ภ.ง.ด.1 ภ.ง.ด.3 ภ.ง.ด.53 ต่างกันอย่างไร: แบบภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่บริษัทต้องยื่น อัตรา กำหนดเวลา และค่าปรับ

แบบภาษีหัก ณ ที่จ่ายแยกกันตาม ผู้รับเงินเป็นใคร และ จ่ายเงินประเภทอะไร จ่ายเงินเดือนหรือค่าตอบแทนตามมาตรา 40(1)(2) ให้บุคคลธรรมดา ใช้ ภ.ง.ด.1 จ่ายค่าเช่า ค่าบริการ ค่าจ้างทำของ ค่าโฆษณา ให้ บุคคลธรรมดา ใช้ ภ.ง.ด.3 จ่ายเงินแบบเดียวกันให้ บริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล ใช้ ภ.ง.ด.53 ทุกแบบยื่นพร้อมนำส่งภาษีภายใน 7 วันนับแต่วันสิ้นเดือนที่จ่ายเงิน และถ้ายื่นทางอินเทอร์เน็ตจะยื่นได้ถึงวันที่ 15

นอกจาก 3 แบบหลัก ยังมี ภ.ง.ด.1ก (สรุปเงินเดือนทั้งปี ยื่นภายในเดือนกุมภาพันธ์) ภ.ง.ด.2 (ดอกเบี้ยและเงินปันผลที่จ่ายให้บุคคลธรรมดา) และ ภ.ง.ด.54 (จ่ายเงินไปต่างประเทศ) บทความนี้สรุปว่าแต่ละแบบใช้เมื่อไร อัตราหักที่ใช้บ่อย เงื่อนไข 1,000 บาท หนังสือรับรอง 50 ทวิ ระบบ e-Withholding Tax และค่าปรับเมื่อยื่นช้า พร้อมตัวอย่างการยื่นแบบหนึ่งเดือนของบริษัท SME

สรุปสั้นที่สุด: ผู้รับเป็นลูกจ้างหรือได้เงินได้ 40(1)(2) = ภ.ง.ด.1 · ผู้รับเป็นบุคคลธรรมดา (ค่าเช่า ค่าบริการ ค่าจ้างทำของ ค่าวิชาชีพอิสระ) = ภ.ง.ด.3 · ผู้รับเป็นนิติบุคคล = ภ.ง.ด.53 · ดอกเบี้ย/เงินปันผลให้บุคคลธรรมดา = ภ.ง.ด.2 · ผู้รับเป็นนิติบุคคลต่างประเทศที่ไม่ได้ประกอบกิจการในไทย = ภ.ง.ด.54 · ยื่นภายใน 7 วันนับแต่สิ้นเดือน (ออนไลน์ถึงวันที่ 15) · อัตราที่ใช้บ่อย: บริการ 3% ค่าเช่า 5% โฆษณา 2% ขนส่ง 1% รางวัล 5% คำนวณจากยอดก่อน VAT · จ่ายผ่าน e-Withholding Tax: อัตรา 5%, 3%, 2% ลดเหลือ 1% สำหรับเงินที่จ่าย 1 ม.ค. 2569 ถึง 31 ธ.ค. 2570 (กฎกระทรวง ฉบับที่ 402 (พ.ศ. 2569))

1. ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคืออะไร และใครมีหน้าที่หัก

ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคือภาษีเงินได้ของ ผู้รับเงิน ที่กฎหมายให้ ผู้จ่ายเงิน หักไว้ก่อนแล้วนำส่งกรมสรรพากรแทน ผู้รับเงินนำภาษีที่ถูกหักไปเครดิตตอนยื่นภาษีทั้งปีของตัวเอง หน้าที่ของผู้จ่ายมาจาก 2 ทางหลัก

1. ประมวลรัษฎากร มาตรา 50 ให้บุคคล ห้างหุ้นส่วน บริษัท สมาคม หรือคณะบุคคล ที่จ่ายเงินได้ตามมาตรา 40 หักภาษีไว้ทุกคราวที่จ่าย เช่น เงินเดือนและค่าตอบแทนตาม 40(1)(2) (มาตรา 50(1)) ค่าลิขสิทธิ์ ดอกเบี้ย และเงินปันผลตาม 40(3)(4) (มาตรา 50(2))
2. มาตรา 3 เตรส ให้อธิบดีกรมสรรพากรสั่งให้ผู้จ่ายเงินหักภาษีได้ คำสั่งที่ใช้กันทั่วไปคือ คำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528 ซึ่งกำหนดอัตราหักของค่าเช่า ค่าวิชาชีพอิสระ ค่าจ้างทำของ ค่าบริการ ค่าโฆษณา ค่าขนส่ง และรางวัล

ส่วนใหญ่ของ ท.ป.4/2528 (เช่น ข้อ 6 ค่าเช่า ข้อ 8 ค่าจ้างทำของ ข้อ 10 ค่าโฆษณา ข้อ 12/1 ค่าบริการ ข้อ 12/4 ค่าขนส่ง) บังคับเฉพาะผู้จ่ายที่เป็น บริษัท ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล หรือนิติบุคคลอื่น แต่บางข้อ เช่น ข้อ 9 (รางวัลการประกวด ชิงโชค และค่าตอบแทนนักแสดงสาธารณะ) ใช้กับผู้จ่ายที่เป็นบุคคลธรรมดาด้วย ส่วนเงินเดือนตามมาตรา 50(1) ผู้จ่ายทุกประเภทต้องหัก รวมทั้งนายจ้างที่เป็นบุคคลธรรมดา

ทำไมผู้จ่ายต้องใส่ใจ: ถ้าไม่หัก หรือหักแล้วนำส่งไม่ครบ ผู้จ่ายต้อง รับผิดร่วมกับผู้รับเงิน ในภาษีส่วนที่ขาด (ประมวลรัษฎากร มาตรา 54) แปลว่าสรรพากรเรียกเก็บจากบริษัทผู้จ่ายได้ แม้ภาษีนั้นจะเป็นภาษีของคนอื่น

2. ภ.ง.ด.1 ภ.ง.ด.2 ภ.ง.ด.3 ภ.ง.ด.53 ภ.ง.ด.54 ใช้กับการจ่ายแบบไหน

2.1 ตารางเลือกแบบ: ผู้รับเงิน × ประเภทการจ่าย

ที่มา: แบบและคำชี้แจงของแบบ ภ.ง.ด.1, 1ก, 2, 3, 53 และ 54 บนเว็บไซต์กรมสรรพากร และประมวลรัษฎากร มาตรา 50, 59, 69 ทวิ, 70, 70 ทวิ

วิธีจำง่าย ๆ คือ ดูผู้รับก่อน แล้วดูประเภทเงิน ค่าบริการก้อนเดียวกัน ถ้าจ่ายให้ช่างที่เป็นบุคคลธรรมดาจะลงใน ภ.ง.ด.3 ถ้าจ่ายให้บริษัทของช่างคนเดียวกันจะลงใน ภ.ง.ด.53 จึงควรเช็กหนังสือรับรองบริษัทหรือเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของคู่ค้าตั้งแต่เปิดหน้าผู้ขายในระบบบัญชี

2.2 ภ.ง.ด.1: เงินเดือนและค่าตอบแทนตาม 40(1)(2)

ภ.ง.ด.1 เป็นแบบยื่นรายการตามมาตรา 52 และ 59 สำหรับการหักภาษีตามมาตรา 50(1) ใบแนบแบ่งรายการเป็นเงินเดือนกรณีทั่วไป เงินที่นายจ้างจ่ายครั้งเดียวเพราะออกจากงาน และเงินได้ 40(2) ที่จ่ายให้ผู้อยู่ในประเทศไทยและผู้ที่ไม่ได้อยู่ในประเทศไทย

วิธีคำนวณไม่ใช่อัตราคงที่ มาตรา 50(1) ให้ คูณเงินที่จ่ายเป็นยอดทั้งปี หักค่าใช้จ่ายและค่าลดหย่อนที่ลูกจ้างมีสิทธิ คำนวณภาษีตามอัตราก้าวหน้า แล้ว หารด้วยจำนวนงวดที่จ่าย ถ้าหารไม่ลงตัว ให้นำเศษไปรวมกับงวดสุดท้ายของปี ส่วนเงินได้ 40(2) ที่จ่ายให้ผู้ที่ไม่ได้อยู่ในประเทศไทย (อยู่ไทยรวมไม่ถึง 180 วันในปีภาษี) ให้หักร้อยละ 15 ของเงินที่จ่ายแต่ละคราว

ตัวอย่าง: ลูกจ้างเงินเดือน 40,000 บาท ปีละ 12 งวด ใช้เฉพาะค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท (ตัวเลขสมมติ ยังไม่รวมเงินสมทบประกันสังคมและค่าลดหย่อนอื่น)

ลูกจ้างอีกคนเงินเดือน 20,000 บาท เงินได้สุทธิทั้งปีเหลือ 80,000 บาท ไม่ถึงขั้นเสียภาษี จึงไม่ต้องหักในแต่ละเดือน แต่บริษัทยังต้องแสดงการจ่ายเงินได้ของลูกจ้างคนนี้ตอนยื่น ภ.ง.ด.1ก (ดูข้อ 4)

2.3 ภ.ง.ด.2: ดอกเบี้ยและเงินปันผลที่จ่ายให้บุคคลธรรมดา

ภ.ง.ด.2 ใช้กับการหักตามมาตรา 50(2) ซึ่งเป็นเงินได้ 40(3) และ 40(4) ที่จ่ายให้บุคคลธรรมดา อัตราที่ SME เจอบ่อยคือ

• ดอกเบี้ยเงินกู้ยืมที่ได้จากบริษัท เช่น บริษัทกู้เงินกรรมการแล้วจ่ายดอกเบี้ย หักร้อยละ 15 (มาตรา 50(2)(ข) ประกอบมาตรา 48(3))
• เงินปันผลและเงินส่วนแบ่งกำไรตาม 40(4)(ข) หักร้อยละ 10 (มาตรา 50(2)(จ))
• ค่าลิขสิทธิ์และค่าสิทธิตาม 40(3) ที่จ่ายให้ผู้อยู่ในประเทศไทย คำนวณหักตามอัตราภาษีเงินได้ (อัตราก้าวหน้า) ส่วนที่จ่ายให้ผู้ที่ไม่ได้อยู่ในประเทศไทยหักร้อยละ 15

ถ้าผู้จ่ายดอกเบี้ยตาม 40(4)(ก) ไม่ใช่นิติบุคคล และจ่ายให้ผู้อยู่ในประเทศไทย ไม่ต้องหักภาษี ณ ที่จ่าย (มาตรา 50(2)(ง)) เช่น บุคคลธรรมดาให้เพื่อนกู้แล้วได้ดอกเบี้ย

2.4 ภ.ง.ด.3: จ่ายให้บุคคลธรรมดา

ภ.ง.ด.3 เป็นแบบยื่นรายการตามมาตรา 52 และ 59 สำหรับการหักภาษีเงินได้ 40(5)(6)(7)(8) ที่จ่ายให้บุคคลธรรมดา ส่วนใหญ่เป็นการหักตามมาตรา 3 เตรส และ ท.ป.4/2528 (ส่วนมาตรา 50(3)(4)(5) เป็นกรณีเฉพาะ เช่น จ่ายให้ผู้ไม่อยู่ในไทย ผู้จ่ายเป็นหน่วยงานรัฐ หรือผู้ขายอสังหาริมทรัพย์) ตัวอย่างที่พบบ่อยคือ ค่าเช่าอาคารที่เจ้าของเป็นบุคคลธรรมดา ค่าจ้างช่าง ค่าตอบแทนฟรีแลนซ์ที่จัดเป็นค่าบริการหรือค่าจ้างทำของ ค่าวิชาชีพอิสระของทนายความหรือวิศวกร และรางวัลจากการชิงโชค

ผู้รับที่เป็น ห้างหุ้นส่วนสามัญหรือคณะบุคคลที่ไม่ได้จดทะเบียน เสียภาษีแบบบุคคลธรรมดา จึงลงใน ภ.ง.ด.3 เช่นกัน ไม่ใช่ ภ.ง.ด.53

2.5 ภ.ง.ด.53: จ่ายให้นิติบุคคล

ภ.ง.ด.53 เป็นแบบยื่นรายการตามมาตรา 3 เตรส และมาตรา 69 ทวิ ใช้เมื่อผู้รับเป็นผู้เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล เช่น บริษัทจำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัด ห้างหุ้นส่วนสามัญนิติบุคคล หรือสาขาของบริษัทต่างประเทศที่ประกอบกิจการในไทย แบบนี้ใช้ทั้งกรณีบริษัทเอกชนหักตาม ท.ป.4/2528 และกรณีหน่วยงานรัฐจ่ายเงินให้บริษัทแล้วหักร้อยละ 1 ตามมาตรา 69 ทวิ

2.6 ภ.ง.ด.54: จ่ายเงินไปต่างประเทศ

เมื่อบริษัทจ่ายเงินได้ตามมาตรา 40(2)(3)(4)(5) หรือ (6) ให้ นิติบุคคลต่างประเทศที่ไม่ได้ประกอบกิจการในประเทศไทย เช่น ค่าสิทธิ ค่าลิขสิทธิ์ซอฟต์แวร์บางลักษณะ ดอกเบี้ยเงินกู้ต่างประเทศ ค่าเช่า มาตรา 70 ให้ผู้จ่ายหักภาษีตามบัญชีอัตราภาษีเงินได้ คือ ร้อยละ 15 และ ร้อยละ 10 สำหรับเงินปันผลตาม 40(4)(ข) แล้วยื่น ภ.ง.ด.54 แยกเป็นรายผู้รับหรือรายประเภทเงินได้ ส่วนการจำหน่ายกำไรออกนอกประเทศตามมาตรา 70 ทวิ (ผู้จำหน่ายคือบริษัทหรือสาขาที่ประกอบกิจการในไทยเอง ไม่ใช่ผู้จ่ายเงินให้ผู้รับต่างประเทศทั่วไป) ก็ใช้ ภ.ง.ด.54 เช่นกัน ในอัตราร้อยละ 10

ถ้าผู้รับอยู่ในประเทศที่มีอนุสัญญาภาษีซ้อนกับไทย อัตราอาจลดลงตามอนุสัญญา คำชี้แจงของแบบ ภ.ง.ด.54 ระบุให้คำนวณตามอนุสัญญานั้น การจ่ายไปต่างประเทศมีประเด็นเฉพาะมาก ทั้งการแยกว่าเงินที่จ่ายเป็นค่าบริการหรือค่าสิทธิ และ VAT ที่ผู้จ่ายต้องนำส่งเองด้วยแบบ ภ.พ.36 จึงควรให้ผู้เชี่ยวชาญดูสัญญาเป็นราย ๆ ก่อนโอนเงิน

3. อัตราภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่ใช้บ่อยตาม ท.ป.4/2528

ตารางนี้สรุปอัตราสำหรับผู้จ่ายที่เป็นบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล จ่ายให้ผู้รับในประเทศไทย

ข้อสังเกตที่มักพลาด

• ค่าบริการของโรงแรมและภัตตาคาร และค่าเบี้ยประกันชีวิต ไม่อยู่ในข้อ 12/1 จึงไม่ต้องหักในอัตราค่าบริการ
• การซื้อสินค้า ไม่ใช่การให้บริการ จึงโดยทั่วไปไม่ต้องหัก แต่ถ้าสัญญาเป็นจ้างทำของหรือจ้างพร้อมติดตั้ง ต้องดูเนื้อหาสัญญาว่าเป็นค่าจ้างทำของหรือไม่
• ค่าเช่าที่จ่ายให้ผู้ให้เช่าแบบลีสซิ่ง ที่เข้าเงื่อนไขในข้อ 6 วรรคสอง (ผู้ให้เช่าทุนชำระแล้วไม่ต่ำกว่า 60 ล้านบาท จด VAT ผู้เช่าเป็นนิติบุคคล สัญญาตั้งแต่ 3 ปี) ไม่ต้องหักตามข้อ 6
• เงินปันผลที่จ่ายให้นิติบุคคล ไม่ต้องหักตามข้อ 5 ถ้าผู้รับเป็นบริษัทจดทะเบียนในตลาดหลักทรัพย์ หรือเป็นบริษัทจำกัดที่ถือหุ้นผู้จ่ายไม่น้อยกว่าร้อยละ 25 ของหุ้นที่มีสิทธิออกเสียง และผู้จ่ายไม่ได้ถือหุ้นผู้รับทั้งทางตรงและทางอ้อม ควรตรวจสัดส่วนการถือหุ้นก่อนจ่าย
• การจ่ายให้ มูลนิธิหรือสมาคม ที่มีรายได้ ใช้อัตราร้อยละ 10 สำหรับค่าเช่าและค่าวิชาชีพอิสระ (ข้อ 6 (3), ข้อ 7 (2))

3.1 คำนวณจากยอดก่อน VAT

เมื่อใบแจ้งหนี้หรือใบกำกับภาษีแยกภาษีมูลค่าเพิ่มไว้ชัดเจน ให้คำนวณภาษีหัก ณ ที่จ่ายจาก ยอดก่อน VAT เช่น ค่าบริการ 10,000 บาท VAT 700 บาท รวม 10,700 บาท หัก 3% ของ 10,000 = 300 บาท แล้วโอนให้ผู้ขาย 10,400 บาท

3.2 เงื่อนไข 1,000 บาท

ท.ป.4/2528 ข้อ 12/7 กำหนดว่าการจ่ายที่ต้องหักภาษี ต้องมี จำนวนตามสัญญารายหนึ่ง ๆ ตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไป แม้จะแบ่งจ่ายครั้งละไม่ถึง 1,000 บาทก็ต้องหัก หลักนี้ดู ยอดตามสัญญา ไม่ใช่ยอดที่โอนแต่ละครั้ง เช่น สัญญาจ้างทำความสะอาด 12 เดือน เดือนละ 900 บาท รวม 10,800 บาท ต้องหักทุกงวด แต่ซื้อบริการครั้งเดียว 800 บาท ไม่ต้องหัก

เงื่อนไขนี้มาจาก ท.ป.4/2528 จึงใช้กับการหักตามคำสั่งนั้น ไม่ได้ใช้กับเงินเดือนตาม ภ.ง.ด.1 ซึ่งคำนวณตามมาตรา 50(1)

3.3 e-Withholding Tax: ลดเหลือ 1% ถึง 31 ธันวาคม 2570

ระบบ e-Withholding Tax ให้ผู้จ่ายโอนเงินผ่านธนาคารที่ให้บริการพร้อมแจ้งข้อมูลการหักภาษี ธนาคารจะหักภาษี โอนเงินสุทธิให้ผู้รับ ส่งหลักฐานอิเล็กทรอนิกส์ให้ทั้งสองฝ่าย และนำส่งข้อมูลกับเงินภาษีให้กรมสรรพากรภายใน 4 วันทำการถัดจากวันที่ธนาคารได้รับเงิน (ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร (ฉบับที่ 20) ข้อ 4–6)

ข้อดีที่จับต้องได้มี 2 ข้อ

1. อัตราลดลง สำหรับเงินได้ที่จ่ายผ่าน e-Withholding Tax ตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ถึง 31 ธันวาคม 2570 อัตราร้อยละ 5, 3 และ 2 ลดเหลือ ร้อยละ 1 ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 402 (พ.ศ. 2569) ซึ่งประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อ 9 ตุลาคม 2569 (ต่อจากที่คณะรัฐมนตรีเห็นชอบเมื่อ 16 มิถุนายน 2569 ตามข่าวกรมสรรพากร ปชส. 14/2569) เช่น ค่าเช่าจาก 5% เหลือ 1% ค่าบริการจาก 3% เหลือ 1% ค่าโฆษณาจาก 2% เหลือ 1% ส่วนค่าขนส่งเป็น 1% อยู่แล้ว การจ่ายที่ไม่ได้ทำผ่านระบบ e-Withholding Tax ยังใช้อัตราปกติ 5%, 3% หรือ 2%
2. ไม่ต้องออก 50 ทวิ หลักฐานที่ธนาคารออกให้ถือเป็นหลักฐานการหักภาษี และยกเว้นการออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายตามมาตรา 50 ทวิ (ประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 20 ข้อ 5)

ข้อมูลรายการจ่ายที่ผู้จ่ายแจ้งธนาคาร (ข้อ 4) ธนาคารนำส่งกรมสรรพากรพร้อมเงินภาษี (ข้อ 6) ประกาศฉบับที่ 20 ไม่ได้เขียนไว้ตรง ๆ ว่าผู้จ่ายต้องยื่น ภ.ง.ด.3 หรือ ภ.ง.ด.53 ซ้ำสำหรับรายการเหล่านั้น ในทางปฏิบัติรายการที่ธนาคารนำส่งแทนจึงไม่ต้องลงในแบบที่ผู้จ่ายยื่นเอง แต่ก่อนเริ่มใช้ควรยืนยันขั้นตอนกับธนาคารผู้ให้บริการหรือสำนักงานสรรพากรพื้นที่

ถ้าภายหลังพบว่าภาษีที่นำส่งผ่านธนาคารขาด ให้นำส่งเพิ่มผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ของกรมสรรพากรภายใน 15 วันนับแต่วันสิ้นเดือนของเดือนที่นำส่ง โดยไม่ต้องเสียเงินเพิ่ม (ประกาศอธิบดีฯ ฉบับที่ 20 ข้อ 7 ตามที่แก้ไขโดยฉบับที่ 31)

4. กำหนดเวลายื่นแบบและนำส่งภาษี

ที่มา: ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง การขยายกำหนดเวลาการยื่นแบบแสดงรายการและชำระภาษีผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต (ฉบับที่ 7) ลงวันที่ 12 มกราคม 2567 ซึ่งแก้ไขโดยฉบับที่ 8 และ 9 ขยายเวลาออกไปอีก 8 วันนับแต่วันพ้นกำหนด สำหรับรายการที่ต้องยื่นระหว่างวันที่ 1 กุมภาพันธ์ 2567 ถึงวันที่ 31 มกราคม 2570 และปฏิทินภาษีอากรของกรมสรรพากรแสดงวันที่ 7 (ยื่นแบบ) และวันที่ 15 (ยื่นทางอินเทอร์เน็ต)

สิ่งที่ควรรู้

• ต้องยื่น "ไม่ว่าจะหักภาษีไว้แล้วหรือไม่" ตามถ้อยคำของมาตรา 52 และ ท.ป.4/2528 ข้อ 13 ถ้าลืมหัก บริษัทยังมีหน้าที่นำส่งภาษีจำนวนนั้น
• สิทธิยื่นถึงวันที่ 15 ใช้เฉพาะการยื่นทางอินเทอร์เน็ต ยื่นแบบกระดาษยังต้องยื่นภายในวันที่ 7 ประกาศ (ฉบับที่ 7) ข้อ 2 ให้สิทธิเฉพาะการยื่นแบบฉบับปกติและฉบับเพิ่มเติมทางอินเทอร์เน็ตเท่านั้น ถ้ายื่นกระดาษก่อนแล้วมายื่นออนไลน์ภายหลังจะไม่ได้รับสิทธิขยายเวลา และสิทธินี้ครอบคลุมรายการที่ต้องยื่นถึงวันที่ 31 มกราคม 2570
• เดือนที่ไม่มีการจ่ายเงินที่ต้องหักภาษี โดยทั่วไปไม่มีรายการให้ยื่นสำหรับแบบนั้น แต่ควรตรวจกับรายการจ่ายจริงทุกเดือน โดยเฉพาะเดือนที่จ่ายโบนัสหรือค่าเช่ารายปี
• ภ.ง.ด.1ก แสดงเงินได้ 40(1)(2) ที่จ่ายทั้งปีรายคน คำชี้แจงของแบบให้บริษัทแสดงการจ่ายให้ผู้มีเงินได้ที่ไม่ถึงเกณฑ์ต้องหักภาษีด้วย (แสดงไว้ในแบบหรือยื่นแยกพร้อมกันก็ได้) ตัวเลขใน ภ.ง.ด.1ก ควรตรงกับยอดรวม ภ.ง.ด.1 ทั้ง 12 เดือนและบัญชีเงินเดือนในงบการเงิน

5. หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ)

มาตรา 50 ทวิ ให้ผู้หักภาษีออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย 2 ฉบับข้อความตรงกัน ให้ผู้ถูกหัก ตามกำหนดเวลาดังนี้

ผู้ที่ไม่ออก 50 ทวิ ตามมาตรา 50 ทวิ มีโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท (มาตรา 35) ในทางปฏิบัติ ผู้รับเงินต้องใช้ 50 ทวิ เป็นหลักฐานเครดิตภาษีตอนยื่น ภ.ง.ด.90/91 หรือ ภ.ง.ด.50 ถ้าไม่ได้รับ ก็มักจะทวงจากผู้จ่าย ควรออกพร้อมเอกสารจ่ายเงินเลย และตรวจว่าเลขประจำตัวผู้เสียภาษี ชื่อ ประเภทเงินได้ อัตรา และยอดตรงกับที่ยื่นในแบบ ภ.ง.ด. ของเดือนนั้น

การจ่ายผ่าน e-Withholding Tax ได้รับยกเว้นการออก 50 ทวิ ตามข้อ 3.3

6. ค่าปรับและความรับผิดเมื่อยื่นช้าหรือหักไม่ครบ

เงินเพิ่มคิดเป็นรายเดือน ช้าเพียง 1 วันก็นับเป็น 1 เดือน เช่น ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเดือนกันยายน 1,420 บาท ครบกำหนด 7 ตุลาคม (กระดาษ) แต่ยื่นแบบกระดาษวันที่ 9 ตุลาคม ต้องเสียเงินเพิ่ม 1,420 × 1.5% = 21.30 บาท บวกค่าปรับอาญาตามที่เจ้าพนักงานเปรียบเทียบ ซึ่งตามกฎหมายไม่เกิน 2,000 บาท ประมาณยอดเงินเพิ่มและค่าปรับที่ต้องเตรียมได้ที่ เครื่องคำนวณค่าปรับยื่นภาษีล่าช้า

อีกผลที่มักถูกมองข้ามคือ ถ้าบริษัทไม่หักและสรรพากรเรียกเก็บภาษีส่วนที่ขาดจากบริษัทตามมาตรา 54 บริษัทจะต้องจ่ายภาษีนั้นจากเงินของตัวเอง โดยที่เงินค่าบริการก้อนนั้นจ่ายเต็มให้คู่ค้าไปแล้ว

7. ตัวอย่าง: บริษัท SME ยื่นภาษีหัก ณ ที่จ่ายของเดือนกันยายน 2569

บริษัท ก จำกัด จด VAT แล้ว จ่ายเงินในเดือนกันยายน 2569 ตามตารางด้านล่าง ทุกรายการโอนผ่านธนาคารแบบปกติ ไม่ได้ใช้ e-Withholding Tax (ตัวเลขสมมติ)

สรุปแบบที่ต้องยื่นสำหรับเดือนกันยายน 2569

ยอดที่บริษัทโอนให้ผู้ขายคือยอดรวม VAT หักภาษีที่หักไว้ เช่น เอเจนซีโฆษณาได้รับ 50,000 + 3,500 − 1,000 = 52,500 บาท ค่าบริการทำบัญชีได้รับ 10,000 + 700 − 300 = 10,400 บาท พร้อม 50 ทวิ ทุกรายการที่หักตาม ท.ป.4/2528

ถ้าจ่ายผ่าน e-Withholding Tax: ค่าเช่าจะหัก 1% = 150 บาท ค่าซ่อมแอร์ 1% = 60 บาท ค่าโฆษณา 1% = 500 บาท ค่าทำบัญชี 1% = 100 บาท ค่าขนส่งยังเป็น 1% = 120 บาท ธนาคารนำส่งภาษีให้ภายใน 4 วันทำการ และบริษัทไม่ต้องออก 50 ทวิ สำหรับรายการเหล่านั้น ส่วนเงินเดือนและดอกเบี้ยยังคำนวณตามมาตรา 50 ตามเดิม

8. เช็กลิสต์ภาษีหัก ณ ที่จ่ายประจำเดือน

• ก่อนจ่ายเงิน ตรวจสถานะผู้รับ: บุคคลธรรมดา คณะบุคคล หรือนิติบุคคล (ใช้เลือก ภ.ง.ด.3 หรือ ภ.ง.ด.53)
• จัดประเภทเงินได้ตามเนื้อหาสัญญา ไม่ใช่ชื่อในใบแจ้งหนี้: ค่าเช่า ค่าจ้างทำของ ค่าบริการ ค่าโฆษณา ค่าขนส่ง
• คำนวณจากยอดก่อน VAT และดูยอดตามสัญญา (เกณฑ์ 1,000 บาท)
• ตัดสินใจว่าจะจ่ายผ่าน e-Withholding Tax หรือไม่ ถ้าใช้ ให้ตั้งอัตรา 1% ในระบบโอนเงิน
• ออก 50 ทวิ ทันทีที่จ่าย (ยกเว้นรายการที่จ่ายผ่าน e-Withholding Tax)
• สิ้นเดือน กระทบยอดภาษีที่หักตามบัญชีแยกประเภท "ภาษีหัก ณ ที่จ่ายค้างจ่าย" กับแบบที่จะยื่น
• ยื่น ภ.ง.ด.1, 2, 3, 53, 54 ภายในวันที่ 7 (กระดาษ) หรือวันที่ 15 (ออนไลน์)
• เก็บใบเสร็จรับเงินภาษีและแบบที่ยื่นไว้กับเอกสารจ่ายเงิน
• สิ้นปี: ออก 50 ทวิ เงินเดือนภายใน 15 กุมภาพันธ์ และยื่น ภ.ง.ด.1ก ภายในเดือนกุมภาพันธ์

ถ้าธุรกิจของคุณมีลักษณะเฉพาะ อ่านต่อได้ที่ ภาษีหัก ณ ที่จ่าย E-commerce: แพลตฟอร์มเป็นตัวแทนหักและนำส่งแทนได้ · การทำบัญชีภาษีธุรกิจรับเหมาก่อสร้าง: WHT 3% VAT 7% และ Tax Point · ภาษีผู้รับเหมาช่วง (Sub-contractor) และผู้รับเหมารายย่อย: หัก ณ ที่จ่าย 3% เงินประกันผลงาน และการรับรู้รายได้ · การทำบัญชีธุรกิจขนส่ง: VAT ยกเว้นและภาษีหัก ณ ที่จ่าย 1%

อ่านต่อ: ภ.พ.30 คืออะไร ยื่นอย่างไร: คำนวณภาษีขายหักภาษีซื้อ ภาษีซื้อต้องห้าม ยื่นเพิ่มเติม และเบี้ยปรับเงินเพิ่ม

คำถามที่พบบ่อย

1. ภ.ง.ด.3 กับ ภ.ง.ด.53 ต่างกันอย่างไร

ต่างกันที่ผู้รับเงิน ภ.ง.ด.3 ใช้เมื่อผู้รับเสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (รวมห้างหุ้นส่วนสามัญและคณะบุคคลที่ไม่ได้จดทะเบียน) ภ.ง.ด.53 ใช้เมื่อผู้รับเสียภาษีเงินได้นิติบุคคล อัตราหักของการจ่ายประเภทเดียวกันส่วนใหญ่เท่ากัน เช่น ค่าบริการ 3% ค่าเช่า 5% ค่าโฆษณา 2%

2. จ่ายค่าจ้างฟรีแลนซ์ ต้องลงใน ภ.ง.ด.1 หรือ ภ.ง.ด.3

ขึ้นกับประเภทเงินได้ ถ้าเป็นเงินได้จากหน้าที่หรือตำแหน่งงานที่ทำหรือการรับทำงานให้ตาม 40(2) เช่น ค่านายหน้า ใช้ ภ.ง.ด.1 และคำนวณตามมาตรา 50(1) ถ้าเป็นค่าจ้างทำของหรือค่าบริการตาม 40(7)/(8) ใช้ ภ.ง.ด.3 อัตรา 3% การแยก 40(2) กับ 40(8) ดูจากลักษณะงานและการลงทุนของผู้รับจ้าง ไม่ใช่ชื่อในสัญญา ถ้าไม่แน่ใจควรให้นักบัญชีดูสัญญา

3. ภ.ง.ด.1ก ต้องยื่นเมื่อไร และต่างจาก ภ.ง.ด.1 อย่างไร

ภ.ง.ด.1ก ต้องยื่นภายในเดือนกุมภาพันธ์ของปีถัดไป เป็นแบบสรุปเงินได้ 40(1)(2) ที่จ่ายทั้งปีรายคน ส่วน ภ.ง.ด.1 เป็นแบบรายเดือนสำหรับนำส่งภาษีที่หักในเดือนนั้น ภ.ง.ด.1ก ไม่มีการนำส่งภาษี แต่ยอดต้องกระทบกับ ภ.ง.ด.1 ทั้งปี และการไม่ยื่นมีโทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท

4. ภาษีหัก ณ ที่จ่ายคำนวณจากยอดรวม VAT หรือก่อน VAT

คำนวณจากยอดก่อน VAT เมื่อใบแจ้งหนี้หรือใบกำกับภาษีแยก VAT ไว้ เช่น ค่าบริการ 10,000 บาท VAT 700 บาท หัก 3% เท่ากับ 300 บาท ไม่ใช่ 321 บาท

5. ใช้ e-Withholding Tax แล้วได้ประโยชน์อะไร

ได้อัตราหักเพียง 1% แทน 5%, 3% หรือ 2% สำหรับการจ่ายตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 ถึง 31 ธันวาคม 2570 ตามกฎกระทรวง ฉบับที่ 402 (พ.ศ. 2569) และไม่ต้องออก 50 ทวิ เพราะหลักฐานที่ธนาคารออกให้ถือเป็นหลักฐานการหักภาษี ธนาคารนำส่งภาษีให้ภายใน 4 วันทำการ ต้องเช็กว่าธนาคารที่ใช้อยู่เปิดบริการนี้และผู้รับเงินแจ้งข้อมูลครบ

6. ลืมหักภาษี ณ ที่จ่ายไปแล้ว ทำอย่างไร

บริษัทยังมีหน้าที่นำส่งภาษีจำนวนนั้น เพราะกฎหมายให้นำส่ง "ไม่ว่าจะหักภาษีไว้แล้วหรือไม่" และผู้จ่ายต้องรับผิดร่วมกับผู้รับเงินตามมาตรา 54 ควรยื่นแบบเพิ่มเติมพร้อมเงินเพิ่ม 1.5% ต่อเดือนโดยเร็ว แล้วตกลงกับผู้รับเงินเรื่องการเรียกเงินส่วนนั้นคืน การยื่นเองก่อนถูกตรวจพบทำให้ภาระน้อยกว่ารอให้เจ้าพนักงานประเมิน

7. จ่ายค่าบริการให้บริษัทต่างประเทศ ต้องหักภาษีไหม

ต้องดูสถานะผู้รับก่อน ถ้าเป็นนิติบุคคลต่างประเทศที่ประกอบกิจการในไทยแต่ไม่มีสำนักงานสาขาถาวร ท.ป.4/2528 ข้อ 12 ให้หัก 5% สำหรับค่าจ้างทำของ (กรณีมีสาขาถาวรหัก 3% ตามข้อ 8(3)) ถ้าเป็นนิติบุคคลต่างประเทศที่ไม่ได้ประกอบกิจการในไทย ต้องดูประเภทเงินได้ ถ้าเป็นเงินได้ 40(2)–(6) เช่น ค่าสิทธิ ดอกเบี้ย ค่าเช่า ที่จ่ายให้นิติบุคคลต่างประเทศที่ไม่ได้ประกอบกิจการในไทย ต้องหัก 15% (เงินปันผล 10%) ตามมาตรา 70 และยื่น ภ.ง.ด.54 อัตราอาจลดตามอนุสัญญาภาษีซ้อน และยังมี VAT ที่ต้องนำส่งด้วย ภ.พ.36 ควรให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสัญญาก่อนจ่าย

ให้ Tawan Consultant ช่วยดูแลเรื่องนี้

ทีมบัญชีของ ตะวัน คอนซัลแทนท์ (Tawan Consultant) ช่วยบริษัทและ SME จัดประเภทรายจ่ายและอัตราหัก ณ ที่จ่าย ออก 50 ทวิ ยื่น ภ.ง.ด.1, 1ก, 2, 3, 53 และ 54 ทุกเดือน กระทบยอดภาษีหัก ณ ที่จ่ายกับบัญชี และวางระบบจ่ายเงินผ่าน e-Withholding Tax

• โทร: 096-692-2528
• LINE: @962iwlqe
• ที่อยู่: 34 ซอยเพชรเกษม 28 แยก 16 แขวงปากคลองภาษีเจริญ เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร 10160
• เวลาทำการ: จันทร์–ศุกร์ 8:30–17:30
• เว็บไซต์: www.tawanconsultant.com

บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายหรือภาษีสำหรับกรณีเฉพาะ กฎหมายและแนวปฏิบัติอาจเปลี่ยนแปลง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญก่อนตัดสินใจ

แหล่งอ้างอิง

1. ประมวลรัษฎากร มาตรา 38-64 (มาตรา 40, 48, 50 (1) (2), 50 ทวิ, 52, 54, 58, 59) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5937.html
2. ประมวลรัษฎากร มาตรา 65-76 (มาตรา 69 ทวิ, 70, 70 ทวิ) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5939.html
3. บัญชีอัตราภาษีเงินได้ (ภาษีตามมาตรา 70 ร้อยละ 15 และร้อยละ 10) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5938.html
4. คำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528 (ข้อ 6, 7, 8, 9, 10, 12/1, 12/2, 12/3, 12/4, 12/7, 13) https://www.rd.go.th/3479.html
5. ประมวลรัษฎากร มาตรา 14-27 (มาตรา 17 การยื่นรายการ, มาตรา 27 เงินเพิ่ม) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5943.html
6. ประมวลรัษฎากร มาตรา 28-37 (มาตรา 35 โทษปรับไม่เกิน 2,000 บาท, มาตรา 37 ทวิ) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/5942.html
7. ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง ขยายกำหนดเวลาการนำส่งภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย การนำส่งภาษีเงินได้ การนำส่งภาษีมูลค่าเพิ่ม และการยื่นรายการ ลงวันที่ 24 กรกฎาคม 2544 (ข้อ 2 และข้อ 3) https://www.rd.go.th/2625.html
8. ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง ขยายกำหนดเวลาการยื่นรายการตามมาตรา 58 แห่งประมวลรัษฎากร ลงวันที่ 2 พฤศจิกายน 2526 https://www.rd.go.th/2619.html
9. ปฏิทินภาษีอากร กรมสรรพากร (กำหนดยื่นแบบและกำหนดยื่นทางอินเทอร์เน็ตของ ภ.ง.ด.1, 2, 3, 53, 54) https://www.rd.go.th/62348.html
10. แบบ ภ.ง.ด.1 และคำชี้แจง (มาตรา 50(1), 59, การคำนวณ, กำหนดเวลา, ความรับผิด) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/fileadmin/tax_pdf/withhold/200360_WHT1.pdf
11. แบบ ภ.ง.ด.1ก และคำชี้แจง (ยื่นภายในเดือนกุมภาพันธ์) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/fileadmin/tax_pdf/withhold/210360_WHT1_kor.pdf
12. แบบ ภ.ง.ด.2 และคำชี้แจง (มาตรา 50(2), อัตราร้อยละ 15 และ 10) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/fileadmin/tax_pdf/withhold/240360_WHT2.pdf
13. แบบ ภ.ง.ด.3 (มาตรา 3 เตรส และมาตรา 50(3)(4)(5)) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/fileadmin/tax_pdf/withhold/270360_WHT3.pdf
14. แบบ ภ.ง.ด.53 และคำชี้แจง (มาตรา 3 เตรส และมาตรา 69 ทวิ) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/fileadmin/tax_pdf/withhold/WHT53_041060.pdf
15. แบบ ภ.ง.ด.54 และคำชี้แจง (มาตรา 70 และ 70 ทวิ) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/fileadmin/tax_pdf/cit/CIT54_260257.pdf
16. แบบแสดงรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย (รายชื่อแบบ ภ.ง.ด.1, 1ก, 2, 2ก, 3, 3ก, 53) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/7064.html
17. คู่มือการหักภาษี ณ ที่จ่าย เฉพาะกรณีนำส่งด้วยแบบ ภ.ง.ด.3 และ ภ.ง.ด.53 กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/fileadmin/download/insight_pasi/wht_3_53_030260.pdf
18. ประกาศอธิบดีกรมสรรพากร (ฉบับที่ 20) เรื่อง กำหนดหลักเกณฑ์ วิธีการ เงื่อนไข และระยะเวลา ในการนำส่งเงินภาษีผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ของกรมสรรพากร (ข้อ 4–7) https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/dgg20.pdf
19. กฎกระทรวง ฉบับที่ 402 (พ.ศ. 2569) ราชกิจจานุเบกษา 9 ตุลาคม 2569 https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/mr402.pdf และข่าวกรมสรรพากร ปชส. 14/2569 (ขยายมาตรการ e-Withholding Tax อัตราร้อยละ 1 ถึง 31 ธันวาคม 2570) https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/news/2569thai/news14_2569.pdf
20. ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง การขยายกำหนดเวลาการยื่นแบบแสดงรายการและชำระภาษีผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต (ฉบับที่ 7) ลงวันที่ 12 มกราคม 2567 (ข้อ 1.2(3), 1.3, 1.4, 1.5, 2) แก้ไขโดยฉบับที่ 8 (19 มีนาคม 2567) และฉบับที่ 9 (มีผลตั้งแต่ 17 ธันวาคม 2568) กรมสรรพากร https://www.rd.go.th/fileadmin/user_upload/kormor/newlaw/mofexpandfornet7A.pdf