จด VAT ครบจบ: รายได้เกิน 1.8 ล้านนับอย่างไร ยื่น ภ.พ.01 ภายใน 30 วัน หน้าที่หลังจด ค่าปรับ และการถอนทะเบียน

ผู้ประกอบการที่ขายสินค้าหรือให้บริการที่ต้องเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม และมี รายรับเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.01) ภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกิน (ประมวลรัษฎากร มาตรา 81/1 และมาตรา 85/1 ประกอบ พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 432 มาตรา 4) เกณฑ์นี้ใช้เหมือนกันทั้งบุคคลธรรมดาและบริษัท ไม่ว่าจะขายหน้าร้านหรือขายออนไลน์ ส่วนกิจการที่กฎหมายยกเว้น VAT ตามมาตรา 81 เช่น ขายผักผลไม้สด ให้เช่าอสังหาริมทรัพย์ หรือขนส่งในประเทศ ไม่ต้องจด แม้รายรับจะเกิน 1.8 ล้านบาท

เมื่อจดแล้ว หน้าที่จะเพิ่มขึ้นทันที ต้องเรียกเก็บ VAT 7% ออกใบกำกับภาษี ทำรายงานภาษีซื้อ ภาษีขาย และรายงานสินค้า และยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือนแม้เดือนนั้นไม่มีรายได้ ถ้าเกินเกณฑ์แล้วไม่จด สรรพากรประเมินภาษีย้อนหลังได้ พร้อมเบี้ยปรับ 2 เท่าและเงินเพิ่ม และมีโทษทางอาญาด้วย บทความนี้สรุปทุกขั้นตอนตามประมวลรัษฎากรและเอกสารของกรมสรรพากร (ดูแหล่งอ้างอิงท้ายบทความ)

สรุปสั้นที่สุด: ขายสินค้าหรือบริการที่ต้องเสีย VAT มีรายรับ เกิน 1,800,000 บาทต่อปี (บุคคลธรรมดานับตามปีปฏิทิน บริษัทนับตามรอบบัญชี) = ต้องยื่น ภ.พ.01 ภายใน 30 วัน นับแต่วันที่รายรับเกิน · กิจการที่ยกเว้นตามมาตรา 81 ไม่ต้องจด · รายรับไม่ถึงเกณฑ์ จดโดยสมัครใจได้ แต่ถอนทะเบียนไม่ได้ทันที · จดแล้วต้องเก็บ VAT 7% ออกใบกำกับภาษี ทำรายงาน 3 เล่ม และยื่น ภ.พ.30 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป (ยื่นออนไลน์ได้ถึงวันที่ 23) ทุกเดือน · ไม่จดทั้งที่ต้องจด = เบี้ยปรับ 2 เท่าของภาษีแต่ละเดือนหรือ 1,000 บาทต่อเดือน (แล้วแต่อย่างใดมากกว่า) + เงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือน + โทษอาญา · เลิกกิจการแจ้ง ภ.พ.09 ภายใน 15 วัน ส่วนรายรับลดลงต่ำกว่าเกณฑ์ติดต่อกัน 3 ปี ขอถอนทะเบียนด้วย ภ.พ.08

1. VAT คืออะไร และเสียในอัตราเท่าไร

ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) เก็บจากการขายสินค้า การให้บริการ และการนำเข้า ประมวลรัษฎากร มาตรา 80 กำหนดอัตราไว้ 10% แต่มีพระราชกฤษฎีกาลดอัตราลงมาต่อเนื่อง ฉบับที่ใช้อยู่ในปัจจุบันคือ พ.ร.ฎ. (ฉบับที่ 807) พ.ศ. 2569 (ลงราชกิจจานุเบกษา 23 สิงหาคม 2569 ใช้บังคับตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2569) ซึ่งให้คงอัตราไว้ที่ 6.3% สำหรับความรับผิดที่เกิดขึ้นตั้งแต่ 1 ตุลาคม 2560 ถึง 30 กันยายน 2570

กรมสรรพากรเก็บภาษีเพื่อราชการส่วนท้องถิ่นเพิ่มอีก 1 ใน 9 ของอัตราที่เก็บ คือ 0.7% รวมเป็น 7% ที่เราเห็นในใบกำกับภาษี

ผู้ประกอบการจดทะเบียนไม่ได้จ่าย VAT จากเงินตัวเองทั้งหมด หลักการตามมาตรา 82/3 คือ

ภาระ VAT จริงจึงตกอยู่กับผู้บริโภคคนสุดท้ายที่นำภาษีซื้อไปหักไม่ได้ ส่วนผู้ประกอบการทำหน้าที่เก็บและนำส่ง ปัญหาจะเกิดเมื่อผู้ประกอบการ ไม่ได้เก็บ VAT จากลูกค้า แต่ถูกประเมินให้จ่าย ซึ่งเป็นสิ่งที่เกิดกับคนที่จด VAT ช้า (ดูข้อ 8)

2. ใครต้องจด VAT: เกณฑ์รายรับ 1.8 ล้านบาท

2.1 หลักกฎหมาย

มาตรา 81/1 ให้ผู้ประกอบการที่ขายสินค้าหรือให้บริการ ที่อยู่ในบังคับต้องเสีย VAT และมีมูลค่าฐานภาษีไม่เกินเกณฑ์ "กิจการขนาดย่อม" ได้รับยกเว้น VAT และ พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 432 พ.ศ. 2548 มาตรา 4 กำหนดเกณฑ์นี้ไว้ที่ ไม่เกิน 1,800,000 บาทต่อปี ดังนั้นเมื่อรายรับ เกิน 1,800,000 บาท ก็ไม่ได้รับยกเว้นอีกต่อไป และต้องจดทะเบียนตามมาตรา 85/1

กรมสรรพากรอธิบายไว้ในหน้า "ผู้มีหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม" ว่า ผู้ประกอบกิจการที่มีรายรับจากการขายสินค้าหรือให้บริการเป็นปกติธุระ เกินกว่า 1.8 ล้านบาทต่อปี ให้ยื่นคำขอจดทะเบียนภายใน 30 วันนับแต่วันที่มีรายรับเกิน

2.2 "ปี" นับอย่างไร

พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 432 มาตรา 5 กำหนดคำว่า "ปี" ไว้ดังนี้

ข้อสังเกตสำคัญ

• ไม่มีการเฉลี่ยเต็มปี ถ้าเปิดร้านเดือนกรกฎาคม แล้วขายได้ 1.9 ล้านบาทภายในเดือนธันวาคม ถือว่าเกินเกณฑ์แล้ว ไม่ต้องรอให้ครบ 12 เดือน
• นับยอดสะสมตั้งแต่ต้นปี และหน้าที่เกิดในวันที่ยอดสะสมเกิน 1.8 ล้านบาท ไม่ใช่สิ้นปี
• ขึ้นปีใหม่ ยอดของบุคคลธรรมดาเริ่มนับใหม่ แต่ถ้าจดทะเบียนไปแล้ว ทะเบียนยังมีผลต่อไป จนกว่าจะเลิกกิจการหรือได้รับอนุมัติให้ถอนทะเบียน (ข้อ 9)

2.3 รายรับอะไรนับ อะไรไม่นับ

ความต่างของ 0% กับยกเว้นมีผลมาก ทั้งต่อเกณฑ์ 1.8 ล้านและสิทธิขอคืนภาษีซื้อ อ่านรายละเอียดได้ที่ VAT 0% กับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม ต่างกันอย่างไร

วันที่นับยอด: กรมสรรพากรเคยตอบข้อหารือว่า การคำนวณมูลค่าฐานภาษีเทียบเกณฑ์ 1.8 ล้านบาท ให้ถือมูลค่าฐานภาษี ณ เวลาที่ความรับผิดในการเสียภาษีเกิดขึ้นตามมาตรา 79/3 (ข้อหารือ กค 0702/พ./1000 ลงวันที่ 24 มีนาคม 2551) ไม่ได้ดูว่าเงินเข้าบัญชีเมื่อใดเสมอไป

กิจการผสม: ร้านที่ขายทั้งของยกเว้น (เช่น ผักสด ไข่สด) และของที่ต้องเสีย VAT (เช่น ของใช้ เครื่องดื่ม ขนมบรรจุซอง) ให้นับเฉพาะยอดขายส่วนที่ต้องเสีย VAT เทียบกับเกณฑ์ 1.8 ล้าน (ตามถ้อยคำมาตรา 81/1 ที่ใช้กับกิจการ "ที่อยู่ในบังคับต้องเสีย VAT") จึงควรแยกยอดขายสองกลุ่มนี้ออกจากกันตั้งแต่ระบบขายหน้าร้าน ร้านค้าส่งค้าปลีกที่ขายสินค้าหลายประเภทดูรายละเอียดการทำบัญชีและรายงานสต็อกเพิ่มได้ที่ บัญชีและภาษีร้านค้าส่ง-ค้าปลีก

2.4 กิจการที่ได้รับยกเว้น VAT (มาตรา 81) จึงไม่ต้องจด

มาตรา 81/2 กำหนดว่ากิจการที่ได้รับยกเว้น VAT ไม่ต้องปฏิบัติตามหมวด VAT ตัวอย่างที่พบบ่อยในธุรกิจ SME ตามมาตรา 81(1)

ข้อควรระวังคือการยกเว้นหลายข้อมีเงื่อนไข เช่น มาตรา 81(1) ใช้กับ "การขายสินค้าที่มิใช่การส่งออก" (ถ้าส่งออกจะเป็นอัตรา 0%) และข้อ (ก) (ข) ไม่รวมผลิตภัณฑ์อาหารที่บรรจุกระป๋อง ภาชนะ หรือหีบห่อที่ทำเป็นอุตสาหกรรมตามลักษณะและเงื่อนไขที่อธิบดีกำหนด และวิชาชีพอิสระต้องเป็นวิชาชีพที่อธิบดีกำหนดและมีกฎหมายควบคุมเท่านั้น ถ้าไม่แน่ใจว่ากิจการเข้าข้อยกเว้นหรือไม่ ควรตรวจสอบก่อนตัดสินใจไม่จด

2.5 กรณีที่กฎหมายกำหนดว่าไม่ต้องจด

นอกจากกิจการยกเว้นและกิจการที่รายรับไม่เกิน 1.8 ล้านบาท มาตรา 85/3 กำหนดผู้ประกอบการที่ไม่ต้องจดทะเบียนไว้อีก เช่น ผู้ประกอบการที่อยู่นอกราชอาณาจักรและเข้ามาประกอบกิจการเป็นครั้งคราว และผู้ให้บริการจากต่างประเทศบางกรณี กรณีเหล่านี้ไม่ใช่สถานการณ์ปกติของ SME ไทย จึงไม่ลงรายละเอียดในบทความนี้

3. ต้องจดเมื่อไร: 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกิน

ข้อควรระวัง: 30 วันนี้เป็นเวลาสำหรับยื่นคำขอ ไม่ได้แปลว่าช่วงที่ยอดเกินแล้วแต่ยังไม่ได้ใบทะเบียนจะปลอดภาษี ในข้อหารือ กค 0702/7643 (14 ตุลาคม 2557) กรมสรรพากรวินิจฉัยว่าผู้ที่มีรายรับเกิน 1.8 ล้านบาทแล้วยังไม่จดทะเบียน ถือว่าประกอบกิจการโดยไม่จดทะเบียนตั้งแต่วันที่รายรับเกิน และต้องรับผิดเสียภาษีพร้อมเบี้ยปรับเป็นรายเดือนภาษีย้อนหลัง จึงควรวางแผนเก็บ VAT ตั้งแต่วันที่ยอดเกิน และยื่นจดให้เร็วที่สุด

ในทางปฏิบัติ อย่ารอให้ยอดเกินแล้วค่อยเริ่มเตรียมเอกสาร ผู้ประกอบการที่มียอดขายเดือนละ 150,000 บาทขึ้นไปควรเริ่มนับยอดสะสมทุกเดือน และเตรียมเอกสารจดทะเบียนไว้ตั้งแต่ยอดสะสมแตะประมาณ 1.5 ล้านบาท เพราะช่วงหลังจากนั้นยอดอาจข้ามเกณฑ์ภายในไม่กี่สัปดาห์

บุคคลธรรมดาที่ขายออนไลน์และมีรายได้ใกล้เกณฑ์ ควรอ่านประกอบกับ 11 เรื่อง ภาษีขายของออนไลน์ 2569 เพื่อดูภาพรวมทั้งภาษีเงินได้และ VAT

4. จด VAT โดยสมัครใจ: ทำได้ไหม คุ้มไหม

4.1 ใครจดโดยสมัครใจได้

มาตรา 81/3 ให้ผู้ประกอบการที่ได้รับยกเว้นต่อไปนี้ มีสิทธิ แจ้งขอจดทะเบียนและเสีย VAT ได้

1. ผู้ขายสินค้าตามมาตรา 81(1)(ก) ถึง (ฉ) เช่น สินค้าเกษตร สัตว์ ปุ๋ย อาหารสัตว์ หนังสือพิมพ์ นิตยสาร ตำราเรียน
2. กิจการขนาดย่อมตามมาตรา 81/1 คือผู้ที่ขายสินค้าหรือบริการที่ต้องเสีย VAT แต่รายรับยังไม่เกิน 1.8 ล้านบาท
3. กิจการอื่นตามที่ พ.ร.ฎ. กำหนด

ผู้ที่จดโดยสมัครใจยื่นคำขอแจ้งใช้สิทธิ ภ.พ.01.1 พร้อมคำขอจดทะเบียน ภ.พ.01

4.2 ข้อดีและข้อเสีย

ใครน่าจะคุ้ม: ผู้ขายให้ลูกค้าธุรกิจเป็นหลัก ผู้ที่มีต้นทุนซื้อจากผู้จด VAT สูง ผู้ส่งออก หรือกิจการที่กำลังโตและจะข้ามเกณฑ์ในไม่ช้า

ใครน่าจะไม่คุ้ม: ร้านที่ขายให้ผู้บริโภคทั่วไปเป็นหลัก มีต้นทุนจากผู้ไม่จด VAT มาก (เช่น ซื้อจากตลาดหรือผู้ขายรายย่อย) และไม่มีคนทำบัญชีรายเดือน

5. วิธีจด VAT ด้วย ภ.พ.01

5.1 ช่องทางยื่น

กรมสรรพากรเปิดให้จดทะเบียนได้ 2 ช่องทาง

1. ยื่นทางอินเทอร์เน็ต ผ่านระบบจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มบนเว็บไซต์กรมสรรพากร www.rd.go.th
2. ยื่นแบบกระดาษ ที่หน่วยจดทะเบียนในท้องที่ที่สถานประกอบการตั้งอยู่

สถานที่ยื่นแบบกระดาษ

5.2 แบบฟอร์มและเอกสาร

ตามรายการเอกสารของกรมสรรพากร และประกาศอธิบดีฯ เกี่ยวกับ VAT (ฉบับที่ 57) ข้อ 5

ผู้ประกอบการต้องเตรียมเอกสารตัวจริงไว้แสดงต่อเจ้าพนักงานด้วย

ใช้บ้านเป็นสถานประกอบการ: ประกาศฉบับที่ 57 ข้อ 5(5) กำหนดให้ติดป้ายแสดงชื่อผู้ประกอบการไว้ในที่เปิดเผยเห็นได้ง่าย ส่วนบุคคลธรรมดาสัญชาติไทยที่ขายออนไลน์โดยใช้ห้องชุดเพื่ออยู่อาศัยเป็นสถานประกอบการแห่งเดียว และมีทะเบียนพาณิชย์ประเภทพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ มีหลักเกณฑ์เฉพาะตามข้อ 4/1 ของประกาศเดียวกัน

5.3 หลังยื่นแล้วได้อะไร

เมื่อเจ้าพนักงานได้รับคำขอและเอกสารครบ จะออก ใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.20) ให้ และผู้ประกอบการเป็น "ผู้ประกอบการจดทะเบียน" นับแต่วันที่ระบุไว้ในใบทะเบียน (มาตรา 85 วรรคสี่) จากนั้น

• แสดงใบ ภ.พ.20 ไว้ในที่เปิดเผยเห็นได้ง่าย ณ สถานประกอบการทุกแห่ง (มาตรา 85/4)
• ใช้เลขประจำตัวผู้เสียภาษี 13 หลักเดิมในใบกำกับภาษี (บุคคลธรรมดาใช้เลขบัตรประชาชน บริษัทใช้เลขทะเบียนนิติบุคคล)
• เริ่มออกใบกำกับภาษีตั้งแต่วันที่มีผล ไม่ใช่ก่อนหน้านั้น เพราะมาตรา 86/13 ห้ามผู้ที่ยังไม่ได้จดทะเบียนออกใบกำกับภาษี (แต่ยอดขายระหว่างวันที่ยอดเกินกับวันที่มีผลอาจยังถูกประเมิน VAT ได้ ดูข้อ 3 และ 7.4)

6. จด VAT แล้วต้องทำอะไรบ้าง

6.1 ใบกำกับภาษีต้องมีอะไร

มาตรา 86/4 กำหนดรายการขั้นต่ำของใบกำกับภาษีเต็มรูป

1. คำว่า "ใบกำกับภาษี" ในที่เห็นได้เด่นชัด
2. ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ออก
3. ชื่อ ที่อยู่ของผู้ซื้อหรือผู้รับบริการ
4. เลขที่ใบกำกับภาษี และเลขที่เล่ม (ถ้ามี)
5. ชื่อ ชนิด ประเภท ปริมาณ และมูลค่าของสินค้าหรือบริการ
6. จำนวน VAT ที่ แยกออกจากมูลค่าสินค้าหรือบริการ ให้ชัดเจน
7. วัน เดือน ปี ที่ออก
8. ข้อความอื่นที่อธิบดีกำหนด

กิจการค้าปลีกหรือบริการรายย่อยแก่คนจำนวนมาก ออกใบกำกับภาษีอย่างย่อได้ตามมาตรา 86/6 ภายใต้หลักเกณฑ์ที่อธิบดีกำหนด

6.2 ความรับผิดเกิดขึ้นเมื่อไร

วันที่ต้องออกใบกำกับภาษีและนำยอดไปรวมใน ภ.พ.30 ขึ้นกับ "จุดความรับผิด" (Tax Point) ตามมาตรา 78 และ 78/1 ซึ่งต่างกันระหว่างการขายสินค้ากับการให้บริการ เช่น ขายสินค้าโดยทั่วไปความรับผิดเกิดเมื่อส่งมอบ ส่วนบริการโดยทั่วไปเกิดเมื่อได้รับชำระ อ่านครบทุกกรณีได้ที่ Tax Point จุดความรับผิดในการเสียภาษีมูลค่าเพิ่ม

6.3 ภาษีซื้อที่ห้ามนำมาหัก

มาตรา 82/5 ไม่ให้นำภาษีซื้อต่อไปนี้มาหักภาษีขาย

สรุปคือ ขอใบกำกับภาษีเต็มรูปที่ระบุชื่อกิจการของเราทุกครั้ง และตรวจชื่อ ที่อยู่ เลขผู้เสียภาษีให้ถูกต้องก่อนรับเอกสาร

7. ตัวอย่าง: ร้านขายเสื้อผ้าออนไลน์ยอดขายข้าม 1.8 ล้านกลางปี

สมมติคุณเอ เป็นบุคคลธรรมดา ขายเสื้อผ้าผ่านหน้าร้านออนไลน์และ Marketplace สินค้าทั้งหมดต้องเสีย VAT ยังไม่ได้จดทะเบียน (ตัวเลขสมมติเพื่อประกอบความเข้าใจ)

7.1 นับยอดสะสม

ยอดสะสมเกิน 1,800,000 บาทในวันที่ 20 สิงหาคม คุณเอต้องยื่น ภ.พ.01 ภายใน 30 วันนับจากวันนั้น หรือประมาณวันที่ 19 กันยายน ไม่ต้องรอสิ้นปี และไม่ใช่ "ปีหน้าค่อยจด"

7.2 จดทะเบียนแล้ว เดือนแรกเป็นอย่างไร

สมมติคุณเอยื่นจดทะเบียนในต้นเดือนกันยายน และใบ ภ.พ.20 ระบุให้มีผลวันที่ 10 กันยายน ช่วงวันที่ 10–30 กันยายน

• ยอดขายก่อน VAT 200,000 บาท ภาษีขาย 7% = 14,000 บาท
• ซื้อสินค้าจากโรงงานที่จด VAT ราคาก่อน VAT 120,000 บาท มีใบกำกับภาษีระบุชื่อคุณเอ ภาษีซื้อ = 8,400 บาท

ยอดขายช่วง 20 สิงหาคม ถึง 9 กันยายน (ก่อนวันที่ใบทะเบียนมีผล) เป็นช่วงที่ยอดเกินเกณฑ์แล้ว ตามแนววินิจฉัยในข้อ 3 ภาษีของช่วงนี้ยังเป็นความเสี่ยงที่ต้องคำนวณและพิจารณาแก้ไขกับสรรพากร ตัวเลขข้างต้นไม่รวมช่วงดังกล่าว

ยื่น ภ.พ.30 ของเดือนกันยายน ภายในวันที่ 15 ตุลาคม หรือถ้ายื่นทางอินเทอร์เน็ต ภายในวันที่ 23 ตุลาคม และต่อจากนั้นต้องยื่นทุกเดือน

7.3 ผลต่อราคาขาย

ถ้าคุณเอขายเสื้อตัวละ 590 บาท และไม่อยากขึ้นราคา ต้องถือว่า 590 บาทเป็นราคาที่รวม VAT แล้ว (มาตรา 82/4 วรรคสอง ไม่ห้ามแสดงราคาที่รวม VAT)

• รายได้ที่เป็นของร้านจริง = 590 × 100 ÷ 107 = 551.40 บาท
• VAT ที่ต้องนำส่ง (ก่อนหักภาษีซื้อ) = 38.60 บาท

ถ้าต้นทุนส่วนใหญ่ซื้อจากผู้ที่ไม่ได้จด VAT ภาษีซื้อจะมีน้อย ส่วนต่างนี้จะกลายเป็นต้นทุนที่ลดกำไรเกือบเต็มจำนวน การวางแผนราคาและเลือกซัพพลายเออร์ที่ออกใบกำกับภาษีได้ จึงควรทำตั้งแต่ก่อนยอดจะข้ามเกณฑ์

7.4 ถ้าคุณเอไม่จด

สมมติคุณเอไม่จดทะเบียน และขายต่อไปเดือนละประมาณ 300,000 บาท จนสรรพากรตรวจพบในอีก 6 เดือน

• สรรพากรมีอำนาจประเมินภาษีเมื่อปรากฏว่าผู้ที่ต้องจดทะเบียนตามมาตรา 85/1 ไม่ได้จด (มาตรา 88(6)) และจัดทำรายการลงในแบบแทนได้ตามหลักฐาน (มาตรา 88/2)
• กรมสรรพากรวินิจฉัยในข้อหารือ กค 0702/7643 ว่าผู้ที่รายรับเกิน 1.8 ล้านบาทแล้วไม่จดทะเบียน ต้องรับผิดเสียภาษีเป็นรายเดือนภาษีย้อนหลังตั้งแต่เดือนที่มีหน้าที่ และต้องเสียเบี้ยปรับตามมาตรา 89(1) ทุกเดือนภาษีที่ไม่ได้จด แม้บางเดือนไม่มียอดขาย (เดือนละ 1,000 บาท)
• ฐานที่ใช้คิดภาษี ขึ้นกับการประเมินของเจ้าพนักงาน ผู้เขียนไม่พบข้อหารือที่ระบุว่าต้องคิด 7% บวกเพิ่มจากยอดขาย หรือถือว่ายอดขายรวม VAT แล้วและคิด 7/107 ตัวอย่างนี้จึงแสดงทั้งสองกรณี ถ้าคิด 7% จากยอดขายเดือนละ 300,000 บาท ภาษีแต่ละเดือนเท่ากับ 21,000 บาท ถ้าถือว่ายอดขายรวม VAT แล้ว (300,000 × 7 ÷ 107) ภาษีเท่ากับ 19,626.17 บาท ซึ่งคุณเอไม่ได้เก็บจากลูกค้าเลย
• เบี้ยปรับ ตามมาตรา 89(1) อีก 2 เท่าของภาษีในแต่ละเดือน หรือ 1,000 บาทต่อเดือน แล้วแต่อย่างใดมากกว่า คือ 42,000 บาทต่อเดือน (กรณีคิด 7%) หรือ 39,252.34 บาทต่อเดือน (กรณีคิด 7/107)
• เงินเพิ่ม ตามมาตรา 89/1 อีก 1.5% ต่อเดือนของภาษีที่ค้าง นับจากพ้นกำหนดยื่นแบบของแต่ละเดือน (ไม่เกินจำนวนภาษี)

รวม 6 เดือน ภาษีกับเบี้ยปรับอย่างเดียวอยู่ที่ราว 378,000 บาท (คิด 7%) หรือราว 353,271 บาท (คิด 7/107) ยังไม่รวมเงินเพิ่ม ตัวเลขจริงขึ้นอยู่กับวิธีที่เจ้าพนักงานคำนวณฐานภาษี ภาษีซื้อที่พิสูจน์ได้ และการลดเบี้ยปรับตามระเบียบที่อธิบดีกำหนด (มาตรา 89 วรรคท้าย) แต่ภาพรวมชัดเจนว่าการจดช้าแพงกว่าการจดตรงเวลามาก

8. บทลงโทษเมื่อไม่ปฏิบัติตาม

เบี้ยปรับตามมาตรา 89 อาจงดหรือลดลงได้ตามระเบียบที่อธิบดีกำหนด ถ้ารู้ตัวว่าจดช้า การติดต่อสรรพากรเองก่อนถูกตรวจพบมักอยู่ในสถานะที่ดีกว่า ควรให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยรวบรวมยอดขายและภาษีซื้อย้อนหลังก่อนเข้าพบ

9. เลิกกิจการ หรือขอถอนทะเบียน VAT

การ "ออกจากระบบ VAT" มี 2 ทางที่ใช้แบบฟอร์มคนละแบบ

ภ.พ.09 ยังใช้แจ้งการเปลี่ยนแปลงอื่น เช่น หยุดประกอบกิจการชั่วคราวติดต่อกันเกิน 30 วัน (แจ้งภายใน 15 วัน ตามมาตรา 85/12) โอนกิจการ หรือเปลี่ยนชื่อและที่ตั้ง

สิ่งที่ต้องรู้ก่อนเลิกหรือถอนทะเบียน

1. หน้าที่ยังไม่จบในวันที่ยื่น ผู้ประกอบการยังต้องรับผิดในฐานะผู้ประกอบการจดทะเบียน และต้องยื่น ภ.พ.30 ต่อไป จนกว่าอธิบดีจะสั่งขีดชื่อออกจากทะเบียน (มาตรา 85/18, 85/19 และคำเตือนในแบบ ภ.พ.08)
2. สินค้าคงเหลือและทรัพย์สินในวันเลิกกิจการ ถือเป็นการขาย ตามมาตรา 77/1(8)(ฉ) จึงอาจต้องเสีย VAT จากสต็อกและทรัพย์สินที่เหลืออยู่ แบบ ภ.พ.08 ก็ให้เจ้าหน้าที่ตรวจสินค้าคงเหลือ เครื่องจักร และทรัพย์สินอื่นตามราคาตลาดด้วย
3. ขึ้นปีใหม่แล้วยอดไม่ถึง 1.8 ล้าน ไม่ได้ทำให้หลุดจากระบบอัตโนมัติ ต้องยื่นขอถอนและรอคำสั่งอนุมัติ ระหว่างนั้นต้องปฏิบัติตามหน้าที่ทุกข้อ
4. บริษัทที่จดทะเบียนเลิกกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า ต้องแจ้งเลิกกิจการกับสรรพากรด้วย สองหน่วยงานนี้แยกกัน

10. จด VAT ในนามบุคคลธรรมดา หรือเปลี่ยนเป็นบริษัท

เกณฑ์ 1.8 ล้านบาทใช้กับทั้งบุคคลธรรมดาและบริษัท การเปลี่ยนเป็นบริษัทจึงไม่ได้ช่วยให้พ้นหน้าที่จด VAT หน้าที่ที่ต่างกันจริงอยู่ที่ ภาษีเงินได้ บุคคลธรรมดาเสียภาษีเงินได้ในอัตราก้าวหน้าถึง 35% ขณะที่บริษัทเสียจากกำไรสุทธิ และ SME ได้อัตราลดหลั่น

ผู้ประกอบการที่ยอดขายข้าม 1.8 ล้านบาท มักเป็นช่วงเดียวกับที่ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเริ่มสูงขึ้น จึงเป็นจังหวะที่ควรเปรียบเทียบทั้งสองรูปแบบ ทดลองใส่ตัวเลขของคุณใน เครื่องคำนวณภาษี บุคคลธรรมดา vs บริษัท แล้วนำผลไปคุยกับผู้ทำบัญชีก่อนตัดสินใจ เพราะการตั้งบริษัทมีต้นทุนทำบัญชีและสอบบัญชีเพิ่มขึ้น และถ้าย้ายกิจการจากบุคคลธรรมดาไปบริษัท ต้องดูเรื่องการโอนกิจการและทะเบียน VAT เดิมด้วย

อ่านต่อ: เปลี่ยนสำนักงานบัญชีอย่างไรให้ปลอดภัย: สัญญาณเตือน จังหวะที่เหมาะ และเช็กลิสต์ส่งมอบงานบัญชี · ภ.พ.30 คืออะไร ยื่นอย่างไร: คำนวณภาษีขายหักภาษีซื้อ ภาษีซื้อต้องห้าม ยื่นเพิ่มเติม และเบี้ยปรับเงินเพิ่ม

คำถามที่พบบ่อย

1. รายได้ 1.8 ล้านบาท คิดจากยอดขายหรือกำไร

คิดจากยอดขายหรือรายรับ ไม่ใช่กำไร ร้านที่ขายได้ 2 ล้านบาทแต่มีกำไรเพียง 100,000 บาท ก็เกินเกณฑ์แล้ว ให้นับยอดขายสินค้าหรือบริการที่ต้องเสีย VAT จากทุกช่องทางรวมกัน ทั้งหน้าร้าน ออนไลน์ และ Marketplace

2. ยอดขายเกิน 1.8 ล้านในเดือนพฤศจิกายน ขึ้นปีใหม่ค่อยจดได้ไหม

ไม่ได้ ต้องยื่น ภ.พ.01 ภายใน 30 วันนับแต่วันที่รายรับเกิน (มาตรา 85/1) การรอถึงปีใหม่ทำให้มีช่วงที่ประกอบกิจการโดยไม่จดทะเบียน ซึ่งเสี่ยงต่อการถูกประเมินภาษีพร้อมเบี้ยปรับตามมาตรา 89(1) ยอดสะสมที่เริ่มนับใหม่ทุกปีปฏิทินไม่ได้ยกเลิกหน้าที่ที่เกิดขึ้นแล้ว

3. ขายของออนไลน์อยู่บ้าน ไม่มีหน้าร้าน จด VAT ได้ไหม

ได้ ใช้บ้านหรือที่พักเป็นสถานประกอบการได้ แนบหลักฐานที่ตั้ง แผนที่ และภาพถ่าย และติดป้ายชื่อผู้ประกอบการไว้ในที่เปิดเผย ถ้าเป็นห้องชุดต้องมีหนังสือรับรองจากนิติบุคคลอาคารชุด หรือเข้าหลักเกณฑ์เฉพาะสำหรับผู้ขายออนไลน์ตามประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 57 ข้อ 4/1 อ่านเรื่องภาษีของผู้ขายผ่าน Shopee Lazada TikTok Shop เพิ่มได้ที่ การทำบัญชีขายของออนไลน์ผ่าน Marketplace

4. จด VAT แล้ว เดือนไหนไม่มียอดขาย ต้องยื่น ภ.พ.30 ไหม

ต้องยื่น มาตรา 83 กำหนดให้ยื่นทุกเดือนภาษี ไม่ว่าเดือนนั้นจะขายสินค้าหรือให้บริการหรือไม่ เดือนที่ไม่มียอดให้ยื่นแบบที่มียอดเป็นศูนย์ และถ้ามีภาษีซื้อในเดือนนั้นก็ยกไปเป็นเครดิตได้ การไม่ยื่นมีเบี้ยปรับตามมาตรา 89(2) และโทษปรับทางอาญาไม่เกิน 2,000 บาทตามมาตรา 90(2)

5. ขายสินค้าเกษตรสดอย่างเดียว ยอดเกิน 1.8 ล้าน ต้องจดไหม

ไม่ต้องจด ถ้าสินค้าเข้าข้อยกเว้นตามมาตรา 81(1)(ก) หรือ (ข) เช่น ผักผลไม้ เนื้อสัตว์ ไข่ ที่อยู่ในสภาพสด แต่ถ้าแปรรูปหรือบรรจุจนไม่ใช่สภาพสด หรือขายสินค้าอื่นปนด้วย ให้แยกยอดส่วนที่ต้องเสีย VAT มานับเทียบกับ 1.8 ล้าน ผู้ขายสินค้ายกเว้นกลุ่มนี้ยังมีสิทธิจดโดยสมัครใจได้ตามมาตรา 81/3(1)

6. จด VAT โดยสมัครใจแล้วไม่คุ้ม ยกเลิกได้เมื่อไร

ยกเลิกทันทีไม่ได้ ผู้ที่จดโดยสมัครใจตามมาตรา 81/3 จะเลิกเสีย VAT ได้ต่อเมื่อขอถอนทะเบียนด้วย ภ.พ.08 และอธิบดีอนุมัติแล้ว โดยต้องเสีย VAT ติดต่อกันมาตามระยะเวลาที่กำหนด (แบบ ภ.พ.08 ระบุไม่น้อยกว่า 2 ปี) และมีรายรับต่ำกว่า 1.8 ล้านบาทตลอดช่วงนั้น ระหว่างรออนุมัติยังต้องยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน

7. ยังไม่ได้จด VAT แต่ลูกค้าขอใบกำกับภาษี ออกให้ได้ไหม

ออกไม่ได้ มาตรา 86/13 ห้ามผู้ที่ไม่ได้จดทะเบียนออกใบกำกับภาษี ถ้าออกจะถูกประเมินภาษีตามจำนวนในเอกสาร เบี้ยปรับ 2 เท่า และมีโทษจำคุก 3 เดือนถึง 7 ปี ให้ออกเป็นใบเสร็จรับเงินหรือบิลเงินสดแทน และถ้าลูกค้าธุรกิจต้องการใบกำกับภาษีเป็นประจำ ให้พิจารณาจด VAT โดยสมัครใจ

ให้ Tawan Consultant ช่วยดูแลเรื่องนี้

ทีมบัญชีของ ตะวัน คอนซัลแทนท์ (Tawan Consultant) ช่วยผู้ประกอบการนับยอดรายรับเทียบเกณฑ์ 1.8 ล้าน ตรวจว่ากิจการเข้าข้อยกเว้นหรือไม่ ยื่น ภ.พ.01 วางระบบใบกำกับภาษีและรายงานภาษี ยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน แก้ไขกรณีจด VAT ช้า และดำเนินการถอนทะเบียนหรือเลิกกิจการ

• โทร: 096-692-2528
• LINE: @962iwlqe
• ที่อยู่: 34 ซอยเพชรเกษม 28 แยก 16 แขวงปากคลองภาษีเจริญ เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร 10160
• เวลาทำการ: จันทร์–ศุกร์ 8:30–17:30
• เว็บไซต์: www.tawanconsultant.com

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือภาษีสำหรับกรณีเฉพาะ กฎหมายและแนวปฏิบัติอาจเปลี่ยนแปลง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ

แหล่งอ้างอิง

1. ประมวลรัษฎากร มาตรา 77-79 (มาตรา 77/1(8)(ฉ), 78, 78/1) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5205.html
2. ประมวลรัษฎากร มาตรา 80-82 (มาตรา 80, 80/1, 81, 81/1, 81/2, 81/3, 82/3, 82/4, 82/5) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5206.html
3. ประมวลรัษฎากร มาตรา 83-84 (มาตรา 83 การยื่น ภ.พ.30) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5207.html
4. ประมวลรัษฎากร มาตรา 85-86/14 (มาตรา 85, 85/1, 85/3, 85/4, 85/6-85/8, 85/10, 85/12, 85/15, 85/18, 85/19, 86, 86/4, 86/6, 86/13) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5208.html
5. ประมวลรัษฎากร มาตรา 87-90/5 (มาตรา 87, 87/3, 88, 88/1, 88/2, 89, 89/1, 90, 90/1, 90/2, 90/3, 90/4) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5209.html
6. พระราชกฤษฎีกาฯ ว่าด้วยการกำหนดมูลค่าของฐานภาษีของกิจการขนาดย่อมซึ่งได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 432) พ.ศ. 2548 มาตรา 4 และ 5 https://www.rd.go.th/22646.html
7. พระราชกฤษฎีกาฯ ว่าด้วยการลดอัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 807) พ.ศ. 2569 (คงอัตราร้อยละ 6.3 ถึง 30 กันยายน 2570) ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 143 ตอนที่ 50 ก https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/dc807.pdf
8. การลดอัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม เป็นอัตราร้อยละ 7 (อัตรา 6.3% บวกภาษีท้องถิ่น 1 ใน 9) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/35772.html
9. ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 57) หลักเกณฑ์การยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มและการออกใบทะเบียน (ข้อ 1, 4, 4/1, 5) https://www.rd.go.th/3392.html
10. ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง การขยายกำหนดเวลาการยื่นแบบแสดงรายการและชำระภาษีผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต (ฉบับที่ 7) ข้อ 1.6 (ภ.พ.30 ภายในวันที่ 23) https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/mofexpandfornet7A.pdf
11. ผู้มีหน้าที่จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และกำหนดเวลาการจดทะเบียน กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/7061.html และข้อหารือ กค 0702/7643 (14 ตุลาคม 2557) กรณีไม่จดทะเบียนเมื่อรายรับเกิน 1.8 ล้านบาท https://www.rd.go.th/54144.html และข้อหารือ กค 0702/พ./1000 (24 มีนาคม 2551) การนับมูลค่าฐานภาษีตามมาตรา 79/3 https://www.rd.go.th/37851.html
12. ผู้ประกอบกิจการที่ได้รับยกเว้น แต่มีสิทธิขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม และผู้ประกอบการที่ไม่ต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/7059.html และ https://www.rd.go.th/7060.html
13. วิธีการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ช่องทางอินเทอร์เน็ตและกระดาษ) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/7058.html พร้อมสถานที่จดทะเบียน https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/vat/VAT04.pdf และเอกสารที่ใช้จดทะเบียน https://www.rd.go.th/fileadmin/tax_pdf/vat/VAT05_021068.pdf
14. ใบทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.20) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/7055.html
15. หน้าที่ของผู้ประกอบการจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/7051.html
16. สถานที่และกำหนดเวลาการยื่นแจ้งแก้ไขเปลี่ยนแปลงทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.09) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/vat/VAT08.pdf
17. ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร เกี่ยวกับภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 42) ภาษีซื้อที่ไม่ให้นำมาหักตามมาตรา 82/5 (6) ข้อ 2(1) https://www.rd.go.th/3398.html
18. แบบคำขอถอนทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.08) และแบบแจ้งการเปลี่ยนแปลงทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (ภ.พ.09) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/fileadmin/tax_pdf/request/2568/pp08_010968.pdf และ https://www.rd.go.th/fileadmin/tax_pdf/request/2568/pp09_010968.pdf