ต้นทุนบริการ: วิธีทำต้นทุนธุรกิจให้บริการสำหรับ SME ตั้งแต่ timesheet ต้นทุนต่อชั่วโมง ต้นทุนโครงการ ถึงงานระหว่างทำ

ธุรกิจบริการ เช่น เอเจนซีการตลาด ที่ปรึกษา คลินิกและสปา บริษัทรับพัฒนาซอฟต์แวร์ บริการทำความสะอาดหรือรักษาความปลอดภัย ขนส่ง และทัวร์ ไม่มีสต็อกสินค้าให้นับ แต่ก็มี ต้นทุนบริการ เหมือนธุรกิจขายของ ต้นทุนบริการคือค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นเพราะต้องส่งมอบงานให้ลูกค้า ได้แก่ ค่าแรงของคนที่ลงมือทำงาน ค่าผู้รับเหมาช่วง วัสดุที่ใช้กับงาน และส่วนแบ่งของค่าใช้จ่ายร่วม เช่น ค่าเช่าและซอฟต์แวร์ที่ทีมผลิตงานใช้ ส่วนค่าใช้จ่ายที่ใช้หาลูกค้าหรือบริหารบริษัทโดยรวม เป็นค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร

การแยกสองกลุ่มนี้ให้ถูกทำให้เห็น กำไรขั้นต้น ซึ่งบอกว่างานที่ขายคุ้มค่าแรงหรือไม่ ตั้งราคาต่อชั่วโมงหรือต่อโครงการได้จากตัวเลขจริง และทำให้ผู้อ่านงบการเงิน เช่น ธนาคาร เข้าใจโครงสร้างธุรกิจ บทความนี้อธิบายวิธีทำต้นทุนแบบที่ SME ใช้ได้จริง พร้อมตัวอย่างตัวเลข และสรุปเรื่องภาษีที่ผูกกับต้นทุน ได้แก่ เกณฑ์สิทธิ รายจ่ายต้องห้าม ภาษีหัก ณ ที่จ่าย และภาษีซื้อ ตามมาตรฐานการรายงานทางการเงินและประมวลรัษฎากร (ดูแหล่งอ้างอิงท้ายบทความ)

สรุปสั้นที่สุด: ต้นทุนบริการ = ค่าแรงคนที่ทำงานให้ลูกค้า + ผู้รับเหมาช่วง + วัสดุที่ใช้กับงาน + ค่าใช้จ่ายร่วมที่ปันส่วนให้ทีมผลิตงาน · ค่าใช้จ่ายหาลูกค้าและบริหารทั่วไปอยู่ใน "ค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร" · ใช้ timesheet เป็นฐานปันค่าแรงเข้าโครงการ · ต้นทุนต่อชั่วโมงต้องหารด้วย "ชั่วโมงที่เรียกเก็บได้" ไม่ใช่ชั่วโมงทำงานทั้งหมด · งานที่ทำค้างข้ามปี รับรู้รายได้ตามขั้นความสำเร็จเมื่อประมาณผลได้อย่างน่าเชื่อถือ (TFRS for NPAEs ย่อหน้า 18.14) ทางภาษีใช้เกณฑ์สิทธิ (ประมวลรัษฎากร มาตรา 65) · จ่ายผู้รับเหมาช่วงหัก ณ ที่จ่าย 3% จากยอดก่อน VAT (1% ถ้าจ่ายผ่าน e-Withholding Tax ถึง 31 ธ.ค. 2570) · ถ้าจด VAT ภาษีซื้อไม่ใช่ต้นทุน

1. ต้นทุนบริการกับค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร แบ่งกันตรงไหน

1.1 นิยามในงบการเงิน

แบบรายการย่อในงบการเงินของบริษัทจำกัดที่กรมพัฒนาธุรกิจการค้ากำหนด ใช้รายการ "ต้นทุนขายหรือต้นทุนการให้บริการ" หมายถึงต้นทุนที่เกิดขึ้นจากการประกอบธุรกิจหลักของกิจการ รวมค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่จ่ายไปเพื่อให้สินค้าพร้อมขาย หรือเพื่อให้บริการ และให้แยกแสดงตามประเภทธุรกิจหลัก ส่วน "ค่าใช้จ่ายในการบริหาร" หมายถึงค่าใช้จ่ายทั่วไปที่เกิดขึ้นในการบริหารกิจการอันเป็นส่วนรวม และ "กำไร (ขาดทุน) ขั้นต้น" คือรายได้จากการขายหรือการให้บริการ หักต้นทุนขายหรือต้นทุนการให้บริการ (คำชี้แจงประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เรื่อง กำหนดรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงิน พ.ศ. 2566)

มาตรฐานการรายงานทางการเงินสำหรับกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (TFRS for NPAEs) ซึ่ง SME ส่วนใหญ่ใช้ ให้ผู้บริหารเลือกจัดประเภทค่าใช้จ่ายได้ 2 แบบ (TFRS for NPAEs ย่อหน้า 4.13)

กฎหมายไม่ได้บังคับให้ธุรกิจบริการทุกรายต้องมีบรรทัดต้นทุนบริการ แต่ถ้าเลือกแบบตามหน้าที่ ก็ต้องแยกให้ถูก และแม้งบที่ยื่นจะใช้แบบตามลักษณะ บัญชีภายใน ก็ควรแยกต้นทุนบริการไว้ เพราะเป็นตัวเลขที่เจ้าของใช้ตัดสินใจ

1.2 ตัวอย่างการแบ่งในธุรกิจบริการแต่ละแบบ

หลักคิดง่าย ๆ คือถามว่า "ถ้าไม่มีงานลูกค้าชิ้นนี้ ค่าใช้จ่ายนี้จะเกิดไหม" และ "ค่าใช้จ่ายนี้ใช้ไปเพื่อทำงานส่งมอบ หรือเพื่อหางานและบริหาร" รายการไหนตอบยาก เช่น พนักงานที่ทำทั้งงานลูกค้าและงานบริหาร ให้แบ่งตามชั่วโมงจาก timesheet (ข้อ 2.1)

1.3 ทำไมต้องแยกให้ถูก

1. กำไรขั้นต้นบอกว่าบริการคุ้มไหม ถ้าทุกอย่างไปกองในค่าใช้จ่ายบริหาร กำไรขั้นต้นจะเท่ากับรายได้ทั้งก้อน ซึ่งไม่มีความหมาย
2. ตั้งราคาจากตัวเลขจริง ต้นทุนต่อชั่วโมงและต้นทุนต่อโครงการ (ข้อ 3 และ 4) คำนวณไม่ได้ถ้าไม่แยกต้นทุนบริการ
3. ผู้อ่านงบเข้าใจธุรกิจ ผู้ให้สินเชื่อและนักลงทุนมักเปรียบเทียบอัตรากำไรขั้นต้นระหว่างปีหรือกับธุรกิจประเภทเดียวกัน ตัวเลขที่จัดกลุ่มไม่สม่ำเสมอทำให้เปรียบเทียบไม่ได้ (ความเห็นของสำนักงาน)
4. ทำบัญชีแบบเดิมทุกปี การเปลี่ยนวิธีจัดกลุ่มบ่อย ทำให้อัตรากำไรขั้นต้นขึ้นลงโดยที่ธุรกิจไม่ได้เปลี่ยน

2. ต้นทุนบริการมี 4 องค์ประกอบ

2.1 ค่าแรงทางตรง และ timesheet

ค่าแรงทางตรงคือค่าตอบแทนของคนที่ลงมือทำงานให้ลูกค้า ไม่ใช่เฉพาะเงินเดือน แต่รวมทุกอย่างที่เกิดเพราะจ้างคนนั้น ได้แก่ เงินเดือน ค่าล่วงเวลา โบนัสที่ผูกกับงาน และ เงินสมทบประกันสังคมส่วนนายจ้าง ซึ่งปี 2569 คำนวณจากค่าจ้างที่ใช้เป็นฐานขั้นต่ำ 1,650 บาท ไม่เกิน 17,500 บาท ต่อเดือน (สำนักงานประกันสังคม) ในอัตราร้อยละ 5 คือสูงสุด 875 บาทต่อคนต่อเดือน และต้องนำส่งพร้อมแบบ สปส.1-10 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป

มาตรฐาน TFRS for NPAEs อธิบายต้นทุนงานให้บริการว่า โดยส่วนใหญ่ประกอบด้วย ค่าแรงงานและต้นทุนอื่นที่เกี่ยวกับบุคลากรที่มีส่วนเกี่ยวข้องโดยตรงกับการให้บริการ ซึ่งรวมถึงบุคลากรที่ควบคุมและดูแล และต้นทุนที่เกี่ยวข้องกับการให้บริการ (TFRS for NPAEs ย่อหน้า 8.8) หัวหน้างานที่คุมทีมผลิตงานจึงนับรวมในต้นทุนบริการได้

timesheet คือหัวใจของธุรกิจบริการ เพราะคนหนึ่งคนมักทำหลายโครงการในเดือนเดียว และบางชั่วโมงไม่ได้ทำงานลูกค้าเลย timesheet ขั้นต่ำควรมี

ไม่ต้องใช้โปรแกรมราคาแพง Google Sheets ที่กรอกทุกวันหรือทุกสัปดาห์ก็พอ สิ่งสำคัญคือกรอกสม่ำเสมอและปิดยอดทุกเดือน

เงินเดือนเจ้าของหรือกรรมการที่ลงมือทำงานเอง: ถ้าเจ้าของเป็นผู้ให้บริการหลัก เช่น ที่ปรึกษาอาวุโส หรือแพทย์ เงินเดือนส่วนที่ตรงกับชั่วโมงทำงานลูกค้าเป็นต้นทุนบริการได้ แต่ต้องจ่ายจริง มีหลักฐาน และไม่สูงเกินสมควร เพราะประมวลรัษฎากรมาตรา 65 ตรี (8) ห้ามถือเป็นรายจ่าย "เงินเดือนของผู้ถือหุ้นหรือผู้เป็นหุ้นส่วนเฉพาะส่วนที่จ่ายเกินสมควร" ถ้าเจ้าของไม่รับเงินเดือนเลย ต้นทุนในบัญชีจะต่ำกว่าความจริง ควรคิด "ค่าแรงเจ้าของ" ไว้ในการตั้งราคา (ข้อ 10) แม้จะไม่ได้บันทึกในบัญชี

2.2 ผู้รับเหมาช่วงและการจ้างภายนอก

ค่าจ้างฟรีแลนซ์ ช่างภาพ นักพัฒนาภายนอก รถร่วม หรือบริษัทที่รับงานช่วง เป็นต้นทุนบริการของโครงการที่ใช้ เรื่องที่ต้องดูแลคือเอกสารและภาษีหัก ณ ที่จ่าย (ข้อ 6) เพราะรายจ่ายที่ พิสูจน์ไม่ได้ว่าใครเป็นผู้รับ เป็นรายจ่ายต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี (18) แม้จะจ่ายไปจริงก็ตาม

2.3 วัสดุและค่าใช้จ่ายทางตรง

วัสดุที่ใช้กับงานลูกค้าโดยตรง เช่น เวชภัณฑ์และผลิตภัณฑ์ในคลินิก น้ำยาทำความสะอาด ค่าน้ำมันรถขนส่ง ค่าพิมพ์สื่อที่ลูกค้าสั่ง ค่า server ที่เปิดใช้เฉพาะโครงการ ค่าเดินทางไปหน้างาน ให้บันทึกเข้าโครงการหรือเข้าต้นทุนบริการตรง ๆ ถ้าซื้อมาเก็บไว้ใช้หลายงาน ให้ตั้งเป็นวัสดุคงเหลือแล้วตัดเป็นต้นทุนตามที่เบิกใช้ (TFRS for NPAEs ย่อหน้า 8.1.3 นับวัสดุที่มีไว้ใช้ในการให้บริการเป็นสินค้าคงเหลือ)

2.4 ค่าใช้จ่ายร่วม (overhead) และการปันส่วน

ค่าเช่าสำนักงาน ค่าไฟ อินเทอร์เน็ต ค่าสมาชิกซอฟต์แวร์ และค่าเสื่อมราคาคอมพิวเตอร์ ใช้ร่วมกันทั้งทีมผลิตงานและทีมบริหาร ต้องแบ่งก่อนว่าส่วนไหนเป็นของต้นทุนบริการ แล้วจึงปันเข้าแต่ละชั่วโมงหรือแต่ละโครงการ

เกณฑ์แบ่งเป็นดุลยพินิจทางบัญชี ไม่มีสูตรตายตัวตามกฎหมาย ขอให้มีเหตุผล เขียนไว้เป็นนโยบาย และใช้ต่อเนื่องทุกปี ส่วนค่าเสื่อมราคาที่จะหักทางภาษีได้ ต้องเป็นไปตามหลักเกณฑ์และอัตราในพระราชกฤษฎีกา (ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 ทวิ (2)) เช่น ทรัพย์สินอื่นนอกจากที่ดินและสินค้า หักได้ไม่เกินร้อยละ 20 ของต้นทุนต่อปี และคอมพิวเตอร์กับอุปกรณ์หักได้ภายใน 3 รอบระยะเวลาบัญชี (พ.ร.ฎ. ฉบับที่ 145 ตามที่กรมสรรพากรสรุปไว้)

3. ตัวอย่าง: คำนวณต้นทุนต่อชั่วโมงที่เรียกเก็บได้

สมมติเอเจนซีแห่งหนึ่ง (ตัวเลขสมมติเพื่อประกอบความเข้าใจ) มีทีมผลิตงาน 4 คน เงินเดือนคนละ 30,000 บาท ทำงานเดือนละ 21 วัน วันละ 8 ชั่วโมง จาก timesheet ย้อนหลัง พบว่า 75% ของเวลา เป็นงานที่เรียกเก็บเงินลูกค้าได้ ที่เหลือเป็นประชุมภายใน เสนองาน แก้งานฟรี และลา

ขั้นที่ 1 ค่าแรงทางตรงต่อเดือน

ขั้นที่ 2 ค่าใช้จ่ายร่วมส่วนของทีมผลิตงาน

ขั้นที่ 3 หารด้วยชั่วโมงที่เรียกเก็บได้

ถ้าหารด้วย 672 ชั่วโมงทั้งหมด จะได้ต้นทุนแค่ประมาณ 267 บาทต่อชั่วโมง ซึ่งต่ำเกินจริง เพราะเวลาที่เรียกเก็บไม่ได้ก็ต้องจ่ายเงินเดือนเหมือนกัน ความผิดพลาดนี้พบบ่อยที่สุดในการตั้งราคางานบริการ

ขั้นที่ 4 ต้นทุนบริการยังไม่ใช่ราคา เอเจนซีนี้มีค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร (เงินเดือนผู้บริหารและฝ่ายบัญชี ค่าการตลาด ค่าเช่าส่วนสำนักงาน ค่าทำบัญชี) เดือนละ 120,000 บาท และต้องการกำไรก่อนภาษี 15% ของรายได้

• รายได้ที่ต้องการ = (ต้นทุนบริการ 179,400 + ค่าใช้จ่ายขายและบริหาร 120,000) ÷ (1 − 15%) = 352,235 บาท
• อัตราต่อชั่วโมงขั้นต่ำ = 352,235 ÷ 504 = 698.88 บาท → ตั้งราคา 700 บาทต่อชั่วโมง

ลองให้อัตราการใช้เวลาลดลงเหลือ 60% ชั่วโมงที่เรียกเก็บได้เหลือ 403.2 ชั่วโมง ต้นทุนบริการต่อชั่วโมงขึ้นเป็น 179,400 ÷ 403.2 = 444.94 บาท ถ้ายังคิด 700 บาท รายได้จะเหลือ 282,240 บาท กำไรขั้นต้น 102,840 บาท หักค่าใช้จ่ายขายและบริหาร 120,000 บาท กลายเป็น ขาดทุน 17,160 บาทต่อเดือน โดยที่ราคาและเงินเดือนไม่ได้เปลี่ยนเลย ตัวเลขนี้คือเหตุผลที่ธุรกิจบริการต้องดู utilization จาก timesheet ทุกเดือน

4. ต้นทุนโครงการ และงานที่ยังทำไม่เสร็จ (งานระหว่างทำ)

4.1 บัตรต้นทุนโครงการ (job card)

ธุรกิจที่รับงานเป็นโครงการ เช่น พัฒนาซอฟต์แวร์ ทำแคมเปญ ที่ปรึกษา หรือรับเหมาบริการตามสัญญา ควรเปิดรหัสโครงการในระบบบัญชี แล้วบันทึกต้นทุนเข้าโครงการ 3 ทาง

1. ค่าแรง = ชั่วโมงใน timesheet × อัตราค่าแรงต่อชั่วโมง (ในตัวอย่างข้อ 3 คือ 245 บาท)
2. ค่าใช้จ่ายร่วม = ชั่วโมงใน timesheet × อัตราปันส่วนต่อชั่วโมง (111 บาท)
3. ค่าใช้จ่ายทางตรง = ใบแจ้งหนี้ผู้รับเหมาช่วง วัสดุ ค่า server ค่าเดินทาง ที่ระบุรหัสโครงการ

เมื่อจบโครงการ เทียบต้นทุนจริงกับงบประมาณที่ใช้เสนอราคา จะเห็นว่าโครงการประเภทไหนกำไรดี ลูกค้ารายไหนแก้งานบ่อย และควรปรับราคาเสนอครั้งต่อไปอย่างไร

4.2 รายได้กับต้นทุนต้องอยู่ในงวดเดียวกัน

TFRS for NPAEs กำหนดว่ารายได้และค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องกับรายการเดียวกันต้องรับรู้ในรอบระยะเวลาเดียวกัน เรียกว่าการจับคู่รายได้และค่าใช้จ่าย (ย่อหน้า 18.11) และสำหรับการให้บริการ เมื่อประมาณผลของรายการได้อย่างน่าเชื่อถือ ต้องรับรู้รายได้ตามขั้นความสำเร็จของรายการ ณ วันสิ้นรอบระยะเวลารายงาน (ย่อหน้า 18.14) โดยต้องเข้าเงื่อนไขทุกข้อ คือ วัดมูลค่ารายได้ได้ ค่อนข้างแน่ว่าจะได้รับประโยชน์เชิงเศรษฐกิจ วัดขั้นความสำเร็จ ณ วันสิ้นงวดได้ และวัดต้นทุนที่เกิดขึ้นแล้วและที่จะเกิดจนงานเสร็จได้

วิธีวัดขั้นความสำเร็จมีหลายวิธี เช่น สำรวจงานที่ทำแล้ว สัดส่วนบริการที่ให้แล้วเทียบกับบริการทั้งหมด หรือ สัดส่วนต้นทุนที่เกิดขึ้นจนถึงปัจจุบันเทียบกับประมาณการต้นทุนทั้งสิ้น มาตรฐานยังเตือนว่าเงินรับล่วงหน้าหรืองวดที่เรียกเก็บจากลูกค้า ตามปกติไม่ได้สะท้อนระดับของบริการที่ให้ไปแล้ว (ย่อหน้า 18.18) แปลว่าการรับรู้รายได้ตามใบแจ้งหนี้อย่างเดียวอาจไม่ถูกต้อง ถ้างวดเงินไม่ตรงกับความคืบหน้าของงาน

4.3 ตัวอย่าง: โครงการพัฒนาระบบที่ทำค้างข้ามปี

บริษัทรับพัฒนาระบบให้ลูกค้า ราคาคงที่ 600,000 บาท (ไม่รวม VAT) ประมาณการต้นทุนทั้งโครงการ 400,000 บาท สัญญาเรียกเก็บงวดแรก 30% เมื่อเริ่มงาน ณ 31 ธันวาคม 2569 มีข้อมูลดังนี้ (ตัวเลขสมมติ)

ถ้ารับรู้รายได้เฉพาะที่วางบิล 180,000 บาท แต่ลงต้นทุน 230,000 บาททั้งหมด ปี 2569 จะขาดทุน 50,000 บาท แล้วปี 2570 จะกำไรสูงผิดปกติ ทั้งที่โครงการนี้ทำกำไรสม่ำเสมอ

4.4 ถ้าประมาณผลไม่ได้ หรืองานมีส่วนสำคัญที่ยังไม่ได้ทำ

• ประมาณผลของงานไม่ได้อย่างน่าเชื่อถือ (เช่น เพิ่งเริ่มงาน ขอบเขตยังไม่นิ่ง) ให้รับรู้รายได้ไม่เกินค่าใช้จ่ายที่รับรู้แล้วซึ่งคาดว่าจะได้รับคืน และไม่รับรู้กำไร ในตัวอย่างข้างต้น จะรับรู้รายได้ 230,000 บาท เท่ากับต้นทุน ถ้าไม่น่าจะได้ต้นทุนคืน ให้รับรู้ต้นทุนเป็นค่าใช้จ่ายโดยไม่รับรู้รายได้ (TFRS for NPAEs ย่อหน้า 18.20–18.22)
• บริการมีบริการหลักที่สำคัญกว่าส่วนอื่น กิจการต้องไม่รับรู้รายได้จนกว่าบริการหลักนั้นได้ดำเนินการแล้ว (ย่อหน้า 18.19) ในกรณีนี้ ต้นทุนที่สะสมไว้ยังไม่จับคู่กับรายได้ใด ๆ มาตรฐานให้กิจการให้บริการถือ "ต้นทุนงานให้บริการส่วนที่กิจการยังไม่ได้รับรู้เป็นรายได้" เป็นสินค้าคงเหลือ และแสดงเป็น งานระหว่างทำ ได้ (ย่อหน้า 8.2 และ 8.19.2) เมื่อส่งมอบงานและรับรู้รายได้ จึงโอนงานระหว่างทำเป็นต้นทุนบริการ
• งานบริการหลายอย่างในช่วงเวลาเดียวกันที่แยกไม่ได้ เช่น สัญญาดูแลระบบรายปี ให้รับรู้รายได้แบบเส้นตรงตลอดช่วงเวลา เว้นแต่มีวิธีอื่นที่สะท้อนความสำเร็จได้ดีกว่า (ย่อหน้า 18.19)

การเลือกว่างานแต่ละแบบเข้ากรณีไหนเป็นดุลยพินิจทางบัญชีที่ควรคุยกับผู้ทำบัญชีและผู้สอบบัญชี และใช้วิธีเดียวกันกับงานลักษณะเดียวกันทุกปี

4.5 ถ้ากิจการใช้ TFRS 15

กิจการที่ใช้มาตรฐานชุดเต็ม (เช่น กิจการที่มีส่วนได้เสียสาธารณะ) ใช้ TFRS 15 เรื่อง รายได้จากสัญญาที่ทำกับลูกค้า ซึ่งมีเรื่องต้นทุนสัญญาที่ธุรกิจบริการควรรู้ ตามคู่มืออธิบายของสภาวิชาชีพบัญชี

• ต้นทุนส่วนเพิ่มในการได้มาซึ่งสัญญา เช่น ค่านายหน้าที่จ่ายเพราะได้สัญญา ต้องบันทึกเป็นสินทรัพย์ถ้าคาดว่าจะได้รับคืน แต่รับรู้เป็นค่าใช้จ่ายทันทีได้ถ้าระยะเวลาตัดจำหน่ายไม่เกิน 1 ปี ส่วนต้นทุนที่เกิดขึ้นไม่ว่าจะได้สัญญาหรือไม่ เช่น ค่าเดินทางไปเสนอราคา เป็นค่าใช้จ่ายเมื่อเกิด
• ต้นทุนการทำให้เสร็จสิ้นตามสัญญา บันทึกเป็นสินทรัพย์ได้เมื่อเกี่ยวข้องโดยตรงกับสัญญา สร้างหรือปรับปรุงทรัพยากรที่จะใช้ทำงานตามสัญญาในอนาคต และคาดว่าจะได้รับคืน ตัวอย่างในคู่มือคือค่าออกแบบและโอนย้ายข้อมูลก่อนเริ่มให้บริการ ซึ่งกิจการต้องประเมินว่าเข้าเงื่อนไขครบหรือไม่ ส่วนเงินเดือนพนักงานที่ให้บริการลูกค้าตามปกติเป็นค่าใช้จ่ายเมื่อเกิด เพราะไม่ได้สร้างทรัพยากรใหม่

5. ด้านภาษีเงินได้นิติบุคคล: ต้นทุนต้องอยู่ถูกปี มีหลักฐาน และไม่ติดรายการต้องห้าม

5.1 เกณฑ์สิทธิ

บริษัทและห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลเสียภาษีจากกำไรสุทธิ คือรายได้จากกิจการในรอบระยะเวลาบัญชี หักรายจ่ายตามเงื่อนไขมาตรา 65 ทวิ และ 65 ตรี (ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 วรรคหนึ่ง) และต้องใช้ เกณฑ์สิทธิ คือรายได้ที่เกิดขึ้นในรอบใดแม้ยังไม่ได้รับชำระ เป็นรายได้ของรอบนั้น และรายจ่ายทั้งสิ้นที่เกี่ยวกับรายได้นั้นแม้ยังไม่ได้จ่าย เป็นรายจ่ายของรอบนั้น (มาตรา 65 วรรคสอง และคำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.1/2528 ข้อ 2)

คำสั่ง ท.ป.1/2528 ระบุวิธีเฉพาะไว้สำหรับบางธุรกิจ เช่น กิจการก่อสร้างให้นำรายได้และรายจ่ายตามอัตราส่วนของงานที่ทำเสร็จตามวิธีการทางบัญชีที่รับรองทั่วไปมารวมคำนวณ (ข้อ 3.6) แต่ไม่มีข้อเฉพาะสำหรับธุรกิจบริการทั่วไป ความเห็นของสำนักงานคือ ธุรกิจบริการควรใช้วิธีรับรู้รายได้และต้นทุนตามบัญชี (ดูข้อ 4 ของบทความนี้) ที่สอดคล้องกับเกณฑ์สิทธิ ใช้วิธีเดียวกันทุกปี และเก็บเอกสารประกอบขั้นความสำเร็จไว้ ถ้าต้องการเปลี่ยนเกณฑ์หรือวิธีการทางบัญชีที่ใช้คำนวณภาษี ต้องขออนุมัติอธิบดี (มาตรา 65 วรรคสาม)

5.2 รายการต้องห้ามที่มักเจอในต้นทุนธุรกิจบริการ

5.3 ภาษีกับบัญชีอาจไม่เท่ากันทุกบรรทัด

รายจ่ายบางรายการบันทึกเป็นต้นทุนในบัญชีได้ แต่ต้องบวกกลับในแบบ ภ.ง.ด.50 เช่น ส่วนที่ติดมาตรา 65 ตรี หรือค่าเสื่อมราคาที่เกินอัตราตามพระราชกฤษฎีกา อ่านวิธีทำได้ที่ การกระทบยอดรายได้ทางบัญชีและภาษี: บวกกลับ/หักออก ใน ภ.ง.ด.50

6. จ่ายผู้รับเหมาช่วงและฟรีแลนซ์: หัก ณ ที่จ่าย และเอกสารที่ต้องเก็บ

6.1 อัตราที่ใช้บ่อยในธุรกิจบริการ

เมื่อบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลเป็นผู้จ่าย ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายตามคำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528

หลักที่ต้องจำ

• คำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่าย จากยอดก่อน VAT เมื่อใบแจ้งหนี้แยก VAT ไว้
• ต้องหักเมื่อจำนวนเงินตามสัญญาแต่ละรายตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไป แม้จะแบ่งจ่ายครั้งละไม่ถึง 1,000 บาท (ท.ป.4/2528 ข้อ 12/7)
• นำส่งภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนของเดือนที่จ่าย (ท.ป.4/2528 ข้อ 13) ด้วยแบบ ภ.ง.ด.3 เมื่อผู้รับเป็นบุคคลธรรมดา และ ภ.ง.ด.53 เมื่อผู้รับเป็นนิติบุคคล
• ถ้าจ่ายและนำส่งผ่านระบบ e-Withholding Tax อัตรา 5%, 3% และ 2% ลดเหลือ 1% สำหรับเงินได้ที่จ่ายตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ถึง 31 ธันวาคม 2570 (ข่าวกรมสรรพากร ปชส. 14/2569)

ฟรีแลนซ์ที่ทำงานด้วยแรงตัวเอง อาจเป็นเงินได้ 40(2) ซึ่งผู้จ่ายต้องหักตามวิธีในประมวลรัษฎากรมาตรา 50 (1) คือคำนวณแบบอัตราก้าวหน้า ไม่ใช่ 3% การแยกว่าเป็น 40(2) หรือ 40(8) ขึ้นกับลักษณะงานจริง อ่านต่อที่ ภาษีฟรีแลนซ์ 2569 ฉบับครบ

6.2 ตัวอย่าง: ค่าผู้รับเหมาช่วงในโครงการข้อ 4.3

ผู้รับเหมาช่วงออกแบบ UX ซึ่งเป็นบริษัทจด VAT ออกใบแจ้งหนี้ 60,000 บาท บวก VAT 7% อีก 4,200 บาท รวม 64,200 บาท

ภาษีหัก ณ ที่จ่ายไม่ได้ลดต้นทุน เพราะเป็นเงินของผู้รับที่บริษัทนำส่งแทน ต้นทุนของโครงการยังเป็น 60,000 บาท

6.3 เอกสารที่ควรมีทุกครั้งที่จ้างภายนอก

• ใบเสนอราคาหรือสัญญาที่ระบุขอบเขตงานและรหัสโครงการ
• ใบแจ้งหนี้หรือใบกำกับภาษี (ถ้าผู้รับจด VAT)
• กรณีบุคคลธรรมดาที่ไม่มีใบเสร็จ: ใบสำคัญรับเงินที่มีชื่อ ที่อยู่ เลขประจำตัวผู้เสียภาษี และลายมือชื่อผู้รับ พร้อมสำเนาบัตรประชาชน
• หลักฐานการโอนเงินเข้าบัญชีชื่อผู้รับ
• หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) สำเนาที่ออกให้ผู้รับ
• ผลงานหรือหลักฐานการส่งมอบ เช่น ไฟล์งาน รายงาน หรืออีเมลยืนยัน

7. ภาษีซื้อในต้นทุน: ใครนับเป็นต้นทุน ใครไม่นับ

ผู้ประกอบการที่จด VAT คำนวณภาษีมูลค่าเพิ่มจากภาษีขายหักภาษีซื้อในแต่ละเดือนภาษี (ประมวลรัษฎากร มาตรา 82/3) ภาษีซื้อที่ใช้สิทธิได้จึงไม่ใช่ต้นทุน และกฎหมายห้ามนำไปถือเป็นรายจ่ายอีก (มาตรา 65 ตรี (6 ทวิ)) แต่ภาษีซื้อบางกรณีขอเครดิตไม่ได้ เช่น ไม่มีใบกำกับภาษี ใบกำกับภาษีข้อความไม่ถูกต้อง ไม่เกี่ยวกับกิจการ หรือเกิดจากค่ารับรอง (มาตรา 82/5) ภาษีซื้อต้องห้ามจากค่ารับรองยังเป็นรายจ่ายได้ตามข้อยกเว้นใน (6 ทวิ) ส่วนภาษีซื้อต้องห้ามประเภทอื่นต้องพิจารณาเป็นรายกรณี

ธุรกิจบริการที่ได้รับยกเว้น VAT เช่น บริการรักษาพยาบาลของสถานพยาบาลตามกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาล (มาตรา 81 (1) (ญ)) หรือบริการขนส่งในราชอาณาจักร (มาตรา 81 (1) (ณ)) ไม่มีภาษีขายให้หัก VAT ที่จ่ายไปกับค่าใช้จ่ายจึงรวมอยู่ในต้นทุน ในตัวอย่างข้อ 6.2 ต้นทุนจะเป็น 64,200 บาท ไม่ใช่ 60,000 บาท ถ้าทำทั้งงานที่เสีย VAT และงานที่ได้รับยกเว้น เช่น คลินิกที่มีทั้งบริการรักษาและบริการเสริมความงาม ต้องเฉลี่ยภาษีซื้อของค่าใช้จ่ายที่ใช้ร่วมกัน (มาตรา 82/6) อ่านเพิ่มเติม: การทำบัญชีและภาษีคลินิกความงาม และ การทำบัญชีธุรกิจขนส่ง

จุดที่ต้องกระทบยอด: รายได้ที่รับรู้ตามขั้นความสำเร็จในบัญชีไม่ได้ทำให้เกิดภาษีขายทันที เพราะความรับผิด VAT ของการให้บริการทั่วไปเกิดเมื่อได้รับชำระราคาค่าบริการ เว้นแต่ออกใบกำกับภาษีหรือมีการใช้บริการก่อน (มาตรา 78/1 (1)) ในตัวอย่างข้อ 4.3 รายได้ค้างรับ 165,000 บาทยังไม่ต้องนำไปยื่น ภ.พ.30 จนกว่าจะรับเงินหรือออกใบกำกับภาษี ยอดรายได้ในงบจึงไม่เท่ากับยอดใน ภ.พ.30 ของปีเดียวกัน ควรทำตารางกระทบยอดเก็บไว้ทุกสิ้นปี ธุรกิจเอเจนซีที่ใช้บริการแพลตฟอร์มต่างประเทศมีประเด็น ภ.พ.36 เพิ่มเติม ดู บัญชีและภาษี Digital Marketing Agency

8. ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

9. เช็กลิสต์ขั้นต่ำสำหรับธุรกิจบริการ

• ผังบัญชีมีหมวด ต้นทุนบริการ แยกจากค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร
• เปิด รหัสโครงการหรือรหัสลูกค้า และใช้กับใบแจ้งหนี้ผู้ขายทุกใบ
• timesheet ของทุกคนที่ทำงานลูกค้า แยกชั่วโมงเรียกเก็บได้และเรียกเก็บไม่ได้ ปิดยอดทุกเดือน
• นโยบายปันส่วนค่าใช้จ่ายร่วมเป็นลายลักษณ์อักษร (เกณฑ์ เปอร์เซ็นต์ วันที่เริ่มใช้)
• คำนวณ ต้นทุนต่อชั่วโมงที่เรียกเก็บได้ ใหม่ทุกไตรมาส หรือเมื่อเงินเดือน/ค่าเช่าเปลี่ยน
• ทะเบียนโครงการค้าง: มูลค่าสัญญา ประมาณการต้นทุน ต้นทุนสะสม ขั้นความสำเร็จ ยอดที่เรียกเก็บแล้ว
• สิ้นปี ทบทวนรายได้ค้างรับ รายได้รับล่วงหน้า และงานระหว่างทำ พร้อมเอกสารประกอบ
• จ่ายผู้รับเหมาช่วงผ่านบัญชีธนาคาร หัก ณ ที่จ่าย ยื่น ภ.ง.ด.3/53 ภายในกำหนด
• แยกภาษีซื้อที่ขอคืนได้ออกจากต้นทุน (ถ้าจด VAT) และกระทบยอดรายได้ในบัญชีกับ ภ.พ.30
• เงินเดือนเจ้าของ/กรรมการ จ่ายจริง สมเหตุสมผล และแบ่งส่วนที่เป็นงานลูกค้าตาม timesheet

10. ใช้ต้นทุนตั้งราคาอย่างไร

1. เริ่มจากต้นทุนต่อชั่วโมงที่เรียกเก็บได้ (ข้อ 3) แล้วบวกส่วนครอบคลุมค่าใช้จ่ายขายและบริหาร และกำไรที่ต้องการ สูตรที่ใช้ในตัวอย่างคือ (ต้นทุนบริการ + ค่าใช้จ่ายขายและบริหาร) ÷ (1 − อัตรากำไรเป้าหมาย) ÷ ชั่วโมงที่เรียกเก็บได้
2. ราคาแบบเหมาโครงการ = ชั่วโมงที่ประมาณ × อัตราต่อชั่วโมง + ค่าผู้รับเหมาช่วงและวัสดุทางตรง + ส่วนเผื่อความเสี่ยงสำหรับการแก้งาน ถ้าโครงการประเภทเดียวกันเคยใช้ชั่วโมงเกินงบเฉลี่ย 20% ให้ใส่ส่วนเผื่อจากข้อมูลจริงนั้น
3. ราคาแบบรายเดือน (retainer) ให้กำหนดชั่วโมงหรือปริมาณงานที่รวมอยู่ในราคา และเขียนอัตราสำหรับงานที่เกิน มิฉะนั้น utilization จะดูดี แต่กำไรต่อชั่วโมงลดลง
4. ทบทวนราคาเมื่อตัวแปรเปลี่ยน เช่น ขึ้นเงินเดือน ย้ายสำนักงาน เพิ่มซอฟต์แวร์ หรือ utilization ลดลง ตัวอย่างในข้อ 3 แสดงว่า utilization ที่ลดจาก 75% เป็น 60% เปลี่ยนกำไรเป็นขาดทุนได้

ราคาที่ตั้งจากต้นทุนเป็นราคาขั้นต่ำ ราคาจริงยังขึ้นกับตลาดและคุณค่าที่ลูกค้าได้รับ แต่ถ้าไม่รู้ราคาขั้นต่ำ ก็ไม่รู้ว่าส่วนลดที่ให้ลูกค้ากำลังกินค่าแรงของทีมไปเท่าไร

อ่านต่อ: ต้นทุนการผลิต: วิธีวางระบบบัญชีต้นทุนโรงงานแต่ละประเภท ต้นทุนงานสั่งทำ ต้นทุนช่วง และการปันส่วนค่าใช้จ่ายการผลิต

คำถามที่พบบ่อย

1. ธุรกิจบริการต้องแสดง "ต้นทุนบริการ" ในงบการเงินไหม

ไม่บังคับเสมอไป TFRS for NPAEs ย่อหน้า 4.13 ให้ผู้บริหารเลือกจัดประเภทค่าใช้จ่ายตามลักษณะหรือตามหน้าที่ ถ้าเลือกตามหน้าที่ ต้องแสดงต้นทุนการให้บริการแยกจากค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร ไม่ว่าจะเลือกแบบใด บัญชีภายในควรแยกต้นทุนบริการไว้เพื่อใช้ตั้งราคาและวัดกำไรขั้นต้น

2. เงินเดือนพนักงานเป็นต้นทุนบริการหรือค่าใช้จ่ายบริหาร

ขึ้นกับว่าพนักงานคนนั้นทำงานอะไร คนที่ลงมือทำงานให้ลูกค้าและหัวหน้าที่ควบคุมงานเป็นต้นทุนบริการ (TFRS for NPAEs ย่อหน้า 8.8) ส่วนฝ่ายขาย บัญชี และบุคคล เป็นค่าใช้จ่ายในการขายและบริหาร ถ้าคนเดียวทำทั้งสองอย่าง ให้แบ่งตามชั่วโมงใน timesheet

3. งานที่ทำไปแล้วแต่ยังไม่ได้วางบิล ต้องบันทึกรายได้ไหม

ถ้าประมาณผลของงานได้อย่างน่าเชื่อถือ ต้องรับรู้รายได้ตามขั้นความสำเร็จ ณ วันสิ้นงวด (TFRS for NPAEs ย่อหน้า 18.14) และทางภาษีใช้เกณฑ์สิทธิตามมาตรา 65 วรรคสอง ส่วน VAT ของบริการยังไม่เกิดจนกว่าจะได้รับชำระ ออกใบกำกับภาษี หรือมีการใช้บริการ (มาตรา 78/1 (1)) ยอดในงบกับยอดใน ภ.พ.30 จึงต่างกันได้และควรกระทบยอดไว้

4. จ้างฟรีแลนซ์ทำงานให้ลูกค้า ต้องหัก ณ ที่จ่ายเท่าไร

ถ้าเป็นค่าจ้างทำของหรือค่าบริการตามเงินได้ 40(7) หรือ 40(8) บริษัทผู้จ่ายหัก 3% ของยอดก่อน VAT (ท.ป.4/2528 ข้อ 8 หรือข้อ 12/1) และลดเหลือ 1% ถ้าจ่ายผ่าน e-Withholding Tax ระหว่าง 1 ม.ค. 2569 ถึง 31 ธ.ค. 2570 (ปชส. 14/2569) ถ้าเป็นเงินได้ 40(2) ต้องหักตามมาตรา 50 (1) แบบอัตราก้าวหน้า ทั้งสองกรณีต้องมีหลักฐานผู้รับเงินครบ

5. ธุรกิจที่ไม่ต้องเสีย VAT เช่น ขนส่งในประเทศ ภาษีซื้อไปอยู่ตรงไหน

VAT ที่จ่ายไปรวมอยู่ในต้นทุนของรายการนั้น เพราะธุรกิจที่ได้รับยกเว้นตามมาตรา 81 ไม่มีภาษีขายให้นำภาษีซื้อไปหัก ถ้ามีทั้งรายได้ที่เสีย VAT และรายได้ที่ยกเว้น ต้องเฉลี่ยภาษีซื้อของค่าใช้จ่ายที่ใช้ร่วมกันตามมาตรา 82/6 ส่วนที่ขอเครดิตไม่ได้จึงเป็นต้นทุน

6. ยังไม่มี timesheet เลย จะเริ่มทำต้นทุนโครงการอย่างไร

เริ่มจากให้ทีมกรอกชั่วโมงรายสัปดาห์แยกตามลูกค้าใน Google Sheets อย่างน้อย 2–3 เดือน แล้วใช้ข้อมูลนั้นคำนวณ utilization และต้นทุนต่อชั่วโมงตามข้อ 3 ระหว่างนี้ให้บันทึกค่าใช้จ่ายทางตรง เช่น ค่าผู้รับเหมาช่วงและวัสดุ ด้วยรหัสโครงการตั้งแต่วันนี้ เพราะเป็นส่วนที่ทำได้ทันทีโดยไม่ต้องรอข้อมูลชั่วโมง

7. เงินเดือนเจ้าของบริษัทนับเป็นต้นทุนบริการได้ไหม

ได้ ถ้าเจ้าของเป็นผู้ให้บริการเองและบริษัทจ่ายเงินเดือนจริง ส่วนที่ตรงกับชั่วโมงทำงานลูกค้าเป็นต้นทุนบริการ ส่วนที่บริหารเป็นค่าใช้จ่ายบริหาร ข้อควรระวังคือเงินเดือนของผู้ถือหุ้นหรือผู้เป็นหุ้นส่วนเฉพาะส่วนที่จ่ายเกินสมควรเป็นรายจ่ายต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี (8)

ให้ Tawan Consultant ช่วยดูแลเรื่องนี้

ทีมบัญชีของ ตะวัน คอนซัลแทนท์ (Tawan Consultant) ช่วยธุรกิจบริการวางผังบัญชีแยกต้นทุนบริการ ออกแบบ timesheet และรหัสโครงการ กำหนดนโยบายปันส่วน ทบทวนรายได้และงานระหว่างทำสิ้นปี ตรวจภาษีหัก ณ ที่จ่ายและภาษีซื้อ และกระทบยอดบัญชีกับแบบภาษี

• โทร: 096-692-2528
• LINE: @962iwlqe
• ที่อยู่: 34 ซอยเพชรเกษม 28 แยก 16 แขวงปากคลองภาษีเจริญ เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร 10160
• เวลาทำการ: จันทร์–ศุกร์ 8:30–17:30
• เว็บไซต์: www.tawanconsultant.com

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือภาษีสำหรับกรณีเฉพาะ กฎหมายและแนวปฏิบัติอาจเปลี่ยนแปลง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ

แหล่งอ้างอิง

1. ประมวลรัษฎากร มาตรา 65 (วรรคหนึ่ง วรรคสอง วรรคสาม), 65 ทวิ (2), 65 ตรี (3), (6 ทวิ), (8), (9), (13), (18) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5939.html
2. คำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.1/2528 เรื่อง การใช้เกณฑ์สิทธิในการคำนวณรายได้และรายจ่ายของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล (ข้อ 2, ข้อ 3.6) https://www.rd.go.th/3480.html
3. พระราชกฤษฎีกาฯ (ฉบับที่ 145) พ.ศ. 2527 ว่าด้วยการหักค่าสึกหรอและค่าเสื่อมราคา (สรุปหลักเกณฑ์ ข้อ 1 และข้อ 9) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/828.html
4. ประมวลรัษฎากร มาตรา 40 (2) และมาตรา 50 (1) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5937.html
5. คำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528 (ข้อ 6, 8, 10, 12/1, 12/4, 12/7, 13) https://www.rd.go.th/3479.html
6. คู่มือการหักภาษี ณ ที่จ่าย เฉพาะกรณีนำส่งด้วยแบบ ภ.ง.ด.3 และแบบ ภ.ง.ด.53 กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/fileadmin/download/insight_pasi/wht_3_53_030260.pdf
7. ข่าวกรมสรรพากร ปชส. 14/2569 (16 มิถุนายน 2569) ขยายมาตรการ e-Withholding Tax อัตราร้อยละ 1 ถึง 31 ธันวาคม 2570 https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/news/2569thai/news14_2569.pdf
8. ประมวลรัษฎากร มาตรา 78/1 (1) (ความรับผิดภาษีมูลค่าเพิ่มจากการให้บริการ) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5205.html
9. ประมวลรัษฎากร มาตรา 81 (1) (ญ) (ณ), 82/3, 82/5, 82/6 กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5206.html
10. การลดอัตราภาษีมูลค่าเพิ่มเป็นอัตราร้อยละ 7 กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/35772.html และพระราชกฤษฎีกาฯ (ฉบับที่ 807) พ.ศ. 2569 ขยายเวลาการลดอัตราภาษีมูลค่าเพิ่มถึงวันที่ 30 กันยายน 2570 https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/dc807.pdf
11. มาตรฐานการรายงานทางการเงินสำหรับกิจการที่ไม่มีส่วนได้เสียสาธารณะ (ปรับปรุง 2565) ตามประกาศสภาวิชาชีพบัญชี ที่ 48/2565 (ย่อหน้า 4.13, 8.1, 8.2, 8.8, 8.19, 18.11, 18.14, 18.18–18.22) สภาวิชาชีพบัญชี https://acpro-std.tfac.or.th/test_std/uploads/files/TFRS%20for%20NPAEs_Revise%202565R1.pdf
12. คู่มืออธิบายมาตรฐานการรายงานทางการเงิน ฉบับที่ 15 เรื่อง รายได้จากสัญญาที่ทำกับลูกค้า (หัวข้อ 4.6 และ 4.7) สภาวิชาชีพบัญชี https://acpro-std.tfac.or.th/test_std/uploads/files/%E0%B8%A1%E0%B8%B2%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%90%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%87%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%97%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B9%80%E0%B8%87%E0%B8%B4%E0%B8%99/%E0%B8%84%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%204/%E0%B8%84%E0%B8%B9%E0%B9%88%E0%B8%A1%E0%B8%B7%E0%B8%AD%E0%B8%AD%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%A2TFRS%2015_15_03_2567_OK.pdf
13. คำชี้แจงประกาศกรมพัฒนาธุรกิจการค้า เรื่อง กำหนดรายการย่อที่ต้องมีในงบการเงิน พ.ศ. 2566 (แบบ 2 บริษัทจำกัด: ต้นทุนขายหรือต้นทุนการให้บริการ กำไรขั้นต้น ค่าใช้จ่ายในการบริหาร) กรมพัฒนาธุรกิจการค้า https://www.dbd.go.th/storage/law/0fafe207-f3e1-4173-bca7-47c32219a932.pdf
14. สำนักงานประกันสังคม: ค่าจ้างที่ใช้เป็นฐานคำนวณเงินสมทบ ขั้นต่ำ 1,650 บาท ไม่เกิน 17,500 บาท (ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569) https://www.sso.go.th/wpr/satun/service/%E0%B8%81%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%97%E0%B8%B8%E0%B8%99%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B1%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%B1%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%A1_detail_detail_28_125_690/605_605
15. สำนักงานประกันสังคม: เงินสมทบและการชำระเงิน (นำส่งพร้อม สปส.1-10 ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป) https://www.sso.go.th/wpr/main/general/%E0%B9%80%E0%B8%87%E0%B8%B4%E0%B8%99%E0%B8%AA%E0%B8%A1%E0%B8%97%E0%B8%9A%E0%B9%81%E0%B8%A5%E0%B8%B0%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%8A%E0%B8%B3%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%87%E0%B8%B4%E0%B8%99_singleview_detail_1_193_0/438_438/?page=preview&id=438