ถ้าคุณเปิดบ้านหรือห้องให้คนเดินทางเข้าพักแบบรายคืน ไม่ว่าจะผ่าน Airbnb, Booking, Agoda หรือรับจองเองทาง LINE กฎหมายมองว่านี่คือ การให้บริการที่พักชั่วคราวโดยมีค่าตอบแทน ซึ่งเข้าความหมายของ "โรงแรม" ตามพระราชบัญญัติโรงแรม พ.ศ. 2547 ถ้าเป็นที่พักขนาดเล็กไม่เกิน 8 ห้องและรองรับผู้พักรวมไม่เกิน 30 คน ยังมีทางให้ แจ้งเป็น "สถานที่พักที่ไม่เป็นโรงแรม" แทนการขอใบอนุญาตโรงแรม แต่ต้องแจ้งนายทะเบียนและได้รับหนังสือรับแจ้งก่อน
ด้านภาษี เงินได้จากการทำที่พักรายวันของบุคคลธรรมดาเป็น เงินได้ประเภท 40(8) ซึ่งหักค่าใช้จ่ายเหมาได้ร้อยละ 60 ในฐานะ "การทำกิจการโรงแรม" ต่างจากการให้เช่าบ้านหรือห้องเป็นรายเดือนที่เป็น เงินได้ 40(5) หักเหมาร้อยละ 30 และเมื่อรายรับจากห้องพักเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม เพราะบริการห้องพักแบบโรงแรมไม่ได้รับยกเว้น VAT เหมือนการให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ บทความนี้สรุปทีละเรื่องพร้อมตัวอย่างตัวเลขและแหล่งอ้างอิงท้ายบทความ
สรุปสั้นที่สุด: ห้องพักรายวัน = "โรงแรม" ตาม พ.ร.บ.โรงแรม ต้องมีใบอนุญาต เว้นแต่ไม่เกิน 8 ห้อง ผู้พักไม่เกิน 30 คน และได้หนังสือรับแจ้งสถานที่พักที่ไม่เป็นโรงแรม (ช่องทางนี้กรมการปกครองวางแนวว่าใช้กับบุคคลธรรมดาที่ทำเป็นรายได้เสริม ไม่ใช่นิติบุคคล) · บุคคลธรรมดามีเงินได้ 40(8) หักเหมา 60% หรือตามจริง · ให้เช่าอยู่อาศัยรายเดือนขึ้นไป = 40(5) หักเหมา 30% และค่าเช่าอาคารได้รับยกเว้น VAT · ห้องพักแบบโรงแรม รายรับเกิน 1.8 ล้านบาท/ปี ต้องจด VAT ภายใน 30 วัน · ที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่ให้พักรายวันไม่นับเป็น "ที่อยู่อาศัย" ในภาษีที่ดิน (ยกเว้นโฮมสเตย์ตามนิยามของประกาศ)
1. ทำห้องพักรายวัน ต้องขอใบอนุญาตโรงแรมไหม
1.1 นิยาม "โรงแรม" กว้างกว่าที่หลายคนคิด
พระราชบัญญัติโรงแรม พ.ศ. 2547 มาตรา 4 นิยามว่า "โรงแรม" หมายความว่า สถานที่พักที่จัดตั้งขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์ในทางธุรกิจเพื่อให้บริการที่พักชั่วคราวสำหรับคนเดินทางหรือบุคคลอื่นใดโดยมีค่าตอบแทน โดยไม่รวมถึง
- สถานที่พักชั่วคราวที่ดำเนินการโดยส่วนราชการ รัฐวิสาหกิจ หรือหน่วยงานของรัฐ หรือเพื่อการกุศลหรือการศึกษา โดยมิใช่เพื่อหาผลกำไร
- สถานที่พักที่จัดตั้งขึ้นเพื่อให้บริการที่พักอาศัยโดยคิดค่าบริการเป็นรายเดือนขึ้นไปเท่านั้น
- สถานที่พักอื่นใดตามที่กำหนดในกฎกระทรวง
ดังนั้น ตัวแบ่งสำคัญคือ ระยะเวลาที่คิดค่าบริการ ไม่ใช่ชื่อที่เรียก จะเรียกว่าโฮมสเตย์ เกสต์เฮาส์ พูลวิลล่า หรือห้อง Airbnb ถ้ารับผู้พักเป็นรายวันหรือรายสัปดาห์ ก็เข้านิยามโรงแรม ส่วนบ้านหรือห้องที่ให้เช่าอยู่อาศัยเป็นรายเดือนขึ้นไปเท่านั้นไม่อยู่ในนิยามนี้
มาตรา 15 ห้ามมิให้ผู้ใดประกอบธุรกิจโรงแรมเว้นแต่จะได้รับใบอนุญาตจากนายทะเบียน และมาตรา 59 กำหนดโทษผู้ฝ่าฝืนไว้ จำคุกไม่เกินหนึ่งปี หรือปรับไม่เกินสองหมื่นบาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และปรับอีกวันละไม่เกินหนึ่งหมื่นบาทตลอดเวลาที่ยังฝ่าฝืนอยู่ ค่าปรับรายวันนี้เองที่ทำให้การเปิดห้องพักโดยไม่มีเอกสารเป็นความเสี่ยงสูงกว่าที่คิด
1.2 ที่พักขนาดเล็ก: แจ้งเป็น "สถานที่พักที่ไม่เป็นโรงแรม"
กฎกระทรวงกำหนดประเภทและหลักเกณฑ์การประกอบธุรกิจโรงแรม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2566 (ราชกิจจานุเบกษา 30 สิงหาคม 2566 ใช้บังคับเมื่อพ้น 60 วันนับแต่วันประกาศ) ข้อ 2 แก้ไขข้อ 1 ของกฎกระทรวงฉบับปี 2551 ว่า
สถานที่พักที่มีจำนวนห้องพักในอาคารเดียวกันหรือหลายอาคารรวมกัน โดยมี ห้องพักรวมกันไม่เกินแปดห้อง และรองรับผู้พักรวมกันได้ไม่เกินสามสิบคน ที่จัดตั้งขึ้นเพื่อให้บริการที่พักชั่วคราวสำหรับคนเดินทางหรือบุคคลอื่นใดโดยมีค่าตอบแทน ที่พนักงานเจ้าหน้าที่ได้ตรวจสอบและออกหนังสือรับแจ้งให้แล้ว ไม่เป็นโรงแรม
เกณฑ์เดิมตามกฎกระทรวงปี 2551 จำกัดจำนวนห้องไว้ที่ไม่เกิน 4 ห้อง บทความเก่าหลายแห่งยังใช้ตัวเลขเดิมอยู่ ขอให้ยึดตัวเลข 8 ห้อง 30 คนตามกฎกระทรวงฉบับที่ 2
สิ่งที่ต้องเข้าใจคือ การไม่เกิน 8 ห้องอย่างเดียวยังไม่พอ ต้องแจ้งนายทะเบียนและได้รับหนังสือรับแจ้งก่อนจึงจะ "ไม่เป็นโรงแรม" สาระสำคัญของขั้นตอนตามกฎกระทรวงและแนวทางปฏิบัติของกรมการปกครอง (แนบท้ายหนังสือกระทรวงมหาดไทย ที่ มท 0307.6/ว 10378 ลงวันที่ 27 ตุลาคม 2566) สรุปได้ดังนี้
| เรื่อง | สาระสำคัญ |
|---|---|
| ช่องทางแจ้ง | แจ้งทางอิเล็กทรอนิกส์เป็นหลัก ถ้าทำไม่ได้ กรุงเทพฯ แจ้งที่สำนักการสอบสวนและนิติการ กรมการปกครอง ต่างจังหวัดแจ้งที่ที่ทำการปกครองอำเภอท้องที่ |
| แบบที่ใช้ | แบบ มร. 1 |
| ระยะเวลาพิจารณา | เจ้าหน้าที่เข้าตรวจสถานที่ และนายทะเบียนออกหนังสือรับแจ้งภายใน 40 วันนับแต่วันที่ได้รับแจ้ง |
| อายุหนังสือรับแจ้ง | 5 ปีนับแต่วันแจ้ง ต่ออายุโดยแจ้งภายใน 90 วันก่อนสิ้นอายุ |
| การนับห้อง | นับเฉพาะห้องที่นำมาให้บริการผู้พัก ถ้าบ้านมีห้องเกิน 8 ห้อง ห้องส่วนเกินต้องเป็นห้องพักของเจ้าบ้านเองหรือห้องเก็บของที่ไม่มีลักษณะเป็นห้องพัก |
| เลิกกิจการ | แจ้งนายทะเบียนล่วงหน้าไม่น้อยกว่า 15 วัน ตามแบบ มร. 3 |
เอกสารประกอบการแจ้งตามแนวทางปฏิบัติ เช่น แผนที่ตั้ง แผนผังอาคารทุกชั้นทุกห้องพร้อมภาพถ่าย หลักฐานว่ามีรายได้หลัก พร้อมผู้รับรองว่าผู้แจ้งมีภูมิลำเนาในพื้นที่ หลักฐานการติดตั้งเครื่องดับเพลิงหรือระบบป้องกันอัคคีภัย เอกสารสิทธิในที่ดินและอาคาร หรือ หลักฐานสิทธิการใช้ประโยชน์ เช่น สัญญาเช่าหรือหนังสือยินยอมให้ใช้ทำสถานที่พักที่ไม่เป็นโรงแรม และเอกสารเกี่ยวกับความมั่นคงแข็งแรงของอาคาร (ถ้ามี)
1.3 สองประเด็นที่มักถูกมองข้าม
ประเด็นแรก ช่องทาง "ไม่เป็นโรงแรม" ออกแบบมาสำหรับรายได้เสริมของบุคคลธรรมดา แนวทางปฏิบัติของกรมการปกครองข้อ 1 ระบุว่าเหตุผลของกฎกระทรวงยังคงกำหนดว่าเป็นการ "ให้บริการเพื่อหารายได้เสริม" จึงส่งผลให้นิติบุคคลไม่สามารถประกอบกิจการสถานที่พักที่ไม่เป็นโรงแรมได้ และการแจ้งต้องมีหลักฐานรายได้หลักประกอบ ถ้าคุณวางแผนตั้งบริษัทมาทำห้องพักรายวัน จึงต้องคิดเรื่องใบอนุญาตโรงแรม (ซึ่งมีเงื่อนไขด้านอาคารตามกฎหมายควบคุมอาคารด้วย) ตั้งแต่ต้น ไม่ใช่คิดแค่เรื่องภาษี
ประเด็นที่สอง ห้องที่ไม่ใช่ของคุณเองหรืออยู่ในอาคารชุด การแจ้งต้องแสดงสิทธิในการใช้ประโยชน์ในที่ดินและอาคาร และแนวทางปฏิบัติข้อ 14 กำหนดว่าถ้าปรากฏชัดว่าผู้แจ้งไม่มีสิทธิใช้ประโยชน์ในที่ดินหรืออาคาร นายทะเบียนอาจเพิกถอนหนังสือรับแจ้งได้ ถ้าคุณเช่าบ้านคนอื่นมาปล่อยต่อ ต้องมีหนังสือยินยอมจากเจ้าของ ส่วนห้องชุดในคอนโด ควรตรวจข้อบังคับของนิติบุคคลอาคารชุดและสอบถามสำนักงานทะเบียนในพื้นที่ก่อนลงทุน เพราะการนับห้อง การตรวจอาคาร และเงื่อนไขการใช้พื้นที่ส่วนกลางอาจไม่เหมือนบ้านเดี่ยว
หลังได้หนังสือรับแจ้ง แนวทางปฏิบัติข้อ 13 แนะนำให้ บันทึกรายการผู้เข้าพักทุกรายและเก็บไว้ที่สถานที่พักอย่างน้อย 1 ปี แสดงหนังสือรับแจ้งในที่เปิดเผย ดูแลระบบดับเพลิงให้ใช้งานได้ และให้บริการไม่เกินจำนวนห้องและจำนวนผู้พักที่ระบุในหนังสือรับแจ้ง เพราะการให้บริการเกินกว่านั้นเป็นเหตุให้นายทะเบียนพิจารณาเพิกถอนได้
2. รายได้ห้องพักรายวันเป็นเงินได้ประเภทไหน
2.1 รายวัน (แบบโรงแรม) = 40(8) · รายเดือนเพื่ออยู่อาศัย = 40(5)
ประมวลรัษฎากร มาตรา 40(5)(ก) กำหนดให้ "เงินหรือประโยชน์อย่างอื่นที่ได้เนื่องจากการให้เช่าทรัพย์สิน" เป็นเงินได้ประเภทที่ 5 ส่วนมาตรา 40(8) คือเงินได้จาก "การธุรกิจ การพาณิชย์ … หรือการอื่นนอกจากที่ระบุไว้ใน (1) ถึง (7)"
คู่มือแนะนำการชำระภาษีอากร กิจการโรงแรม ของกรมสรรพากร จัดให้ โฮมสเตย์ บ้านพักชั่วคราว (Guest house) บังกะโล และกิจการที่ให้บริการทำนองเดียวกับโรงแรม อยู่ในกลุ่มกิจการโรงแรม และระบุว่าเงินได้จากการประกอบกิจการโรงแรมของบุคคลธรรมดา ห้างหุ้นส่วนสามัญ หรือคณะบุคคล ถือเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(8)
| ลักษณะการให้พัก | ประเภทเงินได้ | หักค่าใช้จ่ายเหมา | อ้างอิง |
|---|---|---|---|
| ห้องพักรายวัน/รายสัปดาห์ มีบริการแบบที่พัก (ทำความสะอาด เปลี่ยนผ้า ของใช้ในห้อง รับจองผ่านแพลตฟอร์ม) | 40(8) | ร้อยละ 60 หรือตามจริง | พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 11 มาตรา 8 (7) |
| ให้เช่าบ้าน/ห้องเพื่ออยู่อาศัย รายเดือนขึ้นไป ในกรณีเจ้าของเป็นผู้ให้เช่า | 40(5) | ร้อยละ 30 หรือตามจริงถ้าพิสูจน์ได้ว่ามากกว่า | พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 11 มาตรา 5 (1)(ก) |
| เช่าบ้านคนอื่นมาให้เช่าช่วงรายเดือน | 40(5) | หักได้เฉพาะค่าเช่าที่จ่ายให้ผู้ให้เช่าเดิม | พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 11 มาตรา 5 (1)(ก) |
ข้อความในพระราชกฤษฎีกา (ฉบับที่ 11) มาตรา 8 (7) คือ "การทำกิจการโรงแรมหรือภัตตาคาร หรือการปรุงอาหาร หรือเครื่องดื่มจำหน่าย ร้อยละ 60" และตอนท้ายของมาตรา 8 ให้สิทธิหักตามความจำเป็นและสมควรแทนได้ถ้าพิสูจน์ได้ว่ามีค่าใช้จ่ายมากกว่า แต่มีข้อควรระวัง คือ ถ้าหลักฐานที่นำมาพิสูจน์ปรากฏว่ามีรายจ่ายน้อยกว่าอัตราเหมา ให้ถือว่ามีค่าใช้จ่ายเพียงเท่าหลักฐาน ดังนั้นเลือกวิธีตามจริงเมื่อมั่นใจว่ามีหลักฐานครบและสูงกว่า 60% จริงเท่านั้น
ข้อสังเกต: คู่มือกิจการโรงแรมของกรมสรรพากรฉบับปี 2555 ยังแสดงอัตราเหมาและอัตราภาษีเงินได้ชุดเดิม ปัจจุบันให้ยึดอัตราใน พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 11 และบัญชีอัตราภาษีในประมวลรัษฎากรที่บังคับใช้อยู่
2.2 เส้นแบ่งในทางปฏิบัติ
ในชีวิตจริงมีกรณีก้ำกึ่ง เช่น ปล่อยคอนโดผ่านแพลตฟอร์มทั้งรายคืนและรายเดือนสลับกัน หรือให้เช่าทั้งหลังแบบไม่มีบริการใด ๆ ข้อเท็จจริงที่ควรเก็บไว้เพื่ออธิบายว่าเงินแต่ละก้อนเป็นประเภทไหน ได้แก่
- สัญญาหรือรายการจองที่ระบุระยะเวลาพักและวิธีคิดราคา (รายคืน รายเดือน)
- บริการที่ให้ร่วมกับห้อง เช่น ทำความสะอาดระหว่างพัก ผ้าปูที่นอน อาหารเช้า รับส่ง
- ผู้พักเป็นนักท่องเที่ยวหรือผู้เช่าที่ย้ายทะเบียนบ้านเข้ามาอยู่
ถ้ารายได้ปนกันทั้งสองแบบ ให้ แยกบัญชีรายรับตามประเภท ตั้งแต่ต้น แล้วนำไปกรอกใน ภ.ง.ด.90 ตามประเภทของแต่ละก้อน อย่ารวมทั้งหมดเป็นประเภทเดียวเพื่อเลือกอัตราเหมาที่ดีกว่า
2.3 ใครเป็นผู้มีเงินได้
เงินได้เป็นของผู้ประกอบกิจการจริง ถ้าบ้านเป็นชื่อพ่อแม่ แต่คุณเป็นคนบริหารห้องพัก รับเงินเข้าบัญชีตัวเอง และจ่ายค่าใช้จ่ายเอง ควรทำข้อตกลงให้ชัดว่าใครเป็นผู้ประกอบการ ใครได้ค่าเช่า (ถ้ามี) เพราะจะกระทบทั้งประเภทเงินได้ ผู้ที่ต้องแจ้งสถานที่พัก และผู้ที่ต้องยื่นภาษี
3. คำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาอย่างไร
3.1 สูตร 2 วิธี เสียตามวิธีที่ได้ยอดสูงกว่า
วิธีที่ 1 เงินได้ − ค่าใช้จ่าย − ค่าลดหย่อน = เงินได้สุทธิ แล้วคูณอัตราก้าวหน้า (ประมวลรัษฎากร มาตรา 48(1))
| เงินได้สุทธิ (บาท) | อัตราภาษี | ภาษีสะสมสูงสุดของขั้น |
|---|---|---|
| 0 – 150,000 | ยกเว้น | 0 |
| 150,001 – 300,000 | 5% | 7,500 |
| 300,001 – 500,000 | 10% | 27,500 |
| 500,001 – 750,000 | 15% | 65,000 |
| 750,001 – 1,000,000 | 20% | 115,000 |
| 1,000,001 – 2,000,000 | 25% | 365,000 |
| 2,000,001 – 5,000,000 | 30% | 1,265,000 |
| เกิน 5,000,000 | 35% | – |
วิธีที่ 2 สำหรับผู้มีเงินได้ประเภท 40(2) ถึง 40(8) รวมกันตั้งแต่ 120,000 บาทขึ้นไป ภาษีต้องไม่น้อยกว่าร้อยละ 0.5 ของยอดเงินได้พึงประเมิน (มาตรา 48(2)) ถ้าภาษีที่ต้องเสียทั้งสิ้นตามวิธีนี้ไม่เกิน 5,000 บาท ได้รับยกเว้นภาษีตามวิธีนี้ (พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 480 พ.ศ. 2552 มาตรา 3) แต่ยังต้องคำนวณและเสียภาษีตามวิธีที่ 1
3.2 ตัวอย่าง: เจ้าของบ้าน 6 ห้อง ปล่อยรายคืนผ่านแพลตฟอร์ม
สมมติคุณเป็นบุคคลธรรมดา มีงานประจำอยู่แล้ว แบ่งบ้านของตัวเองในต่างจังหวัด 6 ห้อง ได้หนังสือรับแจ้งสถานที่พักที่ไม่เป็นโรงแรมแล้ว ตัวเลขทั้งหมดในตัวอย่างนี้เป็นตัวเลขสมมติ
- ค่าห้องพักตลอดปี (ราคาห้องก่อนหักค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม) 1,200,000 บาท
- ค่าธรรมเนียมที่แพลตฟอร์มหักจากยอดโอนให้เจ้าของ 36,000 บาท
- ค่าใช้จ่ายจริงที่มีหลักฐาน (ค่าแม่บ้าน ค่าไฟ น้ำ อินเทอร์เน็ต ของใช้ในห้อง ซ่อมแซม ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม) รวม 500,000 บาท
- เงินเดือนจากงานประจำ 480,000 บาท หักเหมา 50% ได้ 100,000 บาท (เพดาน)
- ใช้เฉพาะค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท
ขั้นที่ 1 เลือกวิธีหักค่าใช้จ่ายของ 40(8)
| รายการ | หักเหมา 60% | หักตามจริง |
|---|---|---|
| เงินได้ค่าห้องพัก | 1,200,000 | 1,200,000 |
| ค่าใช้จ่าย | (720,000) | (500,000) |
| เงินได้หลังหักค่าใช้จ่าย | 480,000 | 700,000 |
กรณีนี้หักเหมาได้เปรียบกว่า เพราะค่าใช้จ่ายจริงเพียงประมาณ 42% ของรายรับ สังเกตว่าเมื่อเลือกหักเหมา ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มก็ถือว่ารวมอยู่ในอัตรา 60% แล้ว ไม่นำไปหักซ้ำ
ขั้นที่ 2 รวมกับเงินเดือนแล้วคำนวณภาษี
| รายการ | บาท |
|---|---|
| เงินเดือน 480,000 หักค่าใช้จ่าย 100,000 | 380,000 |
| ค่าห้องพัก หลังหักเหมา 60% | 480,000 |
| รวมเงินได้หลังหักค่าใช้จ่าย | 860,000 |
| หักค่าลดหย่อนส่วนตัว | (60,000) |
| เงินได้สุทธิ | 800,000 |
| ภาษีวิธีที่ 1: 65,000 + (50,000 × 20%) | 75,000 |
| ภาษีวิธีที่ 2: เงินได้ 40(8) 1,200,000 × 0.5% | 6,000 |
เสียตามวิธีที่ 1 คือ 75,000 บาท โดยนำภาษีเงินเดือนที่นายจ้างหักไว้ และภาษีที่ชำระไปแล้วใน ภ.ง.ด.94 มาเครดิตออก
ขั้นที่ 3 ดูเกณฑ์ VAT ยอดค่าห้องพัก 1,200,000 บาทยังไม่เกิน 1.8 ล้านบาท จึงยังไม่ต้องจด VAT แต่ถ้าเพิ่มห้องหรือขึ้นราคาจนรายรับต่อเดือนเฉลี่ยเกิน 150,000 บาท ควรเริ่มติดตามยอดสะสมทุกเดือน (ดูข้อ 4)
ถ้าบ้านหลังเดียวกันนี้ ให้เช่าเป็นรายเดือนทั้งหลัง ปีละ 360,000 บาท เงินได้จะเป็น 40(5) หักเหมาร้อยละ 30 คือ 108,000 บาท เหลือเงินได้หลังหักค่าใช้จ่าย 252,000 บาท วิธีนี้ไม่ต้องขอใบอนุญาตโรงแรมเพราะอยู่นอกนิยามตามมาตรา 4 (2) ของ พ.ร.บ.โรงแรม แต่รายได้ก็ต่ำกว่าเช่นกัน การเลือกโมเดลจึงควรดูทั้งรายได้ ภาระงาน ใบอนุญาต และภาษีไปพร้อมกัน
3.3 ยื่นแบบเมื่อไร
| แบบ | ใช้เมื่อ | กำหนดเวลา |
|---|---|---|
| ภ.ง.ด.94 (ครึ่งปี) | มีเงินได้ 40(5) ถึง 40(8) ในเดือนมกราคม–มิถุนายน | ภายในเดือนกันยายนของปีนั้น |
| ภ.ง.ด.90 (ทั้งปี) | มีเงินได้ประเภทอื่นนอกจากเงินเดือนอย่างเดียว | ภายในเดือนมีนาคมของปีถัดไป |
ทั้งค่าห้องพักรายวัน (40(8)) และค่าเช่ารายเดือน (40(5)) อยู่ในกลุ่มเงินได้ที่ต้องยื่น ภ.ง.ด.94 สำหรับครึ่งปีแรกเมื่อถึงเกณฑ์ตามมาตรา 56 ทวิ รายละเอียดเพิ่มเติม: ภ.ง.ด.94 คืออะไร ใครต้องยื่น และ ผู้มีเงินได้บุคคลธรรมดา ใครบ้างต้องยื่นภาษี
3.4 แขกเป็นบริษัท ต้องถูกหัก ณ ที่จ่ายไหม
คำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 12/1 ซึ่งให้นิติบุคคลหักภาษี ณ ที่จ่ายค่าบริการ 40(8) ไม่รวมถึงการจ่ายค่าบริการของโรงแรม ค่าห้องพักที่บริษัทจ่ายให้กิจการที่พักโดยทั่วไปจึงไม่อยู่ในบังคับหักตามข้อนี้ ต่างจากค่าเช่าบ้านหรือห้องรายเดือน (40(5)(ก)) ที่บริษัทผู้เช่าต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายร้อยละ 5 ตามข้อ 6 ถ้าได้รับหนังสือรับรอง 50 ทวิ ให้เก็บไว้และนำมาเครดิตภาษีตอนยื่นแบบ
4. ภาษีมูลค่าเพิ่ม: ห้องพักแบบโรงแรมไม่ใช่ "ค่าเช่าอสังหาริมทรัพย์"
4.1 ทำไมห้องพักรายวันต้องเสีย VAT แต่ค่าเช่าบ้านรายเดือนไม่ต้อง
ประมวลรัษฎากร มาตรา 81(1)(ต) ยกเว้น VAT ให้ "การให้บริการเช่าอสังหาริมทรัพย์" แต่คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.90/2542 แยกไว้ชัดเจน
- ข้อ 8 กิจการให้เช่าอาคารเพื่อเป็นที่อยู่อาศัย เช่น บ้านพัก หอพัก อพาร์ทเมนท์ ส่วนที่เป็นการให้เช่าอาคารถือเป็นการเช่าอสังหาริมทรัพย์ที่ได้รับยกเว้นตามมาตรา 81(1)(ต) แต่บริการอื่นเพิ่มเติม เช่น ให้เช่าเฟอร์นิเจอร์ ค่าสาธารณูปโภค ถือเป็นการให้บริการที่ต้องเสีย VAT
- ข้อ 9 กิจการโรงแรม หรือกิจการอื่นที่ให้บริการลักษณะเดียวกับโรงแรม เช่น บ้านพักประเภท guest-house, serviced apartment, บังกะโล, รีสอร์ท ถือเป็นการให้บริการตามมาตรา 77/1(10) ผู้ประกอบการมีหน้าที่เสียภาษีมูลค่าเพิ่ม และมีสิทธินำภาษีซื้อทั้งหมดที่เกิดจากการก่อสร้างอาคารและการให้บริการไปหักออกจากภาษีขายได้
ข้อหารือกรมสรรพากร เลขที่ กค 0811/31284 ลงวันที่ 24 กรกฎาคม 2543 ยืนยันแนวเดียวกันว่ากิจการ serviced apartment ที่ให้บริการทำนองเดียวกับโรงแรม ถือเป็นการให้บริการตามมาตรา 77/1(10) ไม่ใช่การให้เช่าอสังหาริมทรัพย์
ดังนั้น ห้องพักรายวันที่ให้บริการแบบโรงแรมเป็นรายรับที่อยู่ในระบบ VAT ส่วนค่าเช่าอาคารเพื่ออยู่อาศัยรายเดือนเป็นรายรับที่ได้รับยกเว้น ดูความต่างของ "ยกเว้น" กับ "อัตรา 0%" เพิ่มเติมได้ที่ VAT 0% กับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม ต่างกันอย่างไร
4.2 ต้องจด VAT เมื่อไร
มาตรา 81/1 ยกเว้น VAT ให้กิจการขนาดย่อม และพระราชกฤษฎีกา (ฉบับที่ 432) พ.ศ. 2548 มาตรา 4 กำหนดว่ามูลค่าของฐานภาษีของกิจการขนาดย่อม ต้องไม่เกินหนึ่งล้านแปดแสนบาทต่อปี เมื่อรายรับจากการให้บริการที่ต้องเสีย VAT เกิน 1.8 ล้านบาท ต้องยื่นคำขอจดทะเบียน ภายในสามสิบวันนับแต่วันที่รายรับเกิน (มาตรา 85/1(1))
เมื่อจดแล้ว ต้องออกใบกำกับภาษี จัดทำรายงานภาษีขายและภาษีซื้อ และยื่น ภ.พ.30 เป็นรายเดือน หน้าที่เหล่านี้เป็นงานประจำที่ต้องเตรียมระบบไว้ล่วงหน้า
เจ้าของห้องพักที่ราคาห้องไม่ได้รวม VAT ไว้ตั้งแต่แรกจะเสียเปรียบ เพราะเมื่อต้องจด VAT แล้ว ราคาที่ลูกค้าจ่ายจะถือว่ารวม VAT อยู่ หากไม่ปรับราคา ส่วนต่างจะกลายเป็นภาระของเจ้าของ ควรวางแผนราคาตั้งแต่ยอดเริ่มเข้าใกล้เกณฑ์
4.3 ค่าคอมมิชชั่นแพลตฟอร์มต่างประเทศกับ VAT e-Service
ตั้งแต่ 1 กันยายน 2564 ผู้ให้บริการทางอิเล็กทรอนิกส์จากต่างประเทศที่ให้บริการแก่ผู้ใช้ที่ไม่ได้จดทะเบียน VAT ในไทยและมีรายได้เกิน 1.8 ล้านบาท ต้องจดทะเบียน VAT ผ่านระบบ VES ของกรมสรรพากร (ข่าวกรมสรรพากร ปชส. 47/2564) ผลต่อเจ้าของที่พักแบ่งได้ 2 กรณี
| สถานะเจ้าของที่พัก | ภาระ VAT ของค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มต่างประเทศ |
|---|---|
| ยังไม่จด VAT | ผู้ให้บริการต่างประเทศเป็นผู้มีหน้าที่เสีย VAT เอง (เมื่อเข้าเกณฑ์จดทะเบียน) จึงอาจเห็น VAT ในใบแจ้งค่าธรรมเนียม ซึ่งเป็นต้นทุนของเจ้าของที่พัก ทั้งนี้ มาตรา 83/6(2)(ก) ให้ผู้จ่ายนำส่ง VAT แทนเฉพาะกรณีผู้ใช้บริการเป็นผู้ประกอบการจดทะเบียน |
| จด VAT แล้ว | บริการทางอิเล็กทรอนิกส์ที่ให้แก่ผู้ประกอบการจดทะเบียน ผู้ให้บริการต่างประเทศไม่ต้องจดทะเบียนสำหรับส่วนนี้ (มาตรา 85/3(2)(ก)) และผู้จ่ายค่าบริการมีหน้าที่นำส่ง VAT เอง (มาตรา 83/6(2)(ก)) ด้วยแบบ ภ.พ.36 |
ข้อควรรู้คือ ประเด็นว่าค่าธรรมเนียมของแต่ละแพลตฟอร์มเป็น "บริการทางอิเล็กทรอนิกส์" หรือไม่ และแพลตฟอร์มนั้นออกใบกำกับหรือเอกสารแบบใด ขึ้นกับสัญญาและสถานะการจดทะเบียนของแพลตฟอร์มแต่ละราย เจ้าของที่พักที่จด VAT แล้วควรให้ที่ปรึกษาตรวจเอกสารค่าธรรมเนียมรายเดือนก่อนยื่น ภ.พ.30 และ ภ.พ.36
5. ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง: ห้องพักรายวันไม่นับเป็นที่อยู่อาศัย
พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 37 แบ่งเพดานอัตราภาษีตามการใช้ประโยชน์
| การใช้ประโยชน์ | เพดานอัตราตามกฎหมาย |
|---|---|
| ประกอบเกษตรกรรม | ไม่เกินร้อยละ 0.15 ของฐานภาษี |
| ที่อยู่อาศัย | ไม่เกินร้อยละ 0.3 |
| ใช้ประโยชน์อื่น | ไม่เกินร้อยละ 1.2 |
| ทิ้งไว้ว่างเปล่า | ไม่เกินร้อยละ 1.2 (และเพิ่มขึ้นได้ตามมาตรา 43) |
อัตราที่เรียกเก็บจริงกำหนดโดยพระราชกฤษฎีกากำหนดอัตราภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2564 (ใช้ตั้งแต่ปีภาษี 2565 เป็นต้นไป และกรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นยืนยันว่าใช้กับปี 2569) ซึ่งต่ำกว่าเพดาน อัตราขั้นแรกคือที่อยู่อาศัยที่ไม่ใช่บ้านหลังที่เจ้าของอยู่เอง 0.02% ส่วนการใช้ประโยชน์อื่น 0.3% สำหรับมูลค่าฐานภาษีไม่เกิน 50 ล้านบาท ท้องถิ่นออกข้อบัญญัติเก็บสูงกว่านี้ได้แต่ไม่เกินเพดานตามมาตรา 37 และกำหนดแยกตามประเภทการใช้ประโยชน์ไม่ได้ ปี 2569 ณ วันที่ตรวจสอบไม่พบพระราชกฤษฎีกาลดภาษีทั่วไปสำหรับห้องพักรายวัน ควรตรวจหนังสือแจ้งประเมินจากองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่ทรัพย์สินตั้งอยู่
ประเด็นสำคัญอยู่ที่ประกาศกระทรวงการคลังและกระทรวงมหาดไทย เรื่อง หลักเกณฑ์การใช้ประโยชน์เป็นที่อยู่อาศัย ลงวันที่ 30 มกราคม 2563 (ราชกิจจานุเบกษา 29 พฤษภาคม 2563) ข้อ 3 ที่กำหนดว่า ไม่ถือเป็นการใช้ประโยชน์เป็นที่อยู่อาศัย ในกรณี
- (3) โรงแรมตามกฎหมายว่าด้วยโรงแรม
- (4) ที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างที่ให้บริการเป็นที่พักชั่วคราวสำหรับคนเดินทางหรือบุคคลอื่นใดโดยคิดค่าตอบแทน ทั้งนี้ ไม่รวมถึงกรณีที่คิดค่าตอบแทนเป็นรายเดือนขึ้นไปหรือโฮมสเตย์
และประกาศเดียวกันนิยาม "โฮมสเตย์" ไว้แคบ คือ สถานที่พักชั่วคราวที่เจ้าของนำพื้นที่ใช้สอยภายในมาดัดแปลงเป็นห้องพัก ไม่เกินสี่ห้อง ผู้พักรวมกันไม่เกินยี่สิบคน และเป็นการ พักรวมกับเจ้าของในชายคาเดียวกัน เพื่อหารายได้เสริม
ผลในทางปฏิบัติ
- คอนโดหรือบ้านที่ปล่อยรายวันโดยเจ้าของไม่ได้อยู่ด้วย ตามข้อ 3(4) ของประกาศ ที่พักชั่วคราวที่คิดค่าตอบแทนน้อยกว่ารายเดือนไม่ถือเป็นที่อยู่อาศัย จึงมีโอกาสถูกจัดเป็น "ใช้ประโยชน์อื่น" (0.3% ขั้นแรก เทียบกับ 0.02% ของที่อยู่อาศัยกรณีอื่น) ทั้งนี้ไม่มีคำวินิจฉัยทางการที่ระบุชื่อ Airbnb โดยตรง การจัดประเภทขึ้นกับข้อเท็จจริงการใช้ประโยชน์ที่ท้องถิ่นประเมิน และหากเดิมได้สิทธิยกเว้นมูลค่าฐานภาษีสำหรับบ้านหลังหลักที่มีชื่อในทะเบียนบ้าน (มาตรา 41 ยกเว้นไม่เกิน 50 ล้านบาทสำหรับเจ้าของที่ดินและสิ่งปลูกสร้างที่เป็นบุคคลธรรมดา) ต้องดูว่าการใช้ประโยชน์ที่เปลี่ยนไปกระทบสิทธินั้นหรือไม่
- บ้านที่เจ้าของอยู่เองและแบ่งไม่เกิน 4 ห้องให้พักร่วมชายคา เข้านิยามโฮมสเตย์ในประกาศนี้ ยังถือเป็นที่อยู่อาศัยได้ สังเกตว่าเกณฑ์ภาษีที่ดิน (4 ห้อง 20 คน) แคบกว่า เกณฑ์ พ.ร.บ.โรงแรม (8 ห้อง 30 คน) ที่พักที่ได้หนังสือรับแจ้งไม่เป็นโรงแรมจึงไม่ได้แปลว่าจะเสียภาษีที่ดินในอัตราที่อยู่อาศัยเสมอไป
- ที่ดินหรืออาคารที่ใช้หลายประเภท เช่น ชั้นล่างเจ้าของอยู่ ชั้นบนปล่อยรายวัน ประกาศกระทรวงการคลังและกระทรวงมหาดไทย เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการในการจัดเก็บภาษีที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างที่มีการใช้ประโยชน์หลายประเภท ให้คำนวณฐานภาษีแยกตามการใช้ประโยชน์จริงตามสัดส่วนพื้นที่
เรื่องกำหนดชำระ ปีภาษี 2569 กระทรวงมหาดไทยประกาศขยายเวลา (ลงวันที่ 28 พฤศจิกายน 2568) เป็นภายในเดือนมิถุนายน 2569 ผ่อนได้ 3 งวด และต่อมาตามที่รัฐบาลแถลงเมื่อ 24 เมษายน 2569 ขยายเป็นชำระภายในเดือนกรกฎาคม 2569 ผ่อน 3 งวด กรกฎาคม–กันยายน 2569 ให้ยึดวันที่ในหนังสือแจ้งประเมิน (ภ.ด.ส.6–8) ของท้องถิ่นเป็นหลัก (ปกติกฎหมายกำหนดภายในเดือนเมษายน ตามมาตรา 46)
ถ้าเริ่มปล่อยรายวันกลางปี พ.ร.บ.ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง มาตรา 33 กำหนดให้ผู้เสียภาษีแจ้งการเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ทำให้อัตราภาษีสูงขึ้นหรือลดลงต่อท้องถิ่นภายใน 60 วันนับแต่วันที่เปลี่ยนแปลงหรือวันที่รู้เหตุนั้น (มาตรา 85 ปรับไม่เกิน 10,000 บาทหากไม่แจ้ง) ควรเก็บหลักฐานการแจ้งไว้
6. การทำบัญชีและเก็บเอกสาร
6.1 บุคคลธรรมดา: รายงานเงินสดรับ-จ่าย
ผู้มีเงินได้ 40(5) ถึง 40(8) ที่เป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาและ ไม่ได้จดทะเบียน VAT มีหน้าที่จัดทำรายงานเงินสดรับ-จ่ายตามแบบที่อธิบดีกำหนด หลักที่กรมสรรพากรอธิบายไว้
- ทำเป็นภาษาไทย หรือภาษาต่างประเทศที่มีภาษาไทยกำกับ
- ลงรายการภายใน 3 วันทำการนับแต่วันที่มีรายได้หรือรายจ่าย
- ทุกรายการต้องมีเอกสารประกอบ ลงเป็นยอดรวมรายวันหรือรายรายการก็ได้
- รายจ่ายที่ลงต้องเกี่ยวกับกิจการโดยตรง
- สรุปยอดรายรับรายจ่ายเป็นรายเดือน เพื่อใช้ประกอบการยื่น ภ.ง.ด.94 และ ภ.ง.ด.90
เมื่อจด VAT แล้ว ต้องทำรายงานภาษีขายและรายงานภาษีซื้อแทน
6.2 รายได้จากแพลตฟอร์ม: บันทึกยอดเต็ม ไม่ใช่ยอดโอน
ปัญหาที่พบบ่อยที่สุดของเจ้าของ Airbnb คือบันทึกเฉพาะเงินที่แพลตฟอร์มโอนเข้าบัญชี ซึ่งเป็นยอดหลังหักค่าธรรมเนียม และบางครั้งรวมหลายการจองไว้ในการโอนครั้งเดียว วิธีที่ตรวจสอบได้ง่ายกว่าคือ
| สิ่งที่บันทึก | ที่มา |
|---|---|
| รายรับค่าห้องยอดเต็มของแต่ละการจอง (วันที่เข้าพัก เลขที่การจอง ราคาห้อง ค่าทำความสะอาดที่เรียกเก็บ) | รายงานรายได้ (earnings/transaction report) จากแพลตฟอร์ม |
| ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม | ใบแจ้งค่าธรรมเนียมหรือรายงานเดียวกัน |
| ยอดเงินโอนเข้า | รายการเดินบัญชีธนาคาร |
| เงินคืนลูกค้าและการยกเลิก | รายงานจากแพลตฟอร์ม |
กระทบยอด "รายรับเต็ม − ค่าธรรมเนียม − เงินคืน = ยอดโอน" ทุกเดือน แล้วดาวน์โหลดรายงานเก็บไว้เป็นไฟล์รายปี เพราะเมื่อถูกเรียกตรวจ คุณต้องอธิบายเงินที่เข้าบัญชีได้ทุกก้อน
6.3 เช็กลิสต์เอกสารขั้นต่ำ
- หนังสือรับแจ้งสถานที่พักที่ไม่เป็นโรงแรม หรือใบอนุญาตประกอบธุรกิจโรงแรม และกำหนดวันต่ออายุ
- เอกสารสิทธิหรือหนังสือยินยอมจากเจ้าของ (กรณีเช่ามาทำ)
- ทะเบียนผู้เข้าพักทุกราย เก็บไว้ที่สถานที่พักอย่างน้อย 1 ปีตามแนวทางกรมการปกครอง และควรสอบถามหน่วยงานในพื้นที่ว่ามีหน้าที่แจ้งที่พักของผู้เข้าพักชาวต่างชาติต่อเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองหรือไม่
- บัญชีธนาคารแยกสำหรับรับเงินห้องพักและจ่ายค่าใช้จ่ายของที่พัก
- รายงานรายได้จากแพลตฟอร์มรายเดือน แยกตามแพลตฟอร์ม
- ใบเสร็จค่าแม่บ้าน ค่าซ่อม ค่าของใช้ในห้อง ค่าไฟ น้ำ อินเทอร์เน็ต (สำคัญมากถ้าเลือกหักตามจริงหรือจด VAT)
- สัญญาเช่ารายเดือนแยกต่างหาก (ถ้ามีรายได้ 40(5) ปนอยู่)
- 50 ทวิ จากผู้เช่าที่เป็นนิติบุคคล (กรณีค่าเช่ารายเดือน)
- ยอดรายรับสะสมรายเดือนเทียบเกณฑ์ VAT 1.8 ล้านบาท
- หนังสือแจ้งประเมินภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง และหลักฐานการแจ้งเปลี่ยนการใช้ประโยชน์
ระยะเวลาเก็บเอกสารแต่ละประเภทดูได้ที่ เอกสารอะไรบ้างที่ต้องเก็บไว้สำหรับทำบัญชี และต้องเก็บกี่ปี
7. ทำในนามบุคคลธรรมดา หรือตั้งบริษัท
| ประเด็น | บุคคลธรรมดา | บริษัท / ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล |
|---|---|---|
| ใบอนุญาต | ไม่เกิน 8 ห้อง 30 คน และเป็นรายได้เสริม แจ้งเป็นสถานที่พักที่ไม่เป็นโรงแรมได้ | ตามแนวทางกรมการปกครอง นิติบุคคลใช้ช่องทางสถานที่พักที่ไม่เป็นโรงแรมไม่ได้ ต้องพิจารณาใบอนุญาตโรงแรม |
| ฐานภาษี | เงินได้ 40(8) หักเหมา 60% หรือตามจริง แล้วเสียอัตราก้าวหน้า 0–35% | กำไรสุทธิตามบัญชี (รายได้หักรายจ่ายที่หักได้ตามกฎหมาย) |
| อัตราภาษี | ก้าวหน้า 5–35% ของเงินได้สุทธิ | SME ที่ทุนชำระแล้วไม่เกิน 5 ล้านบาทและรายได้ไม่เกิน 30 ล้านบาท: กำไรไม่เกิน 300,000 บาทยกเว้น, ส่วนเกิน 300,000 ถึง 3 ล้านบาท 15%, ส่วนเกิน 3 ล้านบาท 20% |
| บัญชี | รายงานเงินสดรับ-จ่าย (ถ้าไม่จด VAT) | ทำบัญชีตามมาตรฐานการบัญชีและยื่นงบการเงินทุกปี |
| เงินเข้ากระเป๋าเจ้าของ | ได้ทันทีหลังเสียภาษี | ต้องจ่ายเป็นเงินเดือนหรือเงินปันผล ซึ่งมีภาษีอีกชั้น |
สำหรับเจ้าของที่พักขนาดเล็ก การหักเหมา 60% มักทำให้บุคคลธรรมดาได้เปรียบตราบใดที่กำไรจริงไม่สูงมาก และไม่ต้องรับภาระใบอนุญาตโรงแรมเต็มรูปแบบ บริษัทจะเริ่มน่าสนใจเมื่อกิจการใหญ่เกินเกณฑ์ 8 ห้อง ต้องขอใบอนุญาตโรงแรมอยู่แล้ว มีหุ้นส่วนหลายคน หรือต้องการกู้เงินลงทุนในนามกิจการ ลองใส่ตัวเลขของคุณใน เครื่องคำนวณภาษีบุคคลธรรมดา vs บริษัท และอ่านความต่างของแต่ละรูปแบบได้ที่ บุคคลธรรมดา ห้างหุ้นส่วน คณะบุคคล หจก. บริษัท ต่างกันอย่างไร
อยากให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยวางแผนภาษี?
สำนักงานบัญชีตะวัน คอนซัลแทนท์ นำทีมโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต (CPA) ดูแลทั้งภาษีบุคคลธรรมดาและนิติบุคคล ปรึกษาฟรี ไม่ผูกมัด · ทัก LINE ปรึกษาฟรี
อ่านต่อ: จด VAT ครบจบ: รายได้เกิน 1.8 ล้านนับอย่างไร ยื่น ภ.พ.01 ภายใน 30 วัน หน้าที่หลังจด ค่าปรับ และการถอนทะเบียน · เลิกกิจการ ปิดบริษัทหรือ หจก. ให้ถูกต้อง: จดทะเบียนเลิก ชำระบัญชี ภาษี และเอกสารที่ต้องใช้
คำถามที่พบบ่อย
1. ปล่อยคอนโดห้องเดียวผ่าน Airbnb ต้องแจ้งอะไรไหม
ต้องดูตามนิยามโรงแรม ถ้ารับผู้พักเป็นรายคืนโดยมีค่าตอบแทน ห้องนั้นเข้านิยาม "โรงแรม" ตาม พ.ร.บ.โรงแรม มาตรา 4 แม้มีเพียงห้องเดียว ช่องทางที่ไม่ต้องขอใบอนุญาตคือแจ้งเป็นสถานที่พักที่ไม่เป็นโรงแรมและได้หนังสือรับแจ้ง ซึ่งต้องแสดงสิทธิใช้ประโยชน์ในห้องและผ่านการตรวจของเจ้าหน้าที่ ควรตรวจข้อบังคับนิติบุคคลอาคารชุดและสอบถามสำนักงานทะเบียนในพื้นที่ก่อน
2. รายได้ไม่ถึง 1.8 ล้านบาท ไม่ต้องยื่นภาษีใช่ไหม
ไม่ใช่ 1.8 ล้านบาทเป็นเกณฑ์จด VAT ไม่ใช่เกณฑ์ภาษีเงินได้ ผู้มีเงินได้ค่าห้องพักต้องยื่น ภ.ง.ด.94 เมื่อเงินได้ครึ่งปีแรกถึงเกณฑ์ตามมาตรา 56 ทวิ และยื่น ภ.ง.ด.90 ทั้งปีเมื่อเงินได้ถึงเกณฑ์ตามมาตรา 56 แม้คำนวณแล้วจะไม่มีภาษีต้องจ่ายก็ตาม
3. หักเหมา 60% แล้ว ยังต้องเก็บใบเสร็จไหม
ควรเก็บ การหักเหมาไม่ต้องแนบหลักฐานค่าใช้จ่าย แต่ใบเสร็จช่วยพิสูจน์ว่ากิจการมีอยู่จริง ช่วยตัดสินว่าปีไหนควรเปลี่ยนไปหักตามจริง และจำเป็นทันทีเมื่อจด VAT เพราะต้องใช้ใบกำกับภาษีซื้อ
4. บ้านที่เช่าคนอื่นมาปล่อยรายวัน หักค่าเช่าที่จ่ายได้ไหม
ได้ในทางภาษีเงินได้ เพราะเงินได้ 40(8) จากการทำที่พักเลือกหักตามจริงได้ ค่าเช่าที่จ่ายให้เจ้าของจึงเป็นค่าใช้จ่ายของกิจการ (หรือเลือกหักเหมา 60% แทน) แต่ในด้านใบอนุญาต ต้องมีหนังสือยินยอมจากเจ้าของให้ใช้ทำสถานที่พัก มิฉะนั้นอาจถูกปฏิเสธหรือเพิกถอนหนังสือรับแจ้ง
5. ถ้าเปลี่ยนเป็นให้เช่ารายเดือน จะได้ยกเว้น VAT ทั้งหมดไหม
เฉพาะส่วนที่เป็นค่าเช่าอาคารเพื่ออยู่อาศัยเท่านั้นที่ได้รับยกเว้นตามมาตรา 81(1)(ต) ค่าเฟอร์นิเจอร์ ค่าบริการ หรือค่าสาธารณูปโภคที่เรียกเก็บเพิ่ม ถือเป็นบริการที่ต้องเสีย VAT ตาม ป.90/2542 ข้อ 8 ถ้ายังมีห้องพักรายวันปนอยู่ ส่วนนั้นยังเป็นรายรับที่ต้องเสีย VAT และนับรวมในเกณฑ์ 1.8 ล้านบาท
6. ได้หนังสือรับแจ้งไม่เป็นโรงแรมแล้ว ภาษีที่ดินจะคิดอัตราที่อยู่อาศัยใช่ไหม
ไม่เสมอไป ประกาศหลักเกณฑ์การใช้ประโยชน์เป็นที่อยู่อาศัยยกเว้นเฉพาะโฮมสเตย์ที่ไม่เกิน 4 ห้อง ผู้พักไม่เกิน 20 คน และพักร่วมชายคากับเจ้าของ ที่พักรายวันที่เกินกว่านี้หรือเจ้าของไม่ได้อยู่ด้วยมีโอกาสถูกจัดเป็นการใช้ประโยชน์อื่น ควรตรวจการประเมินกับท้องถิ่น
7. ตั้งบริษัทแล้วจะประหยัดภาษีกว่าไหม
ไม่แน่เสมอไป บริษัทเสียภาษีจากกำไรสุทธิในอัตรา SME ที่ต่ำกว่าอัตราบุคคลธรรมดาขั้นสูง แต่ไม่มีหักเหมา 60% มีต้นทุนบัญชีและการสอบบัญชี มีภาษีอีกชั้นตอนนำเงินออก และตามแนวทางกรมการปกครอง นิติบุคคลใช้ช่องทางสถานที่พักที่ไม่เป็นโรงแรมไม่ได้ ควรคำนวณทั้งภาษีและต้นทุนใบอนุญาตก่อนตัดสินใจ
ให้ Tawan Consultant ช่วยดูแลเรื่องนี้
ทีมบัญชีของ ตะวัน คอนซัลแทนท์ (Tawan Consultant) ช่วยเจ้าของโฮมสเตย์และห้องพักรายวันแยกประเภทเงินได้ 40(5) และ 40(8) วางระบบบันทึกรายได้จากแพลตฟอร์ม เปรียบเทียบการหักเหมากับหักตามจริง ยื่น ภ.ง.ด.94 และ ภ.ง.ด.90 ติดตามเกณฑ์และจด VAT และเปรียบเทียบว่าควรทำในนามบุคคลธรรมดาหรือบริษัท
- โทร: 096-692-2528
- LINE: @962iwlqe
- ที่อยู่: 34 ซอยเพชรเกษม 28 แยก 16 แขวงปากคลองภาษีเจริญ เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร 10160
- เวลาทำการ: จันทร์–ศุกร์ 8:30–17:30
- เว็บไซต์: www.tawanconsultant.com
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือภาษีสำหรับกรณีเฉพาะ กฎหมายและแนวปฏิบัติอาจเปลี่ยนแปลง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ
แหล่งอ้างอิง
- พระราชบัญญัติโรงแรม พ.ศ. 2547 มาตรา 4 (นิยาม "โรงแรม"), มาตรา 15, มาตรา 59 กรมการปกครอง https://multi.dopa.go.th/omd3/official_letter/download/37
- กฎกระทรวงกำหนดประเภทและหลักเกณฑ์การประกอบธุรกิจโรงแรม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2566 ข้อ 2 และข้อ 3 (สถานที่พักไม่เกิน 8 ห้อง ผู้พักไม่เกิน 30 คน) กรมการปกครอง https://multi.dopa.go.th/omd3/official_letter/download/400
- แนวทางปฏิบัติการรับแจ้งสถานที่พักที่ไม่เป็นโรงแรม แนบท้ายหนังสือกระทรวงมหาดไทย ที่ มท 0307.6/ว 10378 ลงวันที่ 27 ตุลาคม 2566 (ข้อ 1, 2, 4, 9, 13, 14) กรมการปกครอง https://multi.dopa.go.th/omd3/official_letter/download/401
- ประมวลรัษฎากร มาตรา 38–64 (มาตรา 40(5), 40(8), 48, 56, 56 ทวิ) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5937.html
- พระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการกำหนดค่าใช้จ่ายที่ยอมให้หักจากเงินได้พึงประเมิน (ฉบับที่ 11) พ.ศ. 2502 มาตรา 5 (1)(ก) และมาตรา 8 (7) https://www.rd.go.th/2375.html
- คู่มือแนะนำการชำระภาษีอากร กิจการโรงแรม กรมสรรพากร (ใช้อ้างอิงประเภทกิจการและประเภทเงินได้ 40(8); อัตราในคู่มือเป็นอัตราเดิม) https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/morkor/km/guidebook/hotel.pdf
- คำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 6 และข้อ 12/1 https://www.rd.go.th/3479.html
- ประมวลรัษฎากร มาตรา 80–82 (มาตรา 81(1)(ต) และมาตรา 81/1) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5206.html
- คำสั่งกรมสรรพากรที่ ป.90/2542 ข้อ 8 และข้อ 9 https://www.rd.go.th/3565.html
- ข้อหารือกรมสรรพากร เลขที่ กค 0811/31284 ลงวันที่ 24 กรกฎาคม 2543 (Serviced Apartment เป็นบริการตามมาตรา 77/1(10)) https://www.rd.go.th/24033.html
- พระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการกำหนดมูลค่าของฐานภาษีของกิจการขนาดย่อมซึ่งได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 432) พ.ศ. 2548 มาตรา 4 https://www.rd.go.th/22646.html
- ประมวลรัษฎากร มาตรา 85–86 (มาตรา 85/1 และมาตรา 85/3) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5208.html
- ประมวลรัษฎากร มาตรา 83–84 (มาตรา 83/6) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5207.html
- ข่าวกรมสรรพากร ปชส. 47/2564 (การจัดเก็บ VAT e-Service จากผู้ให้บริการต่างประเทศ) https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/news/2564thai/news47_2564.pdf
- พระราชบัญญัติภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2562 มาตรา 33, 37, 41, 43, 85 สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง https://www.fpo.go.th/main/getattachment/General-information-public-service/ประชาชนควรรู้/ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง/พ-ร-บ-ภาษีที่ดินnew-%281%29.PDF.aspx?lang=th-TH
- ประกาศกระทรวงการคลังและกระทรวงมหาดไทย เรื่อง หลักเกณฑ์การใช้ประโยชน์เป็นที่อยู่อาศัย ลงวันที่ 30 มกราคม 2563 (ราชกิจจานุเบกษา 29 พฤษภาคม 2563) ข้อ 2 และข้อ 3 สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง https://www.fpo.go.th/main/getattachment/General-information-public-service/ประชาชนควรรู้/ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง/T_0018.PDF.aspx?lang=th-TH
- ประกาศกระทรวงการคลังและกระทรวงมหาดไทย เรื่อง หลักเกณฑ์และวิธีการในการจัดเก็บภาษีที่ดินหรือสิ่งปลูกสร้างที่มีการใช้ประโยชน์หลายประเภท (ราชกิจจานุเบกษา 10 มกราคม 2563) สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง https://www.fpo.go.th/main/getattachment/General-information-public-service/ประชาชนควรรู้/ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง/ประกาศฯ-หลายประเภท.PDF.aspx?lang=th-TH
- ผู้มีหน้าที่จัดทำรายงานเงินสดรับ-จ่าย กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/38625.html และวิธีการจัดทำ https://www.rd.go.th/38626.html
- อัตราภาษีและการคำนวณภาษี (ภาษีเงินได้นิติบุคคล กรณี SME) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/841.html
- พระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการยกเว้นรัษฎากร (ฉบับที่ 480) พ.ศ. 2552 มาตรา 3 https://www.rd.go.th/40923.html
- ขั้นตอนการจัดเก็บภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง ประจำปี พ.ศ. 2569 (ข้อ 12.1, 12.3, 15, 16 อ้างประกาศกระทรวงมหาดไทย ลงวันที่ 28 พฤศจิกายน 2568 เรื่องขยายกำหนดเวลา) กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น https://www.dla.go.th/download/OfficialDocFile/20251225/05ED7614-EFF0-FBA2-E38D-4B0D595AF226_%AB%D1%A1%AB%E9%CD%C1%C0%D2%C9%D5%B7%D5%E8%B4%D4%B9%BB%D5_2569.pdf?notDownload=Y
- พระราชกฤษฎีกากำหนดอัตราภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้าง พ.ศ. 2564 มาตรา 3 (ราชกิจจานุเบกษา 13 ธันวาคม 2564) https://www.reic.or.th/Upload/พระราชกฤษฎีกากำหนดอัตราภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างพ_831_1640076872_8667.PDF
- ข่าว Thai PBS (รัฐบาลแถลงเมื่อ 24 เมษายน 2569 ขยายกำหนดชำระภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างปี 2569 เป็นกรกฎาคม ผ่อน 3 งวด) https://www.thaipbs.or.th/news/content/505066