้อรถยนต์นั่ง 5 ที่นั่ง ต้นทุน 1,500,000 บาท เริ่มใช้วันที่ 1 เมษายน 2569 ทางบัญชีหักค่าเสื่อมแบบเส้นตรง 20% ต่อปี (อายุ 5 ปี)

จำนวนวันที่ถือครองในรอบบัญชี 2569 นับรวมวันที่ซื้อ: เม.ย. 30 + พ.ค. 31 + มิ.ย. 30 + ก.ค. 31 + ส.ค. 31 + ก.ย. 30 + ต.ค. 31 + พ.ย. 30 + ธ.ค. 31 = 275 วัน (ปี 2569 มี 365 วัน)

ตลอดอายุการใช้งาน บริษัทจะหักค่าเสื่อมทางภาษีได้รวมไม่เกิน 1,000,000 บาท (เหลือ 1 บาทตามหลัก) ส่วน 500,000 บาทที่เกินเพดานไม่ได้เป็นรายจ่าย

7.4 เช่ารถยนต์นั่ง: ไม่เกินเดือนละ 36,000 บาท รวม VAT

ค่าเช่ารถยนต์นั่งหรือรถโดยสารไม่เกิน 10 ที่นั่ง ส่วนที่เกิน คันละ 36,000 บาทต่อเดือน (เช่ารายเดือนหรือรายปี) หรือ คันละ 1,200 บาทต่อวัน (เช่ารายวัน) ไม่ให้ถือเป็นรายจ่าย และตัวเลขนี้ รวมภาษีมูลค่าเพิ่มแล้ว (พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 315 ม.4 (2))

ตัวอย่าง: เช่ารถเดือนละ 40,000 บาท + VAT 7% 2,800 บาท = 42,800 บาท ส่วนที่บวกกลับเดือนละ 42,800 − 36,000 = 6,800 บาท ถ้าเช่าทั้งปี บวกกลับ 6,800 × 12 = 81,600 บาท

7.5 รถกระบะและ Double Cab

เพดาน 1 ล้านบาทและ 36,000 บาท ใช้กับรถยนต์นั่งและรถโดยสารไม่เกิน 10 ที่นั่งเท่านั้น รถกระบะสี่ประตูที่เข้านิยาม "รถยนต์กระบะ" ตามกฎหมายภาษีสรรพสามิต กรมสรรพากรตอบข้อหารือว่า ต้นทุนและค่าเช่าที่เกิดตั้งแต่ 16 กันยายน 2560 ไม่ต้องห้ามตาม พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 315 และภาษีซื้อไม่ต้องห้ามตามมาตรา 82/5 (6) (กค 0702/2479 ลงวันที่ 8 พฤษภาคม 2566 ตามที่คู่มือกรมสรรพากรยกไว้) กรณีที่จดทะเบียนหรือดัดแปลงต่างไปจากนี้ ต้องดูข้อเท็จจริงเป็นรายคัน อ่านรายละเอียดที่ ภาษีรถกระบะ Double Cab: ภาษีซื้อ VAT เครดิตได้ไหม + ค่าเสื่อมราคาและค่าเช่า

8. เงินบริจาค หนี้สูญ และรายจ่ายที่มักลืมบวกกลับ

เงินบริจาค (ม.65 ตรี (3)): การกุศลโดยทั่วไปเป็นรายจ่ายต้องห้าม ยกเว้น

• บริจาคเพื่อการกุศลสาธารณะหรือสาธารณประโยชน์ตามที่อธิบดีประกาศ หักได้ไม่เกิน 2% ของกำไรสุทธิ
• บริจาคเพื่อการศึกษาหรือการกีฬาตามที่อธิบดีประกาศ หักได้อีกไม่เกิน 2% ของกำไรสุทธิ (แยกวงเงินจากข้อแรก)
• บริจาคให้พรรคการเมือง หักได้ไม่เกิน 50,000 บาท

ก่อนบริจาคควรตรวจว่าองค์กรผู้รับอยู่ในรายชื่อที่ได้รับประกาศ และขอใบอนุโมทนาบัตรหรือใบรับเงินที่ระบุชื่อบริษัท

หนี้สูญ (ม.65 ทวิ (9)): ตัดหนี้สูญเป็นรายจ่ายได้เมื่อทำตามหลักเกณฑ์ในกฎกระทรวง ถ้าภายหลังได้รับชำระ ต้องนำมาเป็นรายได้ในรอบที่ได้รับ ส่วน "ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ" ที่ตั้งตามมาตรฐานการบัญชีเป็นเงินสำรองต้องห้ามตาม (1)

รายการที่มักลืมบวกกลับตอนปิดงบ:

1. เงินเพิ่มและเบี้ยปรับจากการยื่นแบบหรือชำระภาษีล่าช้า (6)
2. ภาษีเงินได้นิติบุคคลที่บันทึกเป็นค่าใช้จ่าย (6)
3. ค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ ค่าเผื่อการด้อยค่าที่ตั้งตามบัญชี (1), (17)
4. ค่ารับรองส่วนที่เกิน 0.3% (4)
5. ค่าเสื่อมรถยนต์นั่งและค่าเช่ารถยนต์นั่งส่วนเกินเพดาน (20)
6. รายจ่ายส่วนตัวของกรรมการที่ปนมาในบัญชีบริษัท (3), (13)
7. รายจ่ายเงินสดที่ไม่มีหลักฐานผู้รับ (18)

9. ไม่ได้หักภาษี ณ ที่จ่าย ค่าใช้จ่ายยังหักได้ไหม

ไม่มีอนุมาตราใดในมาตรา 65 ตรี (1)–(20) ที่ระบุว่า "รายจ่ายที่ไม่ได้หักภาษี ณ ที่จ่าย" เป็นรายจ่ายต้องห้าม และเรายังไม่พบข้อหารือของกรมสรรพากรที่ตอบประเด็นนี้โดยตรง ความเห็นของสำนักงาน คือ ถ้ารายจ่ายนั้นจ่ายจริงเพื่อกิจการและพิสูจน์ผู้รับได้ ตัวรายจ่ายยังหักได้ แต่บริษัทในฐานะผู้จ่ายมีความเสี่ยงอีกเรื่องหนึ่ง คือ

• รับผิดร่วม: ผู้จ่ายที่ไม่หักหรือไม่นำส่งภาษี ต้องรับผิดร่วมกับผู้มีเงินได้ในภาษีที่ไม่ได้หักและนำส่ง (ประมวลรัษฎากร มาตรา 54)
• เงินเพิ่ม: เสียเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนหรือเศษของเดือนของภาษีที่ต้องนำส่ง (มาตรา 27) ไม่รวมเบี้ยปรับ

รายละเอียดอยู่ในคำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.91/2542 ถ้าเจอกรณีผู้รับเงินไม่ยอมให้หัก ภาษี ณ ที่จ่าย ควรปรึกษาผู้ทำบัญชีก่อนจ่าย เพราะเงินเพิ่มสะสมทุกเดือนจนกว่าจะนำส่ง

10. สิทธิหักรายจ่ายเพิ่มสำหรับ SME: อะไรยังใช้ได้ ณ ตุลาคม 2569

สิทธิในกลุ่มนี้ออกเป็น พ.ร.ฎ. ยกเว้นภาษีเงินได้ "ร้อยละหนึ่งร้อยของรายจ่าย" ผลคือบริษัทหักรายจ่ายตามปกติ แล้วได้ยกเว้นเงินได้เพิ่มอีกเท่ากับรายจ่ายนั้น (มักเรียกกันว่า "หักได้ 2 เท่า" ซึ่งเป็นคำอธิบายผลลัพธ์ ไม่ใช่ถ้อยคำในกฎหมาย)

ตัวอย่าง พ.ร.ฎ. 802: บริษัทที่เข้าเงื่อนไขซื้อโปรแกรมบัญชีจากผู้ให้บริการที่ขึ้นทะเบียน depa ราคา 250,000 บาท บริษัทหักค่าเสื่อมหรือค่าใช้จ่ายตามปกติ และได้ยกเว้นเงินได้เพิ่มอีก 250,000 บาท (ไม่เกินเพดาน 300,000 บาท) ผลรวมเท่ากับหักได้ 500,000 บาท ถ้าซื้อ 400,000 บาท ส่วนยกเว้นเพิ่มจะได้เพียง 300,000 บาท

ถ้ายังไม่แน่ใจว่าภาษีเงินได้นิติบุคคลมีภาระอะไรบ้างโดยรวม อ่านพื้นฐานได้ที่ ภาษีนิติบุคคลมีอะไรบ้าง: สิ่งที่ต้องรู้ก่อนเปิดบริษัท

คำถามที่พบบ่อย

1. ค่ารับรองหักได้เท่าไร ให้ของขวัญลูกค้าได้คนละกี่บาท

หักได้ไม่เกิน 0.3% ของรายได้หรือยอดขาย หรือ 0.3% ของทุนชำระแล้ว ณ วันสิ้นรอบบัญชี แล้วแต่จำนวนใดมากกว่า และสูงสุดไม่เกิน 10 ล้านบาท ของขวัญต้องไม่เกินคนละ 2,000 บาทในแต่ละคราว (กฎกระทรวง ฉบับที่ 143 แก้ไขโดยฉบับที่ 222) ส่วนที่เกินเพดานให้บวกกลับในแบบ ภ.ง.ด.50 และควรเก็บรายชื่อผู้ได้รับการรับรองกับเอกสารอนุมัติไว้ทุกครั้ง

2. ซื้อของจากร้านที่ไม่ออกใบเสร็จ หักเป็นรายจ่ายได้ไหม

ได้ ถ้าพิสูจน์ได้ว่าจ่ายให้ใคร ให้ทำใบสำคัญจ่ายที่ระบุชื่อ ที่อยู่ เลขบัตรประชาชนผู้รับ วันที่ รายการ จำนวนเงิน ให้ผู้รับลงชื่อ และผู้มีอำนาจอนุมัติ แนบสำเนาบัตรประชาชนและหลักฐานโอนเงิน กรมสรรพากรเคยตอบข้อหารือว่าเอกสารแบบนี้ไม่ต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี (18)

3. ใบรับรองแทนใบสำคัญรับเงิน ใช้กับค่าอะไรได้บ้าง

ใช้กับรายจ่ายที่ผู้รับเงินออกหลักฐานไม่ได้โดยลักษณะ เช่น ค่า Taxi ค่าเดินทาง ค่าจ้างคนส่งเอกสาร ตามที่คู่มือกรมสรรพากรยกตัวอย่าง ต้องมีพนักงานผู้เบิกจ่ายรับรองและผู้มีอำนาจอนุมัติ ห้ามใช้แทนใบเสร็จที่เรียกจากร้านค้าได้ตามปกติ และถ้าทำหลักฐานเท็จมีโทษอาญาตามมาตรา 37

4. ใบกำกับภาษีอย่างย่อจากปั๊มน้ำมันหรือร้านสะดวกซื้อ ลงค่าใช้จ่ายได้ไหม

ได้ทั้งค่าสินค้าและภาษีมูลค่าเพิ่มในใบนั้น แต่ขอเครดิตภาษีซื้อไม่ได้ เพราะเป็นภาษีซื้อต้องห้ามตามมาตรา 82/5 (6) ซึ่ง พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 243 มาตรา 3 ให้นำไปถือเป็นรายจ่ายได้ ถ้าบริษัทจด VAT ควรขอใบกำกับภาษีเต็มรูปแทน เพื่อเครดิตภาษีซื้อได้

5. บริษัทซื้อรถเก๋งราคา 1.5 ล้านบาท หักค่าเสื่อมได้เท่าไร

หักได้จากต้นทุนไม่เกิน 1,000,000 บาท ในอัตราไม่เกิน 20% ต่อปี คือไม่เกิน 200,000 บาทต่อปีเต็ม (พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 145 มาตรา 5 และ พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 315 มาตรา 4) ปีแรกที่ซื้อระหว่างปีให้คิดตามจำนวนวัน ส่วนต้นทุน 500,000 บาทที่เกินเพดานไม่ได้เป็นรายจ่าย รถกระบะที่เข้านิยามรถกระบะตามกฎหมายสรรพสามิตไม่อยู่ภายใต้เพดานนี้

6. ไม่ได้หักภาษี ณ ที่จ่าย ค่าใช้จ่ายนั้นยังเป็นรายจ่ายไหม

ความเห็นของสำนักงานคือ ยังเป็นรายจ่ายได้ถ้าจ่ายจริงเพื่อกิจการและพิสูจน์ผู้รับได้ เพราะมาตรา 65 ตรี ไม่ได้ระบุกรณีนี้ไว้ แต่บริษัทต้องรับผิดร่วมกับผู้รับเงินในภาษีที่ไม่ได้หัก (มาตรา 54) และเสียเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน (มาตรา 27) ทางที่ปลอดภัยคือหักและนำส่งให้ถูกต้องตั้งแต่ต้น

7. ตอนนี้มีสิทธิหักรายจ่ายเพิ่มอะไรที่ SME ยังใช้ได้

ที่ยืนยันได้ ณ ตุลาคม 2569 คือ พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 802 สำหรับค่าบริการดิจิทัลที่ขึ้นทะเบียน depa (รายจ่ายจ่ายถึง 31 ธันวาคม 2570 ยกเว้นเพิ่มไม่เกิน 300,000 บาท) และ พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 437 (ฝึกอบรม) กับฉบับที่ 639 (จ้างผู้สูงอายุ) ซึ่งตัวบทไม่มีวันสิ้นสุด แต่ต้องตรวจเงื่อนไขก่อนใช้ ส่วนมาตรการ e-Tax Invoice (ฉบับที่ 766) และอบรมสัมมนา (ฉบับที่ 801) สิ้นสุดแล้ว

ให้ Tawan Consultant ช่วยดูแลเรื่องนี้

ทีมบัญชีของ ตะวัน คอนซัลแทนท์ (Tawan Consultant) ช่วยบริษัท SME ตรวจรายจ่ายก่อนปิดงบ แยกรายการที่ต้องบวกกลับตามมาตรา 65 ตรี วางระบบใบสำคัญจ่ายและใบรับรองแทน คำนวณเพดานค่ารับรองและค่าเสื่อมราคารถยนต์ และตรวจสิทธิหักรายจ่ายเพิ่มที่บริษัทใช้ได้จริง

• โทร: 096-692-2528
• LINE: @962iwlqe
• ที่อยู่: 34 ซอยเพชรเกษม 28 แยก 16 แขวงภาษีเจริญ เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร 10160
• เวลาทำการ: จันทร์–ศุกร์ 8:30–17:30
• เว็บไซต์: www.tawanconsultant.com

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือภาษีสำหรับกรณีเฉพาะ กฎหมายและแนวปฏิบัติอาจเปลี่ยนแปลง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ

แหล่งอ้างอิง

1. ประมวลรัษฎากร มาตรา 65, 65 ทวิ (1)(2)(9), 65 ตรี (1)–(20) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5939.html
2. คำอธิบายรายจ่ายต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี กรมสรรพากร https://rd.go.th/827.html
3. กฎกระทรวง ฉบับที่ 222 (พ.ศ. 2542) แก้ไขกฎกระทรวง ฉบับที่ 143 เรื่องค่ารับรองหรือค่าบริการ (ข้อ 3 (2), ข้อ 4) https://www.rd.go.th/2361.html
4. กฎกระทรวง ฉบับที่ 143 (พ.ศ. 2522) ข้อ 3–5 (ค่ารับรองหรือค่าบริการ) https://www.rd.go.th/2495.html
5. พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 145 (พ.ศ. 2527) การหักค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคา มาตรา 4, 4 จัตวา, 4 เบญจ, 4 ฉ, 5 https://www.rd.go.th/828.html
6. พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 315 (พ.ศ. 2540) รายจ่ายที่ไม่ให้ถือเป็นรายจ่าย มาตรา 4, 5, 5/1 (รถยนต์นั่ง) https://www.rd.go.th/2796.html
7. พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 243 (พ.ศ. 2534) มาตรา 3 (ภาษีซื้อตามมาตรา 82/5 (6) ถือเป็นรายจ่าย) https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/dc243.pdf
8. คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.91/2542 (ความรับผิดของผู้จ่ายเงินได้ตามมาตรา 54 และเงินเพิ่มตามมาตรา 27) https://www.rd.go.th/3564.html
9. คู่มือการจัดทำเอกสารประกอบการลงบัญชีที่สามารถเป็นรายจ่ายทางภาษีได้ สำนักมาตรฐานการสอบบัญชีภาษีอากร กรมสรรพากร (มีนาคม 2559) รวมข้อหารือ กค 0802/14110, กค 0802/15656, กค 0706/พ.8779, กค 0706/4259, กค 0706/4722, กค 0706/พ./3316, กค 0820/9644, กค 0802/2395, กค 0811/742, กค 0811(กม)/พ.277 https://www.rd.go.th/fileadmin/download/15277290359.pdf
10. คู่มือประเด็นด้านต้นทุนและค่าใช้จ่าย กองมาตรฐานการสอบบัญชีภาษีอากร กรมสรรพากร (มิถุนายน 2567) รวมข้อหารือ กค 0702/2479 และ กค 0706/6627 และประกาศอธิบดีฯ เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 42) ข้อ 2 https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/taxaudit/vp/tax_Dimention/manualCost.pdf
11. พ.ร.ฎ. ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร ฉบับที่ 802 (พ.ศ. 2569) มาตรา 4, 5 https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/dc802.pdf
12. ประกาศอธิบดีกรมสรรพากรเกี่ยวกับภาษีเงินได้ (ฉบับที่ 469) หลักเกณฑ์ตาม พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 802 https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/dg469A.pdf
13. พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 437 (พ.ศ. 2548) มาตรา 4 (ค่าศึกษาและฝึกอบรมลูกจ้าง) https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/dc437.pdf
14. พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 639 (พ.ศ. 2560) มาตรา 3–4 (จ้างงานผู้สูงอายุ) https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/dc639.pdf
15. พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 766 (พ.ศ. 2566) มาตรา 4 (e-Tax Invoice & e-Receipt) https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/dc766.pdf
16. พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 801 (พ.ศ. 2568) มาตรา 4–5 (อบรมสัมมนาในประเทศ) https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/dc801.pdf
17. สิทธิประโยชน์ทางภาษีสำหรับ SMEs (อัตราภาษีเงินได้นิติบุคคล SME ตาม พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 564 และมาตรการค่าเสื่อมราคา) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/SMEs-internet.pdf