ในยุคที่ธุรกิจ E-commerce และแพลตฟอร์มตลาดกลางออนไลน์ (Online Marketplace) เติบโตอย่างรวดเร็ว การจัดการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย กลายเป็นภาระที่ซับซ้อน เนื่องจากมีผู้ใช้บริการและธุรกรรมจำนวนมาก บทความนี้อธิบายอัตราหัก ณ ที่จ่ายที่เกี่ยวข้อง และแนวทางที่กรมสรรพากรอนุมัติให้แพลตฟอร์มทำหน้าที่หักและนำส่งภาษีแทนผู้จ่ายเงินได้ โดยอ้างอิงกฎหมายและข้อหารือจริง
ภาษีหัก ณ ที่จ่ายเกี่ยวข้องกับธุรกิจ E-commerce อย่างไร
เมื่อแพลตฟอร์มตลาดกลางออนไลน์เรียกเก็บ ค่าบริการ จากผู้ใช้บริการ (ร้านค้า/ผู้ขาย) ค่าบริการดังกล่าวเข้าลักษณะเป็นเงินได้พึงประเมินตาม มาตรา 40(8) แห่งประมวลรัษฎากร ผู้ใช้บริการที่เป็นผู้จ่ายเงินได้จึงมีหน้าที่ หักภาษี ณ ที่จ่ายในอัตราร้อยละ 3.0 ตาม ข้อ 12/1 ของคำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528 (ออกตามมาตรา 3 เตรส แห่งประมวลรัษฎากร ลงวันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2528) พร้อมทั้งออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายตามมาตรา 50 ทวิ (1) และยื่นรายการตามมาตรา 52 และมาตรา 59
ปัญหาในทางปฏิบัติของแพลตฟอร์ม คือ มีผู้ใช้บริการจำนวนมาก ต้องรวบรวมหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายจากผู้จ่ายเงินหลายราย และติดตามการนำส่งแต่ละราย ทำให้เกิดต้นทุนในการบริหารเอกสารสูง
อัตราหัก ณ ที่จ่ายที่พบบ่อยในธุรกิจออนไลน์ (ตาม ท.ป.4/2528)
ประเภทเงินได้ที่ธุรกิจ E-commerce มักต้องหัก ณ ที่จ่าย เมื่อผู้จ่ายเป็นบริษัท/ห้างหุ้นส่วนนิติบุคคล มีดังนี้
| ประเภทเงินได้ | อัตราหัก ณ ที่จ่าย | ฐานกฎหมาย (ท.ป.4/2528) |
|---|---|---|
| ค่าขนส่ง (ไม่รวมขนส่งสาธารณะ) | 1% | ข้อ 12/4 |
| ค่าโฆษณา | 2% | ข้อ 10 |
| ค่าจ้างทำของ | 3% | ข้อ 8 |
| ค่าบริการอื่น ๆ (เช่น ค่าบริการแพลตฟอร์ม) | 3% | ข้อ 12/1 |
| ค่าเช่าทรัพย์สิน (มาตรา 40(5)(ก)) | 5% | ข้อ 6 |
หมายเหตุ: การจ่ายเงินได้บางประเภทผ่านระบบ e-Withholding Tax ในช่วงมาตรการส่งเสริม อาจมีอัตราลดเหลือ 1% โปรดตรวจสอบเงื่อนไขและระยะเวลาบังคับใช้ที่กรมสรรพากรเป็นรายกรณี
แนวทางที่กรมสรรพากรอนุมัติ: แพลตฟอร์มเป็นตัวแทนหักและนำส่งแทน
ตามข้อหารือกรมสรรพากรเลขที่ กค 0702/390 ลงวันที่ 23 มกราคม 2566 บริษัทที่ประกอบกิจการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ (e-commerce) ในลักษณะตลาดกลางซื้อขายสินค้าหรือบริการ สามารถขออนุมัติเป็น ตัวแทน ของผู้จ่ายเงิน เพื่อหักภาษี ณ ที่จ่าย ออกหนังสือรับรอง และนำส่งภาษีแทนได้ โดยถือเป็นการกระทำการแทนตัวการตาม มาตรา 797 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ ทั้งนี้ ผู้จ่ายเงินต้องจัดทำสัญญาแต่งตั้งตัวแทนและมอบอำนาจเป็นลายลักษณ์อักษร
1. การแต่งตั้งตัวแทน
- ผู้จ่ายเงินรายเดิม: แพลตฟอร์มมีหนังสือแจ้งพร้อมกำหนดเวลาให้ตอบรับ เมื่อผู้จ่ายเงินตอบรับ ให้ถือว่าหนังสือแจ้งนั้นเป็นข้อตกลงแต่งตั้งตัวแทน
- ผู้จ่ายเงินรายใหม่: ต้องมีการแต่งตั้งตัวแทนอย่างชัดเจนเป็นลายลักษณ์อักษร
2. การจัดทำ “รายละเอียดรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย” แทนการออกทีละฉบับ
เมื่อแพลตฟอร์มหักภาษีแทนผู้จ่ายเงินแล้ว ผู้จ่ายเงินได้รับผ่อนผันไม่ต้องออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายเป็นรายฉบับทุกครั้งตาม มาตรา 50 ทวิ วรรคสาม แต่แพลตฟอร์มต้องจัดทำ “รายละเอียดรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย” ซึ่งต้องมีรายการอย่างน้อยดังนี้
- คำว่า “รายละเอียดรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย ประจำเดือน …. พ.ศ. ….” ในที่ที่เห็นได้ชัด
- ชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของบริษัท (ผู้ถูกหัก) พร้อมข้อความ “ในฐานะผู้กระทำการแทนผู้จ่ายเงินได้ตามรายชื่อที่ระบุไว้ในเอกสารนี้”
- ประเภทเงินได้
- ชื่อและเลขประจำตัวผู้เสียภาษีอากรของผู้จ่ายเงิน จำนวนเงินที่จ่าย และจำนวนภาษีที่หักไว้
- ลายมือชื่อผู้มีหน้าที่หักภาษี ณ ที่จ่าย
3. ข้อความรับรองในใบเสร็จรับเงิน/ใบกำกับภาษี
“บริษัทฯ ได้หักภาษีเงินได้ ณ ที่จ่าย ในอัตราร้อยละ 3.0 เป็นจำนวนเงิน …. บาท แทนผู้จ่ายเงินแล้ว และจะดำเนินการนำส่งภาษีดังกล่าวต่อกรมสรรพากรภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป”
โดยต้องมีการ SCAN หรือพิมพ์ลายมือชื่อผู้รับมอบอำนาจในเอกสารดังกล่าว
4. การยื่นแบบและการเครดิตภาษี
- ยื่นรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่ายตามแบบ ภ.ง.ด.53 โดยระบุในช่องผู้มีหน้าที่หักภาษีว่า “บริษัทฯ ในฐานะผู้กระทำการแทนผู้จ่ายเงิน” พร้อมแนบใบต่อรายละเอียดรายการ
- ใช้สำเนาแบบ ภ.ง.ด.53 และหลักฐานใบเสร็จรับเงินของกรมสรรพากรเป็นหลักฐานเครดิตภาษีตาม มาตรา 60 แห่งประมวลรัษฎากร
ประโยชน์ของแนวทางนี้
| สำหรับผู้ใช้บริการ (ผู้จ่ายเงิน) | สำหรับแพลตฟอร์ม |
|---|---|
| ลดภาระการจัดทำและรวบรวมเอกสารรายฉบับ | เพิ่มประสิทธิภาพและมาตรฐานการให้บริการ |
| ลดความเสี่ยงในการหักและนำส่งผิดพลาด | บริหารจัดการภาษีอย่างเป็นระบบและตรวจสอบได้ |
| ประหยัดเวลาในการดำเนินการ | สร้างความเชื่อมั่นและความพึงพอใจให้ผู้ใช้บริการ |
ข้อควรระวัง
- ต้องมีสัญญาแต่งตั้งตัวแทนและมอบอำนาจเป็นลายลักษณ์อักษรที่ชัดเจน
- ต้องหักภาษีทุกครั้งที่มีการจ่ายเงินได้พึงประเมิน
- ต้องนำส่งภาษีภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป
- ต้องเก็บรักษาเอกสารและบัญชีพิเศษแสดงการหักและนำส่งภาษีตามมาตรา 17 แห่งประมวลรัษฎากรอย่างครบถ้วน
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
ค่าบริการที่แพลตฟอร์มเรียกเก็บ ต้องหักภาษี ณ ที่จ่ายกี่เปอร์เซ็นต์?
ในอัตราร้อยละ 3.0 เนื่องจากเป็นเงินได้พึงประเมินตามมาตรา 40(8) ที่เข้าลักษณะค่าบริการอื่น ๆ ตามข้อ 12/1 ของคำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528
แพลตฟอร์มหักและนำส่งภาษีแทนผู้ใช้บริการได้เลยหรือไม่?
ทำได้ แต่ต้องได้รับอนุมัติและปฏิบัติตามแนวทางในข้อหารือ กค 0702/390 คือ มีการแต่งตั้งตัวแทนตามมาตรา 797 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ จัดทำรายละเอียดรายการภาษีฯ และยื่น ภ.ง.ด.53 ในฐานะผู้กระทำการแทน
ผู้จ่ายเงินยังต้องออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่ายทีละฉบับอยู่ไหม?
เมื่อแพลตฟอร์มหักแทนแล้ว ผู้จ่ายเงินได้รับผ่อนผันตามมาตรา 50 ทวิ วรรคสาม ไม่ต้องออกทีละฉบับ แต่แพลตฟอร์มต้องจัดทำ “รายละเอียดรายการภาษีเงินได้หัก ณ ที่จ่าย” ให้ครบตามที่กำหนด
ต้องนำส่งภาษีเมื่อใด?
ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไปจากเดือนที่มีการจ่ายเงินได้และหักภาษี ณ ที่จ่าย
อ่านเพิ่มเติม
- 11 เรื่อง ภาษีขายของออนไลน์ 2569
- การทำบัญชีขายของออนไลน์ผ่าน Marketplace
- ภาษีนิติบุคคลมีอะไรบ้าง: สิ่งที่ต้องรู้ก่อนเปิดบริษัท
เนื้อหาอ้างอิงประมวลรัษฎากร (มาตรา 40(8), มาตรา 50 ทวิ, มาตรา 52, มาตรา 59, มาตรา 60, มาตรา 3 เตรส), มาตรา 797 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์, คำสั่งกรมสรรพากรที่ ท.ป.4/2528 (ข้อ 6, 8, 10, 12/1, 12/4) และข้อหารือกรมสรรพากร กค 0702/390 ลงวันที่ 23 มกราคม 2566 — ตรวจสอบล่าสุดที่ rd.go.th หรือโทร 1161
