บัญชีและภาษีร้านเสริมสวย ร้านทำเล็บ สปา และร้านนวด: หักเหมา 60% ได้ไหม ค่าคอมช่างหัก ณ ที่จ่ายอย่างไร ต้องจด VAT เมื่อไร

ถ้าคุณเปิดร้านเสริมสวย ร้านทำเล็บ ร้านนวด หรือสปาในนามบุคคลธรรมดา รายได้จากร้านคือ เงินได้ประเภทที่ 8 (มาตรา 40(8)) ซึ่งต้องนำไปยื่นภาษีทั้งกลางปี (ภ.ง.ด.94) และปลายปี (ภ.ง.ด.90) เรื่องที่ควรรู้ก่อนคือ กฎหมายให้ หักค่าใช้จ่ายแบบเหมา 60% ได้เฉพาะกิจการที่ระบุไว้ในพระราชกฤษฎีกา (ฉบับที่ 11) มาตรา 8 ซึ่งเขียนว่า "การดัด ตัด แต่งผม หรือตกแต่งร่างกาย" ตามความเห็นของสำนักงาน ร้านเสริมสวย ร้านทำเล็บ ร้านนวด และสปา ใช้หักเหมา 60% ตามข้อ (8) ได้ เพราะเป็นงานที่ทำกับร่างกายและดูแลร่างกายลูกค้า อย่างไรก็ตาม ม.8 ไม่ได้เขียนคำว่า "นวด" หรือ "สปา" ไว้ตรง ๆ เจ้าของร้านจึงควรเก็บบันทึกรายจ่ายไว้ และเทียบกับการหักตามจริง (ม.8 ทวิ) ถ้าต้นทุนจริงสูงกว่า 60%

เรื่องที่สองคือเงินที่จ่ายให้ช่าง ช่างที่เป็นลูกจ้างของร้าน ได้เงินเดือนบวกค่าคอมมิชชั่น เงินทั้งหมดเป็นเงินได้ 40(1) ร้านมีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่ายและยื่น ภ.ง.ด.1 ทุกเดือน ส่วนช่างอิสระที่เช่าเก้าอี้หรือเช่าพื้นที่ในร้านแล้วรับลูกค้าเอง ช่างคนนั้นเป็นผู้ประกอบกิจการเอง และร้านมีรายได้เป็นค่าเช่า บทความนี้สรุปทั้งสองเรื่อง พร้อม VAT รายงานเงินสดรับ-จ่าย ประกันสังคม ใบอนุญาตสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ และตัวอย่างตัวเลข โดยอ้างอิงประมวลรัษฎากรและกฎหมายที่เกี่ยวข้อง (ดูแหล่งอ้างอิงท้ายบทความ)

สรุปสั้นที่สุด: รายได้ร้านในนามบุคคลธรรมดา = 40(8) · ทำผม ตัดผม ตกแต่งร่างกาย (รวมทำเล็บ แต่งหน้า ต่อขนตา) หักเหมา 60% ได้ (พ.ร.ฎ. 11 ม.8(8)) · ขายสินค้าที่ซื้อมาขายไป หักเหมา 60% (ม.8(25)) · นวดและสปา สำนักงานถือเป็น "ตกแต่งร่างกาย" ตามข้อ (8) หักเหมา 60% เช่นกัน (ม.8 ไม่ได้ระบุคำว่านวด/สปาตรง ๆ จึงควรเก็บหลักฐานรายจ่ายไว้เทียบหักตามจริง ม.8 ทวิ) · ค่าจ้างและค่าคอมของช่างที่เป็นลูกจ้าง = 40(1) หัก ณ ที่จ่ายตาม ม.50(1) ยื่น ภ.ง.ด.1 ภายใน 7 วันของเดือนถัดไป · รายรับรวมบริการและขายสินค้าเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องจด VAT ภายใน 30 วัน · ร้านนวดและสปาต้องมีใบอนุญาตตาม พ.ร.บ.สถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559

1. รายได้ร้านเป็นเงินได้ประเภทไหน หักค่าใช้จ่ายได้เท่าไร

ประมวลรัษฎากร มาตรา 40(8) นิยามเงินได้ประเภทนี้ว่า "เงินได้จากการธุรกิจ การพาณิชย์ การเกษตร การอุตสาหกรรม การขนส่ง หรือการอื่นนอกจากที่ระบุไว้ใน (1) ถึง (7)" เจ้าของร้านที่เปิดร้านเอง รับเงินจากลูกค้าเอง และรับความเสี่ยงของกิจการเอง จึงมีเงินได้ประเภทนี้

วิธีหักค่าใช้จ่ายของเงินได้ 40(8) อยู่ในพระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการกำหนดค่าใช้จ่ายที่ยอมให้หักจากเงินได้พึงประเมิน (ฉบับที่ 11) พ.ศ. 2502

• มาตรา 8 ระบุกิจการ 43 รายการที่หักเหมาได้ ส่วนใหญ่อัตรา 60%
• มาตรา 8 ทวิ เงินได้ 40(8) ที่ "มิได้ระบุไว้ในมาตรา 8" ให้หักค่าใช้จ่าย "ตามความจำเป็นและสมควร" หรือก็คือหักตามจริง

1.1 รายการใน พ.ร.ฎ. 11 มาตรา 8 ที่เกี่ยวกับธุรกิจความงาม

รายการที่เกี่ยวข้องกับร้านในกลุ่มนี้ ตามถ้อยคำในพระราชกฤษฎีกา

ในรายการทั้ง 43 ข้อไม่มีคำว่า "เสริมสวย" "นวด" หรือ "สปา" คำที่ใกล้ที่สุดคือข้อ (8) "การดัด ตัด แต่งผม หรือตกแต่งร่างกาย" ซึ่งเป็นข้อที่สำนักงานใช้กับร้านนวดและสปาด้วย (ดูข้อ 1.2)

1.2 แต่ละประเภทร้านควรใช้วิธีไหน

ข้อควรระวัง: ทำเล็บ แต่งหน้า และต่อขนตาเป็นงาน "ตกแต่งร่างกาย" จึงเข้าข้อ (8) และหักเหมา 60% ได้ ส่วนนวดและสปา เป็นความเห็นของสำนักงานว่างานนวดและสปาทำกับและดูแลร่างกายลูกค้า จึงถือเป็น "ตกแต่งร่างกาย" ตามข้อ (8) และหักเหมา 60% ได้ แต่ ม.8 ไม่ได้เขียนคำว่า "นวด" หรือ "สปา" ไว้ตรง ๆ เจ้าของร้านจึงควรเก็บบันทึกรายจ่ายและใบเสร็จไว้ครบ เพื่อเทียบกับการหักตามจริง (ม.8 ทวิ) ถ้าต้นทุนจริงสูงกว่า 60%

1.3 หักตามจริงเมื่อต้นทุนสูงกว่า 60%

พ.ร.ฎ. 11 มาตรา 8 วรรคท้ายให้ผู้มีเงินได้ที่ "แสดงหลักฐานต่อเจ้าพนักงานประเมินและพิสูจน์ได้ว่ามีค่าใช้จ่ายมากกว่านั้น" หักค่าใช้จ่ายตามความจำเป็นและสมควรได้ แต่ถ้าหลักฐานที่นำมาพิสูจน์ปรากฏว่ามีรายจ่ายน้อยกว่าอัตราเหมา "ก็ให้ถือว่ามีค่าใช้จ่ายเพียงเท่าหลักฐานที่นำมาพิสูจน์"

ในทางปฏิบัติ ร้านที่มีค่าเช่าทำเลดี จ้างช่างหลายคน และใช้น้ำยาเกรดสูง อาจมีต้นทุนจริงเกิน 60% ของรายรับ การหักตามจริงจะได้ประโยชน์กว่า แต่ต้องมีใบเสร็จ สัญญาเช่า หลักฐานการจ่ายเงินเดือน และรายงานรับ-จ่ายครบ ถ้าหลักฐานไม่ครบ อาจถูกตัดเหลือเท่าที่พิสูจน์ได้ ซึ่งอาจต่ำกว่า 60%

1.4 อุปกรณ์และค่าตกแต่งร้าน

ถ้าใช้วิธีหักตามจริง พ.ร.ฎ. 11 มาตรา 8 กำหนดให้นำมาตรา 65 ทวิ และ 65 ตรี (หลักเกณฑ์รายจ่ายของบริษัท) มาใช้โดยอนุโลม ค่าตกแต่งร้าน เก้าอี้ทำผม เตียงนวด เครื่องอบไอน้ำ ซึ่งใช้งานได้หลายปี จึงควรตัดเป็นค่าเสื่อมราคา ไม่ใช่ลงเป็นค่าใช้จ่ายทั้งก้อนในปีที่ซื้อ ส่วนรายจ่ายส่วนตัว เช่น ค่าอาหารของเจ้าของร้าน หรือเครื่องสำอางที่ใช้เอง หักไม่ได้

2. ค่าจ้างและค่าคอมของช่าง: ลูกจ้าง 40(1) หรือช่างอิสระ

ร้านเสริมสวยและร้านนวดส่วนใหญ่จ่ายเงินช่างเป็นเปอร์เซ็นต์จากยอดบริการ ภาษีของเงินก้อนนี้ขึ้นอยู่กับ ความสัมพันธ์ระหว่างร้านกับช่าง ไม่ใช่ชื่อที่เรียก

2.1 นิยามตามกฎหมาย

ค่าคอมมิชชั่นที่จ่ายให้ลูกจ้างเป็น "เงิน … บรรดาที่ได้เนื่องจากการจ้างแรงงาน" จึงเป็น 40(1) เหมือนเงินเดือน ไม่ได้แยกเป็นเงินได้อีกประเภท

ประมวลรัษฎากรไม่ได้กำหนดเกณฑ์ตายตัวว่าช่างแบบไหนเป็นลูกจ้าง ต้องดูข้อเท็จจริงทั้งหมด เช่น ใครกำหนดเวลาทำงาน ใครเป็นเจ้าของลูกค้า ใครรับเงิน ใครออกใบเสร็จ และใครรับความเสี่ยงถ้าไม่มีลูกค้า ควรทำสัญญาเป็นลายลักษณ์อักษรให้ตรงกับวิธีทำงานจริง

2.2 ช่างที่เป็นลูกจ้าง: หักภาษีตามมาตรา 50(1)

ประมวลรัษฎากร มาตรา 50 ให้ "บุคคล ห้างหุ้นส่วน บริษัท … ผู้จ่ายเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40" หักภาษีไว้ทุกคราวที่จ่าย ข้อนี้ใช้กับเจ้าของร้านที่เป็นบุคคลธรรมดาด้วย ไม่ได้ใช้เฉพาะบริษัท

สำหรับเงินได้ 40(1) และ 40(2) มาตรา 50(1) ให้คำนวณแบบ "เสมือนจ่ายทั้งปี" ตามคำชี้แจงแบบ ภ.ง.ด.1 ของกรมสรรพากร

1. นำเงินที่จ่ายแต่ละคราวคูณจำนวนคราวที่จ่ายต่อปี (จ่ายรายเดือนคูณ 12)
2. คำนวณภาษีทั้งปีตามมาตรา 48(1) คือหักค่าใช้จ่าย หักลดหย่อนตามที่ลูกจ้างแจ้ง แล้วใช้อัตราก้าวหน้า
3. หารภาษีทั้งปีด้วยจำนวนคราว ได้เท่าไรหักไว้เท่านั้น
4. ค่าคอมที่ไม่เท่ากันทุกเดือนทำให้เงินได้เปลี่ยน ต้องคำนวณใหม่ทุกคราว (คำชี้แจง ภ.ง.ด.1 ข้อ 2.4)

ยื่นแบบ ภ.ง.ด.1 พร้อมนำส่งภาษีภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนของเดือนที่จ่ายเงิน ไม่ว่าจะหักภาษีไว้หรือไม่ก็ตาม (มาตรา 52 และคำชี้แจงแบบ ภ.ง.ด.1) นอกจากนี้ มาตรา 58(2) ให้ผู้มีหน้าที่หักภาษีตามมาตรา 50 ยื่นรายการสรุปเงินได้ 40(1) (2) ที่จ่ายทั้งปี (ภ.ง.ด.1ก) ซึ่งตัวบทกำหนดให้ยื่นภายในเดือนมกราคมของปีถัดไป

ถ้าร้านไม่หักหรือหักไม่ครบ มาตรา 54 ให้ผู้จ่าย "ต้องรับผิดร่วมกับผู้มีเงินได้" ในภาษีที่ขาด ร้านจึงไม่ควรละเลยแม้ช่างจะบอกว่าไม่ต้องหัก

2.3 ช่างที่ไม่ใช่ลูกจ้าง แต่ร้านเป็นคนเก็บเงินจากลูกค้า

ถ้าร้านเป็นคู่สัญญากับลูกค้า ออกใบเสร็จในนามร้าน แล้วแบ่งเปอร์เซ็นต์ให้ช่างที่ไม่ใช่ลูกจ้าง เงินที่ร้านจ่ายมักเข้าลักษณะ "การรับทำงานให้" ตาม 40(2) ซึ่งมาตรา 50(1) ให้หักภาษีด้วยวิธีเดียวกับเงินเดือน และยื่นใน ภ.ง.ด.1 เช่นกัน (แบบ ภ.ง.ด.1 แยกช่อง "เงินได้ตามมาตรา 40 (2) กรณีผู้รับเงินได้เป็นผู้อยู่ในประเทศไทย")

ถ้าช่างคนนั้นประกอบกิจการของตัวเองจริง และร้านซึ่งเป็น นิติบุคคล จ้างให้ทำงานเป็นชิ้น ๆ การจ่ายอาจเป็นค่าจ้างทำของหรือค่าบริการ 40(8) ซึ่งคำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528 ข้อ 8 และข้อ 12/1 ให้นิติบุคคลผู้จ่ายหักภาษี 3% ข้อกำหนดนี้ใช้กับผู้จ่ายที่เป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ไม่ใช่ร้านที่เป็นบุคคลธรรมดา และถ้าหักและนำส่งผ่านระบบ e-Withholding Tax อัตรา 3% ลดเหลือ 1% สำหรับการจ่ายตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ถึง 31 ธันวาคม 2570 (ข่าวกรมสรรพากร ฉบับที่ 14/2569) ถ้าไม่ได้จ่ายผ่านระบบนี้ หัก 3% ตามปกติ

เส้นแบ่งระหว่าง 40(2) กับ 40(8) ในกรณีนี้ไม่มีคำวินิจฉัยที่ระบุอาชีพช่างเสริมสวยไว้โดยตรง ควรให้ผู้ทำบัญชีพิจารณาจากสัญญาและวิธีทำงานจริงก่อนเลือกแบบหักภาษี

2.4 ช่างเช่าเก้าอี้ (chair rental) รับลูกค้าเอง

รูปแบบนี้ช่างจ่ายค่าเช่าเก้าอี้หรือพื้นที่ให้ร้านเป็นรายเดือน แล้วรับลูกค้าและเก็บเงินเอง

ร้านที่เช่าตึกมาแล้วแบ่งเก้าอี้ให้ช่างเช่าต่อ จึงเข้าลักษณะให้เช่าช่วง ซึ่งหักค่าใช้จ่ายต่างจากกรณีเจ้าของตึก ส่วนพื้นที่ในร้านจะนับเป็นสิ่งปลูกสร้าง (30%) หรือเก้าอี้เป็นทรัพย์สินอื่น (10%) ขึ้นกับลักษณะการให้เช่าจริง ควรให้ผู้ทำบัญชีพิจารณาเป็นรายกรณี ถ้าค่าเช่าเก้าอี้รวมค่าน้ำยา ค่าไฟ หรือบริการอื่นด้วย ควรแยกในสัญญาว่าส่วนไหนเป็นค่าเช่า ส่วนไหนเป็นค่าบริการหรือค่าสินค้า เพราะแต่ละส่วนเป็นเงินได้คนละประเภท

ส่วนการหักภาษี ณ ที่จ่ายค่าเช่า ท.ป.4/2528 ข้อ 6 ให้ นิติบุคคล ที่จ่ายค่าเช่าทรัพย์สินให้บุคคลธรรมดาหัก 5% ช่างที่เป็นบุคคลธรรมดาจ่ายค่าเช่าให้ร้านจึงไม่อยู่ในข้อนี้ แต่ถ้าร้านของคุณเป็นบริษัทและเช่าตึกจากเจ้าของที่เป็นบุคคลธรรมดา บริษัทต้องหัก 5% ทุกครั้งที่จ่ายค่าเช่า

3. คำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของเจ้าของร้าน

3.1 สูตร 2 วิธี เสียตามวิธีที่ได้ยอดสูงกว่า

วิธีที่ 1 เงินได้ − ค่าใช้จ่าย − ค่าลดหย่อน = เงินได้สุทธิ แล้วคูณอัตราก้าวหน้า (มาตรา 48(1))

วิธีที่ 2 ถ้าเงินได้พึงประเมินทุกประเภทที่ไม่ใช่ 40(1) รวมกันตั้งแต่ 120,000 บาท ให้คำนวณ 0.5% ของยอดนั้นด้วย (มาตรา 48(2)) ถ้าคำนวณแล้วไม่เกิน 5,000 บาท ได้รับยกเว้นภาษีตามวิธีที่ 2 แต่ยังต้องเสียตามวิธีที่ 1 ผลคือวิธีที่ 2 มีผลจริงเมื่อเงินได้กลุ่มนี้เกิน 1,000,000 บาท

3.2 ตัวอย่าง: ร้านทำผม ทำเล็บ และนวด ในนามบุคคลธรรมดา

สมมติร้านของคุณสมใจ ปีภาษีหนึ่งมีรายได้ดังนี้ (ตัวเลขสมมติเพื่อประกอบความเข้าใจ)

• ค่าบริการทำผมและทำเล็บ 1,200,000 บาท
• ขายแชมพู ทรีตเมนต์ และน้ำยาทาเล็บที่ซื้อมาขาย 300,000 บาท
• ค่าบริการนวดเท้าและนวดไทย 200,000 บาท
• ใช้เฉพาะค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท (มาตรา 47(1)(ก))

เสียตามวิธีที่ 1 คือ 45,500 บาท ถ้ายื่น ภ.ง.ด.94 ไปแล้วในเดือนกันยายน ให้นำภาษีที่ชำระไว้มาเครดิตออกตอนยื่น ภ.ง.ด.90

ลองเทียบกับการหักตามจริงทั้งร้าน: ถ้าค่าเช่า เงินเดือนช่าง ค่าน้ำยา และค่าเสื่อมราคาของงานผมและเล็บรวมกันจริง 900,000 บาท (75% ของรายรับ) การหักตามจริงจะลดเงินได้ส่วนนี้จาก 480,000 เหลือ 300,000 บาท เงินได้สุทธิจะเหลือ 440,000 บาท ภาษีวิธีที่ 1 เท่ากับ 7,500 + (140,000 × 10%) = 21,500 บาท ซึ่งยังสูงกว่าวิธีที่ 2 (8,500 บาท) จึงเสีย 21,500 บาท ลดลงจากเดิม 24,000 บาท แต่มีเงื่อนไขว่าต้องมีหลักฐานทุกบาท ตัวอย่างนี้แสดงว่าร้านที่ต้นทุนสูงควรทำบัญชีรายจ่ายจริงไว้ก่อน แล้วค่อยตัดสินใจตอนยื่นแบบ

ยอดรายรับรวม 1,700,000 บาทในตัวอย่างนี้ยังไม่ถึงเกณฑ์ VAT แต่ใกล้แล้ว ดูข้อ 5

3.3 ตัวอย่าง: หักภาษี ณ ที่จ่ายช่างที่ได้เงินเดือนบวกค่าคอม

ร้านของคุณสมใจจ้างช่างทำผมอาวุโส 1 คน เงินเดือน 15,000 บาท ค่าคอม 35% ของยอดบริการ สมมติเดือนนี้ได้ค่าคอม 35,000 บาท รวม 50,000 บาท ช่างแจ้งใช้เฉพาะค่าลดหย่อนส่วนตัว

ถ้าเดือนถัดไปค่าคอมลดลง ต้องคำนวณใหม่ด้วยยอดของเดือนนั้น ตัวเลขนี้ยังไม่รวมเงินสมทบประกันสังคมที่ลูกจ้างใช้ลดหย่อนได้ ซึ่งร้านควรนำมาคำนวณตามที่ลูกจ้างแจ้ง

4. ยื่นแบบภาษีเงินได้เมื่อไร

ตอนยื่น ภ.ง.ด.94 กฎหมายให้หักลดหย่อนได้กึ่งหนึ่ง (มาตรา 56 ทวิ วรรคสาม) และภาษีที่ชำระไว้ใช้เป็นเครดิตตอนยื่น ภ.ง.ด.90 อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ ภ.ง.ด.94 คืออะไร ใครต้องยื่น และ ใครบ้างต้องยื่นภาษี และยื่นแบบอะไร

5. VAT: เมื่อรายรับเกิน 1.8 ล้านบาท

5.1 เกณฑ์และระยะเวลา

ประมวลรัษฎากร มาตรา 81/1 ยกเว้น VAT ให้ "กิจการขนาดย่อม" และพระราชกฤษฎีกา (ฉบับที่ 432) พ.ศ. 2548 มาตรา 4 กำหนดว่ามูลค่าของฐานภาษีของกิจการขนาดย่อม "จะต้องไม่เกินหนึ่งล้านแปดแสนบาทต่อปี" สำหรับบุคคลธรรมดา "ปี" คือปีปฏิทิน (มาตรา 5)

เมื่อรายรับเกิน 1.8 ล้านบาท ต้องยื่นคำขอจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 30 วันนับแต่วันที่มูลค่าเกิน (มาตรา 85/1(1)) เมื่อจดแล้วต้อง

1. ออกใบกำกับภาษีทุกครั้งที่ขายสินค้าหรือให้บริการ (มาตรา 86) โดยมีรายการตามมาตรา 86/4
2. เรียกเก็บ VAT ในอัตรา 7% (อัตรา 10% ตามมาตรา 80 ลดลงโดยพระราชกฤษฎีกา ข่าวกรมสรรพากร ปชส. 34/2568 แจ้งว่าคณะรัฐมนตรีอนุมัติหลักการร่างพระราชกฤษฎีกาขยายอัตรา 7% (รวมภาษีท้องถิ่น) ถึง 30 กันยายน 2569 หลังจากนั้นให้ตรวจสอบประกาศใหม่)
3. ยื่น ภ.พ.30 ทุกเดือน ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป "ไม่ว่าจะได้ขายสินค้าหรือให้บริการในเดือนภาษีนั้นหรือไม่ก็ตาม" (มาตรา 83)

5.2 ร้านเสริมสวย นวด สปา ได้รับยกเว้น VAT ไหม

ไม่ได้รับยกเว้นโดยอัตโนมัติ มาตรา 81(1)(ญ) ยกเว้นเฉพาะ "การให้บริการรักษาพยาบาลของสถานพยาบาลตามกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาล" ร้านเสริมสวย ร้านทำเล็บ ร้านนวด และสปาทั่วไปไม่ใช่สถานพยาบาล บริการจึงเป็นบริการที่ต้องเสีย VAT เมื่อรายรับถึงเกณฑ์ ถ้าธุรกิจของคุณเป็นคลินิกที่มีแพทย์ อ่านเพิ่มที่ การทำบัญชีและภาษีคลินิกความงาม

5.3 ขายสินค้าในร้านนับรวมด้วย

เกณฑ์ 1.8 ล้านบาทใช้ "มูลค่าของฐานภาษีในการประกอบกิจการ" ทั้งหมด ไม่ได้แยกค่าบริการกับค่าสินค้า ร้านที่ค่าบริการ 1.5 ล้านบาท และขายแชมพู ครีม น้ำยาอีก 400,000 บาท มีรายรับรวม 1.9 ล้านบาท เกินเกณฑ์แล้ว เมื่อจด VAT แล้ว ทั้งค่าบริการและสินค้าที่ขายต้องคิด VAT

5.4 คอร์สและบัตรของขวัญที่ลูกค้าจ่ายล่วงหน้า

ร้านที่ขายคอร์สนวด 10 ครั้ง หรือแพ็กเกจทำผมรายปี ควรรู้ว่าความรับผิด VAT ของการให้บริการทั่วไปเกิดขึ้น "เมื่อได้รับชำระราคาค่าบริการ" (มาตรา 78/1(1)) หรือเมื่อออกใบกำกับภาษีหรือมีการใช้บริการก่อนรับชำระ แล้วแต่เหตุใดเกิดก่อน ร้านที่จด VAT แล้วจึงต้องนำยอดคอร์สที่รับเงินมาแล้วไปยื่น ภ.พ.30 ในเดือนที่รับเงิน ไม่ใช่รอให้ลูกค้าใช้บริการครบ และควรนับยอดเงินที่รับล่วงหน้าเข้ารายรับสะสมเมื่อเทียบเกณฑ์ 1.8 ล้านบาทด้วย

5.5 นับยอดทุกเดือน

ร้านที่รายรับใกล้ 1.8 ล้านบาท ควรนับยอดสะสมตั้งแต่มกราคมทุกเดือน ถ้าจดช้า อาจต้องรับภาระ VAT ของช่วงที่ควรจดแล้วโดยไม่ได้เก็บจากลูกค้า การขึ้นราคา 7% ทีเดียวอาจกระทบลูกค้าประจำ จึงควรวางแผนราคาก่อนถึงเกณฑ์

6. รายงานเงินสดรับ-จ่าย และเอกสารที่ร้านต้องเก็บ

6.1 ใครต้องทำรายงานเงินสดรับ-จ่าย

ตามคำอธิบายของกรมสรรพากร ผู้มีหน้าที่จัดทำรายงานเงินสดรับ-จ่าย คือผู้ประกอบการที่

1. เป็นผู้มีหน้าที่เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา และไม่ได้ จดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม
2. มีเงินได้ตามมาตรา 40(5) (6) (7) หรือ (8)

เจ้าของร้านเสริมสวย ร้านทำเล็บ ร้านนวด และสปาที่ยังไม่จด VAT จึงมีหน้าที่นี้ ร้านที่จด VAT แล้วต้องทำรายงานภาษีขาย รายงานภาษีซื้อ และรายงานสินค้าและวัตถุดิบแทน

6.2 วิธีทำ

• ทำเป็นภาษาไทย ถ้าทำเป็นภาษาต่างประเทศให้มีภาษาไทยกำกับ
• ลงรายการภายใน 3 วันทำการ นับแต่วันที่มีรายได้หรือรายจ่าย
• ลงเป็นยอดรวมของแต่ละวันทำการก็ได้ โดยมีเอกสารประกอบ
• รายจ่ายที่ลงต้องเกี่ยวกับกิจการโดยตรง
• สรุปยอดรายรับและรายจ่ายเป็นรายเดือน เพื่อใช้ประกอบการยื่น ภ.ง.ด.94 และ ภ.ง.ด.90

ร้านที่มีระบบ POS หรือแอปจองคิว สามารถใช้รายงานยอดขายรายวันจากระบบเป็นฐาน แล้วสรุปลงรายงานเงินสดรับ-จ่ายได้ ข้อสำคัญคือยอดในรายงานต้องตรงกับเงินที่เข้าบัญชีธนาคารและเงินสดที่รับจริง

6.3 เช็กลิสต์เอกสารของร้าน

• บัญชีธนาคารแยก สำหรับรับเงินลูกค้าและจ่ายค่าใช้จ่ายร้าน ไม่ปนกับบัญชีส่วนตัว
• รายงานยอดขายรายวัน แยกบริการ (ผม เล็บ นวด สปา) และสินค้า เพื่อดูต้นทุนแต่ละประเภทและเทียบหักเหมา 60% กับหักตามจริง (ม.8 ทวิ)
• ยอดรับเงินล่วงหน้าจากคอร์ส แพ็กเกจ บัตรของขวัญ และยอดคงเหลือที่ลูกค้ายังไม่ใช้
• สัญญาจ้างช่างแต่ละคน ระบุว่าเป็นลูกจ้างหรือช่างอิสระ วิธีคิดค่าคอม และใครเป็นผู้รับเงินจากลูกค้า
• สัญญาเช่าเก้าอี้หรือพื้นที่ ถ้ามีช่างเช่า แยกค่าเช่าออกจากค่าน้ำยาและค่าบริการอื่น
• ตารางคำนวณค่าคอมรายเดือน และสลิปเงินเดือน
• แบบ ภ.ง.ด.1 และหลักฐานนำส่งภาษีทุกเดือน หนังสือรับรองการหักภาษี (50 ทวิ) ที่ออกให้ช่าง
• ใบเสร็จค่าเช่าร้าน ค่าน้ำ ค่าไฟ ค่าน้ำยา ค่าสินค้าที่ซื้อมาขาย ใบกำกับภาษีที่ระบุชื่อร้าน
• ทะเบียนอุปกรณ์ เช่น เก้าอี้ เตียง เครื่องอบ เครื่องเป่า พร้อมวันที่ซื้อและราคา สำหรับคิดค่าเสื่อมราคา
• ใบอนุญาตและเอกสารประกันสังคม (ข้อ 7 และ 8)

7. ประกันสังคมเมื่อมีลูกจ้าง

ถ้าช่างหรือพนักงานต้อนรับเป็นลูกจ้าง ร้านมีหน้าที่ตามกฎหมายประกันสังคมด้วย ข้อมูลจากสำนักงานประกันสังคมระบุว่า

• ให้ขึ้นทะเบียนลูกจ้างเป็นผู้ประกันตน ภายใน 30 วันนับแต่วันที่ลูกจ้างเข้าทำงาน
• นายจ้างหักเงินสมทบส่วนของลูกจ้างจากค่าจ้าง และนำส่งพร้อมส่วนของนายจ้าง ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป
• ถ้านำส่งช้า ต้องจ่ายเงินเพิ่มตามกฎหมาย อัตรา 2% ต่อเดือน
• เงินสมทบคำนวณจากค่าจ้างคูณอัตราเงินสมทบที่กฎกระทรวงกำหนด โดยมีฐานค่าจ้างขั้นต่ำและขั้นสูง

ค่าคอมที่จ่ายให้ลูกจ้างเป็นส่วนหนึ่งของค่าจ้างหรือไม่ สำหรับการคำนวณเงินสมทบ และอัตราเงินสมทบกับเพดานฐานค่าจ้างที่ใช้ในปีนั้น ควรตรวจสอบกับสำนักงานประกันสังคมหรือผู้ทำบัญชีเงินเดือนก่อนคำนวณ เพราะมีการปรับเปลี่ยนเป็นระยะ

8. ใบอนุญาตร้านนวดและสปา: พ.ร.บ.สถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559

เรื่องนี้ไม่ใช่ภาษี แต่กระทบการทำบัญชี เพราะค่าธรรมเนียมใบอนุญาต ค่าอบรมผู้ให้บริการ และค่าปรับเป็นรายจ่ายของร้าน และถ้าร้านไม่มีใบอนุญาต ความเสี่ยงต่อกิจการจะสูงกว่าเรื่องภาษีมาก

8.1 กิจการใดอยู่ในบังคับ

มาตรา 3 นิยาม "สถานประกอบการเพื่อสุขภาพ" ว่า สถานที่ที่ตั้งขึ้นเพื่อดำเนินกิจการ

1. กิจการสปา "บริการที่เกี่ยวกับการดูแลและเสริมสร้างสุขภาพโดยวิธีการบำบัดด้วยน้ำและการนวดร่างกายเป็นหลัก ประกอบกับบริการอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวงอีกอย่างน้อยสามอย่าง"
2. กิจการนวดเพื่อสุขภาพหรือเพื่อเสริมความงาม เว้นแต่การนวดในสถานพยาบาล ในหน่วยบริการสาธารณสุขของรัฐ หรือในสถานอาบน้ำ นวด หรืออบตัวตามกฎหมายว่าด้วยสถานบริการ
3. กิจการอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

ร้านทำผมหรือร้านทำเล็บที่ไม่มีบริการนวด ไม่ได้ถูกระบุในนิยามข้างต้น แต่ถ้าร้านเสริมสวยมีบริการนวดหน้า นวดสระ หรือนวดเพื่อความงามเป็นบริการ อาจเข้าข่าย "นวดเพื่อเสริมความงาม" ควรสอบถามผู้อนุญาตในพื้นที่ก่อนเปิดบริการ

8.2 ใบอนุญาตและการขึ้นทะเบียน 3 ระดับ

การขึ้นทะเบียนผู้ให้บริการยื่นได้ที่ศูนย์บริการแบบเบ็ดเสร็จ กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (จังหวัดนนทบุรี) ส่วนภูมิภาคยื่นที่สำนักงานสาธารณสุขจังหวัด กฎหมายนี้มีการแก้ไขเพิ่มเติมแล้วอย่างน้อยหนึ่งครั้ง (ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2562 ยกเลิกเฉพาะลักษณะต้องห้ามของผู้ให้บริการตาม ม.23 ข.(2)) และรายละเอียดค่าธรรมเนียมอยู่ในกฎกระทรวง จึงควรตรวจสอบเงื่อนไขล่าสุดกับหน่วยงานผู้อนุญาตก่อนยื่น

9. บุคคลธรรมดาหรือบริษัท

ร้านที่โตขึ้น มีหลายสาขา หรือต้นทุนจริงสูงกว่า 60% อย่างต่อเนื่อง มักเริ่มพิจารณาจดบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ความต่างหลักมีดังนี้

เมื่อไรควรคิดเรื่องบริษัท สัญญาณที่พบบ่อยคือ เงินได้สุทธิเริ่มอยู่ในขั้น 25% ขึ้นไป ต้นทุนจริงสูงกว่า 60% ต่อเนื่องและมีเอกสารครบ มีหุ้นส่วนหลายคน หรือต้องการแยกความรับผิดของกิจการออกจากทรัพย์สินส่วนตัว ในทางกลับกัน ร้านเล็กที่ต้นทุนจริงต่ำกว่า 60% และเจ้าของทำงานเองเป็นหลัก มักได้ประโยชน์จากการหักเหมาในนามบุคคลธรรมดามากกว่า

ลองใส่ตัวเลขร้านของคุณใน เครื่องคำนวณภาษีบุคคลธรรมดา vs บริษัท และอ่านความต่างด้านความรับผิดที่ บุคคลธรรมดา ห้างหุ้นส่วน คณะบุคคล หจก. บริษัท ต่างกันอย่างไร ก่อนตัดสินใจ

อ่านต่อ: ภ.พ.30 คืออะไร ยื่นอย่างไร: คำนวณภาษีขายหักภาษีซื้อ ภาษีซื้อต้องห้าม ยื่นเพิ่มเติม และเบี้ยปรับเงินเพิ่ม · ต้นทุนบริการ: วิธีทำต้นทุนธุรกิจให้บริการสำหรับ SME ตั้งแต่ timesheet ต้นทุนต่อชั่วโมง ต้นทุนโครงการ ถึงงานระหว่างทำ

คำถามที่พบบ่อย

1. ร้านทำเล็บหักค่าใช้จ่ายเหมา 60% ได้ไหม

ได้ ทำเล็บ (รวมถึงแต่งหน้าและต่อขนตา) เป็นงาน "ตกแต่งร่างกาย" ตาม พ.ร.ฎ. 11 มาตรา 8(8) จึงหักเหมา 60% ได้ ถ้าต้นทุนจริงสูงกว่า 60% เลือกหักตามจริงพร้อมหลักฐานแทนได้

2. ร้านนวดไทยหรือสปาหักเหมา 60% ได้ไหม

ได้ ตามความเห็นของสำนักงาน งานนวดและสปาทำกับและดูแลร่างกายลูกค้า จึงถือเป็น "ตกแต่งร่างกาย" ตาม พ.ร.ฎ. 11 มาตรา 8(8) และหักเหมา 60% ได้ แต่ มาตรา 8 ไม่ได้เขียนคำว่า "นวด" หรือ "สปา" ไว้ตรง ๆ ร้านจึงควรเก็บบันทึกรายจ่ายและหลักฐานไว้ครบ และเทียบกับการหักตามจริง (มาตรา 8 ทวิ) ถ้าต้นทุนจริงสูงกว่า 60% ส่วนสินค้าที่ซื้อมาขายในร้าน เช่น น้ำมันนวด หักเหมา 60% ได้ตามข้อ (25)

3. จ่ายช่างเป็นเปอร์เซ็นต์อย่างเดียว ไม่มีเงินเดือน ต้องหักภาษีไหม

ขึ้นกับว่าช่างเป็นลูกจ้างหรือไม่ ถ้าเป็นลูกจ้าง ค่าคอมเป็นเงินได้ 40(1) แม้ไม่มีเงินเดือนประจำ ร้านต้องคำนวณหักตามมาตรา 50(1) และยื่น ภ.ง.ด.1 ทุกเดือน ถ้าช่างรับทำงานให้โดยไม่ได้เป็นลูกจ้างและร้านเป็นผู้เก็บเงินจากลูกค้า มักเป็น 40(2) ซึ่งหักด้วยวิธีเดียวกัน หลายเดือนอาจคำนวณแล้วไม่มีภาษีต้องหัก แต่ร้านควรมีตารางคำนวณเก็บไว้เป็นหลักฐาน

4. ให้ช่างเช่าเก้าอี้แทนการจ้าง ช่วยลดภาษีไหม

เปลี่ยนผู้เสียภาษี แต่ไม่ได้ลดภาษีเสมอไป รายได้จากลูกค้าจะเป็นของช่าง และร้านมีรายได้ค่าเช่า 40(5) แทน รูปแบบนี้ใช้ได้เมื่อช่างทำงานเป็นอิสระจริง รับลูกค้าเองและเก็บเงินเอง ถ้าสัญญาเขียนว่าเช่าเก้าอี้ แต่ร้านยังกำหนดเวลา เก็บเงินลูกค้า และจ่ายส่วนแบ่ง ข้อเท็จจริงจะเข้าใกล้การจ้างงานมากกว่า

5. รายรับยังไม่ถึง 1.8 ล้าน แต่ลูกค้าบริษัทขอใบกำกับภาษี ทำอย่างไร

ร้านที่ยังไม่ได้จด VAT ออกใบกำกับภาษีไม่ได้ มาตรา 86/13 ห้ามผู้ที่ไม่ใช่ผู้ประกอบการจดทะเบียนออกใบกำกับภาษี และถ้าออกไปแล้วต้องรับผิดเสีย VAT ตามจำนวนในเอกสารนั้น ให้ออกใบเสร็จรับเงินธรรมดาแทน ร้านที่รายรับไม่ถึงเกณฑ์มีสิทธิแจ้งขอจดทะเบียน VAT ได้เองตามมาตรา 81/3 แต่เมื่อจดแล้วต้องปฏิบัติตามระบบ VAT ทุกเดือน และจะถอนทะเบียนได้ต่อเมื่อยื่นขอและอธิบดีสั่งถอนแล้ว ควรเทียบภาระก่อนตัดสินใจ

6. ขายคอร์สล่วงหน้า ต้องนับเป็นรายได้เมื่อไร

สำหรับ VAT ถ้าร้านจด VAT แล้ว ความรับผิดของการให้บริการเกิดเมื่อได้รับชำระราคา (หรือเมื่อออกใบกำกับภาษีหรือมีการใช้บริการก่อนหน้านั้น ตามมาตรา 78/1(1)) จึงต้องยื่นในเดือนที่รับเงินเป็นอย่างช้า สำหรับภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา มาตรา 56 ให้ยื่นรายการเงินได้พึงประเมิน "ที่ตนได้รับในระหว่างปีภาษี" เงินคอร์สที่รับมาในปีใดจึงควรรวมเป็นเงินได้ของปีนั้น ควรบันทึกยอดคอร์สคงเหลือแยกไว้ เพื่อใช้ตอบคำถามกรณีลูกค้าขอคืนเงินหรือถูกตรวจสอบ

7. เปิดร้านนวดเล็ก ๆ มีหมอนวด 2 คน ต้องมีใบอนุญาตไหม

ต้องมี พ.ร.บ.สถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559 มาตรา 12 ไม่ได้ระบุยกเว้นร้านขนาดเล็กตามจำนวนพนักงาน กิจการนวดเพื่อสุขภาพหรือเพื่อเสริมความงามต้องได้รับใบอนุญาตประกอบกิจการ และหมอนวดต้องขึ้นทะเบียนเป็นผู้ให้บริการ ส่วนการมีผู้ดำเนินการที่ได้รับใบอนุญาต ประกาศกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (2560) กำหนดไว้เฉพาะกิจการสปา ควรตรวจสอบประกาศฉบับปัจจุบันก่อนเปิดร้าน

ให้ Tawan Consultant ช่วยดูแลเรื่องนี้

ทีมบัญชีของ ตะวัน คอนซัลแทนท์ (Tawan Consultant) ช่วยร้านเสริมสวย ร้านทำเล็บ ร้านนวด และสปา แยกประเภทรายได้และเลือกวิธีหักค่าใช้จ่าย วางระบบรายงานเงินสดรับ-จ่าย คำนวณค่าคอมและภาษีหัก ณ ที่จ่าย ยื่น ภ.ง.ด.1 ภ.ง.ด.94 และ ภ.ง.ด.90 จด VAT และเปรียบเทียบว่าควรเปลี่ยนเป็นบริษัทเมื่อไร

• โทร: 096-692-2528
• LINE: @962iwlqe
• ที่อยู่: 34 ซอยเพชรเกษม 28 แยก 16 แขวงปากคลองภาษีเจริญ เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร 10160
• เวลาทำการ: จันทร์–ศุกร์ 8:30–17:30
• เว็บไซต์: www.tawanconsultant.com

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือภาษีสำหรับกรณีเฉพาะ กฎหมายและแนวปฏิบัติอาจเปลี่ยนแปลง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ

แหล่งอ้างอิง

1. ประมวลรัษฎากร มาตรา 38-64 (มาตรา 40(1) (2) (5) (8), 42 ทวิ, 47, 48, 50(1), 52, 54, 56, 56 ทวิ, 58) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5937.html
2. พระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการกำหนดค่าใช้จ่ายที่ยอมให้หักจากเงินได้พึงประเมิน (ฉบับที่ 11) พ.ศ. 2502 มาตรา 5, 8 (8) (9) (12) (25) และ 8 ทวิ https://www.rd.go.th/2375.html
3. แบบ ภ.ง.ด.1 และคำชี้แจง (การหักภาษี ณ ที่จ่ายตามมาตรา 50(1) เงินได้ 40(1) (2)) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/fileadmin/tax_pdf/withhold/200360_WHT1.pdf
4. คำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528 (ข้อ 6, 8, 12/1) https://www.rd.go.th/3479.html
5. ข่าวกรมสรรพากร ปชส. 14/2569 (ขยายมาตรการ e-Withholding Tax อัตรา 1%) https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/news/2569thai/news14_2569.pdf
6. อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ประมวลรัษฎากร มาตรา 48(1) และ พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 470) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/59670.html
7. วิธีการคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาสิ้นปี (วิธีที่ 2 ตามมาตรา 48(2)) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/555.html
8. ประมวลรัษฎากร มาตรา 77-79 (มาตรา 78/1 ความรับผิดเสียภาษีมูลค่าเพิ่มจากการให้บริการ) https://www.rd.go.th/5205.html
9. ประมวลรัษฎากร มาตรา 80-82 (มาตรา 80, 81(1)(ญ), 81/1, 81/3) https://www.rd.go.th/5206.html
10. พระราชกฤษฎีกาออกตามความในประมวลรัษฎากร ว่าด้วยการกำหนดมูลค่าของฐานภาษีของกิจการขนาดย่อมซึ่งได้รับยกเว้นภาษีมูลค่าเพิ่ม (ฉบับที่ 432) พ.ศ. 2548 มาตรา 4-5 https://www.rd.go.th/22646.html
11. ประมวลรัษฎากร มาตรา 83-84 (มาตรา 83 การยื่น ภ.พ.30) https://www.rd.go.th/5207.html
12. ประมวลรัษฎากร มาตรา 85-86/14 (มาตรา 85/1, 86, 86/4, 86/13) https://www.rd.go.th/5208.html
13. ข่าวกรมสรรพากร ปชส. 34/2568 (ขยายเวลาลดอัตราภาษีมูลค่าเพิ่มเหลือร้อยละ 7 ถึง 30 กันยายน 2569) https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/news/2568thai/news34_2568.pdf
14. ผู้มีหน้าที่จัดทำรายงานเงินสดรับ-จ่าย กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/38625.html และวิธีการจัดทำรายงานเงินสดรับ-จ่าย https://www.rd.go.th/38626.html
15. ประมวลรัษฎากร มาตรา 65-76 (มาตรา 65, 67 ทวิ, 69) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5939.html
16. พระราชบัญญัติสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ พ.ศ. 2559 มาตรา 3, 12, 13, 14, 15, 20, 21, 22, 23 (ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 133 ตอนที่ 30 ก วันที่ 31 มีนาคม 2559) สำเนาจากเว็บไซต์วุฒิสภา https://web.senate.go.th/bill/bk_data/180-6.PDF และฉบับรวมที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2 พ.ศ. 2562) พร้อมประกาศกรมสนับสนุนบริการสุขภาพ เรื่อง สถานประกอบการเพื่อสุขภาพที่ต้องมีผู้ดำเนินการ (ม.27) https://www.hss.moph.go.th/webs/law/fileupload_doc/2021-08-24-12-21-3499428.pdf
17. การขอขึ้นทะเบียนเป็นผู้ให้บริการในสถานประกอบการเพื่อสุขภาพ ประเภทกิจการสปา นวดเพื่อสุขภาพหรือเพื่อเสริมความงาม กรมสนับสนุนบริการสุขภาพ (ศูนย์รวมข้อมูลเพื่อติดต่อราชการ) https://info.go.th/procedure/95ffd337-0015-4396-aaea-4af142cd9cca/view
18. สำนักงานประกันสังคม: การขึ้นทะเบียนนายจ้างและผู้ประกันตนมาตรา 33 https://www.sso.go.th/wpr/main/general/%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%B233_singleview_detail_1_190_0/437_437/?page=preview&id=437 และเงินสมทบและการชำระเงิน https://www.sso.go.th/wpr/main/general/%E0%B9%80%E0%B8%87%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B8%97%E0%B8%9A%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%8A%E0%B8%B3%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%87%E0%B8%B4%E0%B8%99_singleview_detail_1_193_0/438_438/?page=preview&id=438